快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 三集·盐块品 Loṇakapallavaggo

本经目录(十)五、盐块品一、紧急经二、远离经三、秋经四、众经五、第一良马经六、第二良马经七、第三良马经八、麻布经九、盐块经十、淘沙者经十一、相经盐块品第五。第二五十[经]完毕。三、第三五十[经]

已对照

(十)五、盐块品

(10) 5. Loṇakapallavaggo
已对照

一、紧急经

1. Accāyikasuttaṃ
93PTS 1.240缅 1.242已对照

九十三、“诸比丘,农夫居士有这三种紧急的应作之事。哪三种[事]呢?诸比丘,此处,农夫居士赶紧把田犁好、耙平。赶紧把田犁好、耙平之后,赶紧下种。赶紧下种之后,赶紧引水入,也排水出。诸比丘,这就是农夫居士的三种紧急的应作之事。诸比丘,那位农夫居士没有这样的神力或威力:‘愿我的谷物今天就发芽,明天就孕穗,后天就成熟。’诸比丘,然而会有那样的时候:那位农夫居士的那些谷物随季节的转变而发芽、孕穗、成熟。

93. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ. Sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā sumatikataṃ sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpeti. Sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpetvā sīghaṃ sīghaṃ udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṃ, bhikkhave, kassakassa gahapatissa natthi sā iddhi vā ānubhāvo vā – ‘ajjeva me dhaññāni jāyantu, sveva gabbhīni hontu, uttarasveva paccantū’ti. Atha kho, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ tassa kassakassa gahapatissa tāni dhaññāni utupariṇāmīni jāyantipi gabbhīnipi honti paccantipi.
已对照

“同样,诸比丘,比丘有这三种紧急的应作之事。哪三种[事]呢?受持增上戒学、受持增上心学、受持增上慧学——诸比丘,这就是比丘的三种紧急的应作之事。诸比丘,那位比丘没有这样的神力或威力:‘愿我的心今天、或明天、或后天由不执取而从诸漏解脱。’诸比丘,然而会有那样的时候:那位比丘学增上戒、学增上心、学增上慧,[他的]心由不执取而从诸漏解脱。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṃ, bhikkhave, bhikkhuno natthi sā iddhi vā anubhāvo vā – ‘ajjeva me anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatu sve vā uttarasve vā’ti. Atha kho, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ tassa bhikkhuno adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati.
已对照

“因此,诸比丘,你们应当这样修学:‘我们对受持增上戒学将有强烈的欲,对受持增上心学将有强烈的欲,对受持增上慧学将有强烈的欲。’诸比丘,你们应当这样修学。”第一[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、远离经

2. Pavivekasuttaṃ
94已对照

九十四、“诸比丘,外道游方者们施设这三种远离。哪三种[远离]呢?衣的远离、钵食的远离、坐卧处的远离。

94. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni paññāpenti. Katamāni tīṇi? Cīvarapavivekaṃ, piṇḍapātapavivekaṃ, senāsanapavivekaṃ.
PTS 1.241缅 1.243已对照

“诸比丘,此中,外道游方者们在衣的远离上施设这些:他们也穿麻衣,也穿麻混织衣,也穿裹尸布衣,也穿粪扫衣,也穿树皮衣,也穿羚羊皮,也穿羚羊皮条衣,也穿吉祥草衣,也穿树皮纤维衣,也穿木片衣,也穿人发毯,也穿马尾毛毯,也穿枭羽衣。诸比丘,外道游方者们在衣的远离上施设的就是这些。

‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā cīvarapavivekasmiṃ paññāpenti, sāṇānipi dhārenti, masāṇānipi dhārenti, chavadussānipi dhārenti, paṃsukūlānipi dhārenti, tirīṭānipi dhārenti, ajinampi dhārenti, ajinakkhipampi dhārenti, kusacīrampi dhārenti, vākacīrampi dhārenti, phalakacīrampi dhārenti, kesakambalampi dhārenti, vālakambalampi dhārenti, ulūkapakkhikampi dhārenti. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā cīvarapavivekasmiṃ paññāpenti.
已对照

“诸比丘,此中,外道游方者们在钵食的远离上施设这些:他们也以菜蔬为食,也以稷米为食,也以野生稻为食,也以皮屑为食,也以水藻为食,也以米糠为食,也以锅巴为食,也以胡麻渣为食,也以草为食,也以牛粪为食;以林中的根果为食而维生,食自落之果。诸比丘,外道游方者们在钵食的远离上施设的就是这些。

‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā piṇḍapātapavivekasmiṃ paññāpenti. Sākabhakkhāpi honti, sāmākabhakkhāpi honti, nīvārabhakkhāpi honti, daddulabhakkhāpi honti, haṭabhakkhāpi honti, kaṇabhakkhāpi honti, ācāmabhakkhāpi honti, piññākabhakkhāpi honti, tiṇabhakkhāpi honti, gomayabhakkhāpi honti, vanamūlaphalāhārā yāpenti pavattaphalabhojī. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā piṇḍapātapavivekasmiṃ paññāpenti.
已对照

“诸比丘,此中,外道游方者们在坐卧处的远离上施设这些:林野、树下、坟场、丛林、露地、草堆、谷仓。诸比丘,外道游方者们在坐卧处的远离上施设的就是这些。诸比丘,外道游方者们施设的就是这三种远离。

‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā senāsanapavivekasmiṃ paññāpenti araññaṃ rukkhamūlaṃ susānaṃ [rukkhamūlaṃ bhusāgāraṃ susānaṃ (ka.)] vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ bhusāgāraṃ [suññāgāraṃ (ka.)]. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā senāsanapavivekasmiṃ paññāpenti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni paññāpenti.
已对照

“诸比丘,而在这法与律中,比丘有这三种远离。哪三种[远离]呢?诸比丘,此处,比丘是具戒者,他的恶戒已断,他也远离了它;是正见者,他的邪见已断,他也远离了它;是漏尽者,他的诸漏已断,他也远离了它们。诸比丘,当比丘是具戒者,他的恶戒已断,他也远离了它;是正见者,他的邪见已断,他也远离了它;是漏尽者,他的诸漏已断,他也远离了它们时,诸比丘,这称为‘已达最上、已达坚实、清净、安立于坚实的比丘’。

‘‘Tīṇi kho panimāni, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye bhikkhuno pavivekāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā ca hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhito’’’.
PTS 1.242缅 1.244已对照

“诸比丘,犹如农夫居士有一块成熟的稻田。农夫居士会令人赶紧收割它。令人赶紧收割之后,会令人赶紧收拢。令人赶紧收拢之后,会令人赶紧运[到打谷场]。令人赶紧运[到]之后,会令人赶紧堆积成堆。令人赶紧堆积成堆之后,会令人赶紧踩打。令人赶紧踩打之后,会令人赶紧除去稻秆。令人赶紧除去稻秆之后,会令人赶紧除去碎糠。令人赶紧除去碎糠之后,会令人赶紧簸扬。令人赶紧簸扬之后,会令人赶紧运入。令人赶紧运入之后,会令人赶紧舂捣。令人赶紧舂捣之后,会令人赶紧除去谷壳。诸比丘,那位农夫居士的那些谷物就会这样已达最上、已达坚实、清净、安立于坚实。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kassakassa gahapatissa sampannaṃ sālikkhettaṃ. Tamenaṃ kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ [sīghasīghaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] lavāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ lavāpetvā sīghaṃ sīghaṃ saṅgharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ saṅgharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ ubbahāpeyya [ubbāhāpeyya (syā. kaṃ.)]. Sīghaṃ sīghaṃ ubbahāpetvā sīghaṃ sīghaṃ puñjaṃ kārāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ puñjaṃ kārāpetvā sīghaṃ sīghaṃ maddāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ maddāpetvā sīghaṃ sīghaṃ palālāni uddharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ palālāni uddharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ bhusikaṃ uddharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ bhusikaṃ uddharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ opunāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ opunāpetvā sīghaṃ sīghaṃ atiharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ atiharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ koṭṭāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ koṭṭāpetvā sīghaṃ sīghaṃ thusāni uddharāpeyya. Evamassu [evassu (ka.)] tāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa dhaññāni aggappattāni sārappattāni suddhāni sāre patiṭṭhitāni.
已对照

“同样,诸比丘,当比丘是具戒者,他的恶戒已断,他也远离了它;是正见者,他的邪见已断,他也远离了它;是漏尽者,他的诸漏已断,他也远离了它们时,诸比丘,这称为‘已达最上、已达坚实、清净、安立于坚实的比丘’。”第二[经]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yato bhikkhu sīlavā ca hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhito’’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、秋经

3. Saradasuttaṃ
95已对照

九十五、“诸比丘,犹如在秋时,天空澄澈无云,太阳升上天空,破除一切虚空中的黑暗而照耀、炽热、放光。

95. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno [abbhussukkamāno (sī. pī.)] sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca.
已对照

“同样,诸比丘,当圣弟子生起远尘离垢的法眼时,诸比丘,与见的生起同时,圣弟子的三结便被舍断——有身见、疑、戒禁取。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yato ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ uppajjati [udapādi (sabbattha)], saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
缅 1.245已对照

“此后,他又从两种法出离:从贪欲与从瞋恚。他离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜、乐,成就并住于初禅。诸比丘,若圣弟子在那时命终,便没有那使圣弟子为其所系缚而再来此世间的结。”第三[经]。

‘‘Athāparaṃ dvīhi dhammehi niyyāti abhijjhāya ca byāpādena ca. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Tasmiṃ ce, bhikkhave, samaye ariyasāvako kālaṃ kareyya, natthi taṃ [tassa (ka.)] saṃyojanaṃ yena saṃyojanena saṃyutto ariyasāvako puna imaṃ [punayimaṃ (syā. kaṃ. ka.)] lokaṃ āgaccheyyā’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、众经

4. Parisāsuttaṃ
96已对照

九十六、“诸比丘,有这三种众。哪三种[众]呢?有上首的众、分裂的众、和合的众。

96. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, parisā. Katamā tisso? Aggavatī parisā, vaggā parisā, samaggā parisā.
PTS 1.243已对照

“诸比丘,什么是有上首的众呢?诸比丘,在此,在某个众中,长老比丘们不多欲、不懈缓,于退堕舍弃担负,于远离为前导,发起精进,以达到未达到的、证得未证得的、作证未作证的。他们的后辈人众随[前者]所见而效行;那[后辈人众]也不多欲、不懈缓,于退堕舍弃担负,于远离为前导,发起精进,以达到未达到的、证得未证得的、作证未作证的。诸比丘,这称为有上首的众。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, aggavatī parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, aggavatī parisā.
已对照

“诸比丘,什么是分裂的众呢?诸比丘,在此,在某个众中,比丘们起了纠纷、起了争吵、陷入争论,以口舌之矛互相刺戳而住,诸比丘,这称为分裂的众。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, vaggā parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, vaggā parisā.
已对照

“诸比丘,什么是和合的众呢?诸比丘,在此,在某个众中,比丘们和合、和睦、无争,成乳水[交融]之状,以亲爱之眼互相看视而住,诸比丘,这称为和合的众。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, samaggā parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, samaggā parisā.
已对照

“诸比丘,凡在比丘们和合、和睦、无争,成乳水[交融]之状,以亲爱之眼互相看视而住之时,诸比丘,比丘们在那时生起许多福。诸比丘,比丘们在那时住于梵住,即:以喜心解脱[而住]。愉悦者,喜生起;意有喜者,身轻安;身轻安者,感受乐;有乐者,心得定。

‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, bahuṃ, bhikkhave, bhikkhū tasmiṃ samaye puññaṃ pasavanti. Brahmaṃ, bhikkhave, vihāraṃ tasmiṃ samaye bhikkhū viharanti, yadidaṃ muditāya cetovimuttiyā. Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vediyati, sukhino cittaṃ samādhiyati.
缅 1.246已对照

“诸比丘,犹如在山顶上天降大雨点时,那水顺着低处流下,注满山的峡谷、裂隙与支沟;山的峡谷、裂隙与支沟注满了,便注满诸小坑;诸小坑注满了,便注满诸大坑;诸大坑注满了,便注满诸小河;诸小河注满了,便注满诸大河;诸大河注满了,便注满海。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe [kussumbhe (sī. pī.), kusumbhe (syā. kaṃ. ka.)] paripūrenti, kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā samuddaṃ [samuddasāgare (ka.)] paripūrenti.
PTS 1.244已对照

“同样,诸比丘,凡在比丘们和合、和睦、无争,成乳水[交融]之状,以亲爱之眼互相看视而住之时,诸比丘,比丘们在那时生起许多福。诸比丘,比丘们在那时住于梵住,即:以喜心解脱[而住]。愉悦者,喜生起;意有喜者,身轻安;身轻安者,感受乐;有乐者,心得定。诸比丘,这就是三种众。”第四[经]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yasmiṃ samaye bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, bahuṃ, bhikkhave, bhikkhū tasmiṃ samaye puññaṃ pasavanti. Brahmaṃ, bhikkhave, vihāraṃ tasmiṃ samaye bhikkhū viharanti, yadidaṃ muditāya cetovimuttiyā. Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vediyati, sukhino cittaṃ samādhiyati. Imā kho, bhikkhave, tisso parisā’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、第一良马经

5. Paṭhamaājānīyasuttaṃ
97已对照

九十七、“诸比丘,具足三种支的国王的贤善良种马,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。具足哪三种[支]呢?诸比丘,此处,国王的贤善良种马色具足、力具足、速具足。诸比丘,具足这三种支的国王的贤善良种马,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。同样,诸比丘,具足三种法的比丘,是应供养、应款待、应奉施、应合掌的,是世间无上的福田。具足哪三种[法]呢?诸比丘,此处,比丘色具足、力具足、速具足。

97. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro [bhaddo (ka.)] assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ [saṅkhaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是色具足的呢?诸比丘,此处,比丘具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习。诸比丘,比丘就是这样色具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti.
缅 1.247已对照

“诸比丘,比丘怎样是力具足的呢?诸比丘,此处,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。诸比丘,比丘就是这样力具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti.
PTS 1.245已对照

“诸比丘,比丘怎样是速具足的呢?诸比丘,此处,比丘如实了知‘此是苦’,如实了知‘此是苦集’,如实了知‘此是苦灭’,如实了知‘此是导至苦灭之道’。诸比丘,比丘就是这样速具足的。诸比丘,具足这三种法的比丘,是应供养、应款待、应奉施、应合掌的,是世间无上的福田。”第五[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、第二良马经

6. Dutiyaājānīyasuttaṃ
98已对照

九十八、“诸比丘,具足三种支的国王的贤善良种马,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。具足哪三种[支]呢?诸比丘,此处,国王的贤善良种马色具足、力具足、速具足。诸比丘,具足这三种支的国王的贤善良种马,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。同样,诸比丘,具足三种法的比丘,是应供养的……乃至……是世间无上的福田。具足哪三种[法]呢?诸比丘,此处,比丘色具足、力具足、速具足。

98. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhayaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是色具足的呢?诸比丘,此处,比丘具戒……乃至……受持学处而学习。诸比丘,比丘就是这样色具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是力具足的呢?诸比丘,此处,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。诸比丘,比丘就是这样力具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti.
缅 1.248已对照

“诸比丘,比丘怎样是速具足的呢?诸比丘,此处,比丘以五下分结的灭尽而为化生者,将在那里般涅槃,不再从彼世间还来。诸比丘,比丘就是这样速具足的。诸比丘,具足这三种法的比丘,是应供养的……乃至……是世间无上的福田。”第六[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、第三良马经

7. Tatiyaājānīyasuttaṃ
99PTS 1.246已对照

九十九、“诸比丘,具足三种支的国王的贤善良种马,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。具足哪三种[支]呢?诸比丘,此处,国王的贤善良种马色具足、力具足、速具足。诸比丘,具足这三种支的国王的贤善良种马,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。同样,诸比丘,具足三种法的比丘,是应供养、应款待、应奉施、应合掌的,是世间无上的福田。具足哪三种[法]呢?诸比丘,此处,比丘色具足、力具足、速具足。

99. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhayaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是色具足的呢?诸比丘,此处,比丘具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习。诸比丘,比丘就是这样色具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是力具足的呢?诸比丘,此处,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。诸比丘,比丘就是这样力具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是速具足的呢?诸比丘,此处,比丘由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住。诸比丘,比丘就是这样速具足的。诸比丘,具足这三种法的比丘,是应供养的……乃至……是世间无上的福田。”第七[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、麻布经

8. Potthakasuttaṃ
100缅 1.249已对照

一百、“诸比丘,麻布即使是新的,也是色泽丑陋的、触感苦的、价值低廉的;诸比丘,麻布即使是中等[旧]的,也是色泽丑陋的、触感苦的、价值低廉的;诸比丘,麻布即使是旧的,也是色泽丑陋的、触感苦的、价值低廉的。诸比丘,旧麻布,人们或拿来作擦锅[布],或把它丢弃在垃圾堆上。

100. ‘‘Navopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca; majjhimopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca; jiṇṇopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca. Jiṇṇampi, bhikkhave, potthakaṃ ukkhaliparimajjanaṃ vā karonti saṅkārakūṭe vā naṃ [taṃ (sī.), ṭhāne (ka.)] chaḍḍenti.
PTS 1.247已对照

“同样,诸比丘,若是新[学]比丘破戒、有恶法,我说这是他的色泽丑陋。诸比丘,犹如那麻布色泽丑陋,诸比丘,我说这个人与它相似。而那些亲近、结交、承事他、随他所见而效行的,那为他们长夜带来不利与苦。我说这是他的触感苦。诸比丘,犹如那麻布触感苦,诸比丘,我说这个人与它相似。而他从那些人接受衣、钵食、坐卧处、病缘药资具,那对他们没有大果、没有大功德。我说这是他的价值低廉。诸比丘,犹如那麻布价值低廉,诸比丘,我说这个人与它相似。诸比丘,若是中[座]比丘……乃至……诸比丘,若是长老比丘破戒、有恶法,我说这是他的色泽丑陋。诸比丘,犹如那麻布色泽丑陋,诸比丘,我说这个人与它相似。而那些亲近、结交、承事他、随他所见而效行的,那为他们长夜带来不利与苦。我说这是他的触感苦。诸比丘,犹如那麻布触感苦,诸比丘,我说这个人与它相似。而他从那些人接受衣、钵食、坐卧处、病缘药资具,那对他们没有大果、没有大功德。我说这是他的价值低廉。诸比丘,犹如那麻布价值低廉,诸比丘,我说这个人与它相似。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, navo cepi bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo. Idamassa dubbaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dukkhasamphasso tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so [yesaṃ kho pana (sī. syā. kaṃ. pī.), yesaṃ so (ka.) pu. pa. 116 passitabbaṃ] paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ. Idamassa appagghatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako appaggho tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Majjhimo cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… thero cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo, idamassa dubbaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dukkhasamphasso tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ. Idamassa appagghatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako appaggho tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi.
缅 1.250已对照

“诸比丘,这样的长老比丘在僧团中说话。比丘们对他这样说:‘你这愚人、不明达者说话有什么用?你竟也认为[自己]应当说话!’他恼怒、不悦,说出那样的话,僧团因那样的话而举罪他,犹如[把]那麻布[丢弃]在垃圾堆上。

‘‘Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘kiṃ nu kho tuyhaṃ bālassa abyattassa bhaṇitena, tvampi nāma bhaṇitabbaṃ maññasī’ti! So kupito anattamano tathārūpiṃ vācaṃ nicchāreti yathārūpāya vācāya saṅgho taṃ ukkhipati, saṅkārakūṭeva naṃ potthakaṃ.
PTS 1.248已对照

“诸比丘,迦尸布即使是新的,也是色泽美好的、触感乐的、价值高昂的;诸比丘,迦尸布即使是中等[旧]的,也是色泽美好的、触感乐的、价值高昂的;诸比丘,迦尸布即使是旧的,也是色泽美好的、触感乐的、价值高昂的。诸比丘,旧迦尸布,[人们]或用来包裹宝物,或把它放入香匣中。

‘‘Navampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca; majjhimampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca; jiṇṇampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca. Jiṇṇampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ ratanapaliveṭhanaṃ vā karoti gandhakaraṇḍake vā naṃ pakkhipanti.
已对照

“同样,诸比丘,若是新[学]比丘具戒、有善法,我说这是他的色泽美好。诸比丘,犹如那迦尸布色泽美好,诸比丘,我说这个人与它相似。而那些亲近、结交、承事他、随他所见而效行的,那为他们长夜带来利益与安乐。我说这是他的触感乐。诸比丘,犹如那迦尸布触感乐,诸比丘,我说这个人与它相似。而他从那些人接受衣、钵食、坐卧处、病缘药资具,那对他们有大果、有大功德。我说这是他的价值高昂。诸比丘,犹如那迦尸布价值高昂,诸比丘,我说这个人与它相似。诸比丘,若是中[座]比丘……乃至……诸比丘,若是长老比丘……乃至……我说这个人。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, navo cepi bhikkhu hoti sīlavā kalyāṇadhammo, idamassa suvaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Idamassa sukhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ sukhasamphassaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ. Idamassa mahagghatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ mahagghaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Majjhimo cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… thero cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… puggalaṃ vadāmi.
PTS 1.249已对照

“诸比丘,这样的长老比丘在僧团中说话。比丘们对他这样说:‘具寿们,请寂静,长老比丘在说法与律。’因此,诸比丘,你们应当这样修学:‘我们要像迦尸布,不要像麻布。’诸比丘,你们应当这样修学。”第八[经]。

‘‘Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘appasaddā āyasmanto hotha, thero bhikkhu dhammañca vinayañca bhaṇatī’ti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kāsikavatthūpamā bhavissāma, na potthakūpamā’ti [kāsikaṃ vatthaṃ tathūpamāhaṃ bhavissāmi, na potthakūpamāhanti (ka.)]. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、盐块经

9. Loṇakapallasuttaṃ
101缅 1.251已对照

一百零一、“诸比丘,若有人这样说:‘这人怎样怎样造业,他就怎样怎样领受它’,诸比丘,若是这样,便没有梵行住,为正确地作苦的边际的机会便不可知。诸比丘,而若有人这样说:‘这人造了应以怎样怎样[方式]领受的业,他就以怎样怎样[方式]领受它的异熟’,诸比丘,若是这样,便有梵行住,为正确地作苦的边际的机会便可知。诸比丘,此处,某一类人所造的即使很少的恶业,也把他带往地狱;而诸比丘,此处,另一类人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢。

101. ‘‘Yo [yo kho (syā. kaṃ.), yo ca kho (ka.)], bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathāyaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā taṃ paṭisaṃvediyatī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathā vedanīyaṃ ayaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathāssa vipākaṃ paṭisaṃvediyatī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ [pāpaṃ kammaṃ (sī. pī.)] kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nā’ṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
已对照

“诸比丘,怎样的人所造的即使很少的恶业,也把他带往地狱呢?诸比丘,此处,某一类人未修身、未修戒、未修心、未修慧,[德]微小、自体卑小、因少许[恶]而苦住。诸比丘,这样的人所造的即使很少的恶业,也把他带往地狱。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.
已对照

“诸比丘,怎样的人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢?诸比丘,此处,某一类人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]广大、住于无量。诸比丘,这样的人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nā’ṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto [mahattā (sī. syā. kaṃ. pī.)] appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
PTS 1.250已对照

“诸比丘,犹如有人把一块盐投入一只小水杯中。诸比丘,你们认为怎样?那少量的水会因那块盐而变咸、不可饮吗?”“是的,尊者。”“那是什么原因呢?”“尊者,因为那水杯中的水是少量的,它会因那块盐而变咸、不可饮。”“诸比丘,犹如有人把一块盐投入恒河中。诸比丘,你们认为怎样?那恒河会因那块盐而变咸、不可饮吗?”“不是的,尊者。”“那是什么原因呢?”“尊者,因为恒河中有大水聚,它不会因那块盐而变咸、不可饮。”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallaṃ [loṇaphalaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] paritte udakamallake [udakakapallake (ka.)] pakkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu taṃ parittaṃ udakaṃ [udakamallake udakaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyya’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Aduñhi, bhante, parittaṃ udakakapallake udakaṃ, taṃ amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyya’’nti. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallakaṃ gaṅgāya nadiyā pakkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu sā gaṅgā nadī amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Asu hi, bhante, gaṅgāya nadiyā mahā udakakkhandho so amunā loṇakapallena loṇo na assa apeyyo’’ti [loṇaṃ nevassa apeyyanti (sī.), na loṇo assa apeyyoti (pī.)].
缅 1.252已对照

“同样,诸比丘,此处,某一类人所造的即使很少的恶业,也把他带往地狱;诸比丘,此处,另一类人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
已对照

“诸比丘,怎样的人所造的即使很少的恶业,也把他带往地狱呢?诸比丘,此处,某一类人未修身、未修戒、未修心、未修慧,[德]微小、自体卑小、因少许[恶]而苦住。诸比丘,这样的人所造的即使很少的恶业,也把他带往地狱。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.
已对照

“诸比丘,怎样的人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢?诸比丘,此处,某一类人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]广大、住于无量。诸比丘,这样的人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
PTS 1.251已对照

“诸比丘,此处,某一类人即使因半个迦利沙槃也会遭受系缚,因一个迦利沙槃也会遭受系缚,因一百个迦利沙槃也会遭受系缚。诸比丘,此处,另一类人因半个迦利沙槃也不会遭受系缚,因一个迦利沙槃也不会遭受系缚,因一百个迦利沙槃也不会遭受系缚。

‘‘Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati. Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati.
已对照

“诸比丘,怎样的人即使因半个迦利沙槃也会遭受系缚,因一个迦利沙槃也会遭受系缚,因一百个迦利沙槃也会遭受系缚呢?诸比丘,此处,某一类人贫穷、少财、少资财。诸比丘,这样的人即使因半个迦利沙槃也会遭受系缚,因一个迦利沙槃也会遭受系缚,因一百个迦利沙槃也会遭受系缚。

‘‘Kathaṃrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati? Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo. Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati.
缅 1.253已对照

“诸比丘,怎样的人因半个迦利沙槃也不会遭受系缚,因一个迦利沙槃也不会遭受系缚,因一百个迦利沙槃也不会遭受系缚呢?诸比丘,此处,某一类人富有、大财、大资财。诸比丘,这样的人因半个迦利沙槃也不会遭受系缚,因一个迦利沙槃也不会遭受系缚,因一百个迦利沙槃也不会遭受系缚。同样,诸比丘,此处,某一类人所造的很少的恶业,[那业]把他带往地狱。诸比丘,此处,另一类人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢。

‘‘Kathaṃrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati? Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo. Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ. Tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
已对照

“诸比丘,怎样的人所造的很少的恶业,[那业]把他带往地狱呢?诸比丘,此处,某一类人未修身、未修戒、未修心、未修慧,[德]微小、自体卑小、因少许[恶]而苦住。诸比丘,这样的人所造的同样很少的恶业,把他带往地狱。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ, tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.
已对照

“诸比丘,怎样的人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢?诸比丘,此处,某一类人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]广大、住于无量。诸比丘,这样的人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
PTS 1.252已对照

“诸比丘,此处,某一类人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]广大、住于无量。诸比丘,这样的人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢。诸比丘,犹如羊主或屠羊者,对某些不与而取羊的人,能够杀、或缚、或罚没[财物]、或随意处置;对某些不与而取羊的人,不能够杀、或缚、或罚没[财物]、或随意处置。

‘‘Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. Seyyathāpi, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā appekaccaṃ urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ, appekaccaṃ urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ.
已对照

“诸比丘,羊主或屠羊者对怎样的不与而取羊的人,能够杀、或缚、或罚没[财物]、或随意处置呢?诸比丘,此处,某一类人贫穷、少财、少资财。诸比丘,羊主或屠羊者对这样的不与而取羊的人,能够杀、或缚、或罚没[财物]、或随意处置。

‘‘Kathaṃrūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ? Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo. Evarūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ.
缅 1.254已对照

“诸比丘,羊主或屠羊者对怎样的不与而取羊的人,不能够杀、或缚、或罚没[财物]、或随意处置呢?诸比丘,此处,某一类人富有、大财、大资财,是国王或国王的大臣。诸比丘,羊主或屠羊者对这样的不与而取羊的人,不能够杀、或缚、或罚没[财物]、或随意处置。反而只是合掌向他乞求:‘尊驾,请给我羊或羊的价钱吧。’同样,诸比丘,此处,某一类人所造的同样即使很少的恶业,也把他带往地狱;而诸比丘,此处,另一类人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢。

‘‘Kathaṃrūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ. Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo rājā vā rājamahāmatto vā. Evarūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ. Aññadatthu pañjalikova [pañjaliko (ka.)] naṃ [paraṃ (ka.)] yācati – ‘dehi me, mārisa, urabbhaṃ vā urabbhadhanaṃ vā’ti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
PTS 1.253已对照

“诸比丘,怎样的人所造的即使很少的恶业,也把他带往地狱呢?诸比丘,此处,某一类人未修身、未修戒、未修心、未修慧,[德]微小、自体卑小、因少许[恶]而苦住。诸比丘,这样的人所造的即使很少的恶业,也把他带往地狱。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.
已对照

“诸比丘,怎样的人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢?诸比丘,此处,某一类人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]广大、住于无量。诸比丘,这样的人所造的同样很少的恶业,成为现法受的,连微少也不显现,何况很多呢。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
已对照

“诸比丘,若有人这样说:‘这人怎样怎样造业,他就怎样怎样领受它’,诸比丘,若是这样,便没有梵行住,为正确地作苦的边际的机会便不可知。诸比丘,而若有人这样说:‘这人造了应以怎样怎样[方式]领受的业,他就以怎样怎样[方式]领受它的异熟’,诸比丘,若是这样,便有梵行住,为正确地作苦的边际的机会便可知。”第九[经]。

‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathāyaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā taṃ paṭisaṃvedetī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathā vedanīyaṃ ayaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā tassa vipākaṃ paṭisaṃvedetī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、淘沙者经

10. Paṃsudhovakasuttaṃ
102PTS 1.254缅 1.255已对照

一百零二、“诸比丘,金有粗的随烦恼:尘土与沙、砂砾与卵石。淘沙者或淘沙者的弟子把它倒进槽里,冲洗、反复冲洗、用力冲洗。当它已断、已令终尽时,金[还]有中等的随烦恼:细砂砾、粗沙。淘沙者或淘沙者的弟子又冲洗、反复冲洗、用力冲洗它。当它已断、已令终尽时,金[还]有细微的随烦恼:细沙、黑尘。淘沙者或淘沙者的弟子又冲洗、反复冲洗、用力冲洗它。当它已断、已令终尽时,于是只剩下金砂。金匠或金匠的弟子把那金放进坩埚,吹炼、反复吹炼、用力吹炼。那金已被吹炼、反复吹炼、用力吹炼,[但]渣滓未除,既不柔软,也不适业,也不光明,而且易碎坏,也不正确地堪于作业。诸比丘,会有这样的时候:金匠或金匠的弟子吹炼、反复吹炼、用力吹炼那金。那金已被吹炼、反复吹炼、用力吹炼,渣滓已除,便成为柔软的、适业的、光明的,而且不易碎坏,正确地堪于作业。无论他想要哪一种装饰品——或是头带,或是耳环,或是项饰,或是金鬘——它都能成就他那目的。

102. ‘‘Santi, bhikkhave, jātarūpassa oḷārikā upakkilesā paṃsuvālukā [paṃsuvālikā (sī. syā. kaṃ. pī.)] sakkharakaṭhalā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā doṇiyaṃ ākiritvā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi jātarūpassa majjhimasahagatā upakkilesā sukhumasakkharā thūlavālukā [thūlavālikā (sī. pī.), thullavālikā (syā. kaṃ.)]. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi jātarūpassa sukhumasahagatā upakkilesā sukhumavālukā kāḷajallikā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate athāparaṃ suvaṇṇasikatāvasissanti [suvaṇṇajātarūpakāvasissanti (ka.)]. Tamenaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā jātarūpaṃ mūsāyaṃ pakkhipitvā dhamati sandhamati niddhamati. Taṃ hoti jātarūpaṃ dhantaṃ sandhantaṃ [adhantaṃ asandhantaṃ (syā. kaṃ.)] niddhantaṃ aniddhantakasāvaṃ [aniddhantaṃ anihitaṃ aninnītakasāvaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)], na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ, na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca, na ca sammā upeti kammāya. Hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ dhamati sandhamati niddhamati. Taṃ hoti jātarūpaṃ dhantaṃ sandhantaṃ niddhantaṃ niddhantakasāvaṃ [nihitaṃ ninnītakasāvaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)], mudu ca hoti kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi paṭṭikāya [muddikāya (a. ni. 5.23], yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake [gīveyyakena (ka.), gīveyyakāya (?)], yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti.
PTS 1.255缅 1.256已对照

“同样,诸比丘,致力于增上心的比丘有粗的随烦恼:身恶行、语恶行、意恶行;具足心智、天生有才干的比丘把它舍断、除遣、令终尽、令归于无有。当它已断、已令终尽时,致力于增上心的比丘[还]有中等的随烦恼:欲寻、瞋恚寻、害寻;具足心智、天生有才干的比丘把它舍断、除遣、令终尽、令归于无有。当它已断、已令终尽时,致力于增上心的比丘[还]有细微的随烦恼:亲族寻、国土寻、与不愿被轻视相应之寻;具足心智、天生有才干的比丘把它舍断、除遣、令终尽、令归于无有。当它已断、已令终尽时,于是只剩下法寻。那定既不是寂静的,也不是殊胜的,不是由止息而得的,不是由心专一性而证得的,[而]是以有行的制伏遮止而得的。诸比丘,[会有]那样的时候:那心正在内住立、安定、成为专一、得定。那定是寂静的、殊胜的、由止息而得的、由心专一性而证得的,不是以有行的制伏遮止而得的。凡为证知、作证而使心转向任何应以证知作证之法,当有其因时,他便于彼彼[法]上达到亲证之能。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno oḷārikā upakkilesā kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno majjhimasahagatā upakkilesā kāmavitakko byāpādavitakko vihiṃsāvitakko, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno sukhumasahagatā upakkilesā ñātivitakko janapadavitakko anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate athāparaṃ dhammavitakkāvasissati [dhammavitakkovasissati (ka.)]. So hoti samādhi na ceva santo na ca paṇīto nappaṭippassaddhaladdho na ekodibhāvādhigato sasaṅkhāraniggayhavāritagato [sasaṅkhāraniggayhavāritavato (sī. syā. kaṃ. pī.), sasaṅkhāraniggayhavārivāvato (ka.), sasaṅkhāraniggayhavāriyādhigato (?) a. ni. 9.37; dī. ni. 3.355] hoti. So, bhikkhave, samayo yaṃ taṃ cittaṃ ajjhattaṃyeva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti [ekodibhāvaṃ gacchati (sī.), ekodibhāvo hoti (syā. kaṃ. ka.), ekodihoti (pī.)] samādhiyati. So hoti samādhi santo paṇīto paṭippassaddhiladdho ekodibhāvādhigato na sasaṅkhāraniggayhavāritagato. Yassa yassa ca abhiññā sacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññā sacchikiriyāya tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
已对照

“他若希望:‘愿我体验多种神变(iddhividha)——一身能变成多身,多身能合成一身;或显现,或隐没;穿越墙壁、垣墙、山岳,无所障碍,犹如在虚空中;出没于大地之中,犹如在水中;在水上行走而不沉没,犹如在地上;在虚空中结跏趺坐而行,犹如有翼之鸟;甚至以手触摸、抚摸有如此大神力、大威德的日月;以身自在通行,直到梵天界’——当有其因时,他便于彼彼[法]上达到亲证之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ – ekopi hutvā bahudhā assaṃ, bahudhāpi hutvā eko assaṃ; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gaccheyyaṃ, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ kareyyaṃ, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne [abhijjamāno (sī. pī. ka.)] gaccheyyaṃ, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kameyyaṃ, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimaseyyaṃ parimajjeyyaṃ; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
已对照

“他若希望:‘愿我以清净、超人的天耳界(dibbā sotadhātu),听见天的与人的两种声音,无论远的还是近的’——当有其因时,他便于彼彼[法]上达到亲证之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṃ dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
缅 1.257已对照

“他若希望:‘愿我以心遍知其他众生、其他人的心——有贪的心,了知为「有贪的心」;离贪的心,了知为「离贪的心」;有瞋的心,了知为「有瞋的心」;离瞋的心,了知为「离瞋的心」;有痴的心,了知为「有痴的心」;离痴的心,了知为「离痴的心」;萎缩的心,了知为「萎缩的心」;散乱的心,了知为「散乱的心」;广大的心,了知为「广大的心」;不广大的心,了知为「不广大的心」;有上的心,了知为「有上的心」;无上的心,了知为「无上的心」;得定的心,了知为「得定的心」;无定的心,了知为「无定的心」;解脱的心,了知为「解脱的心」;未解脱的心,了知为「未解脱的心」’——当有其因时,他便于彼彼[法]上达到亲证之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajāneyyaṃ – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ; sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ; samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ cittanti pajāneyyaṃ; saṃkhittaṃ vā cittaṃ saṃkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ; mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ, amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ; sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ, anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ; samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ, asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ; vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajāneyyaṃ, avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
PTS 1.256已对照

“他若希望:‘愿我回忆起多种宿住(pubbenivāsa),即:一生、二生、三生、四生、五生、十生、二十生、三十生、四十生、五十生、一百生、一千生、十万生、许多坏劫(saṃvaṭṭakappa)、许多成劫(vivaṭṭakappa)、许多坏成劫(saṃvaṭṭavivaṭṭakappa)——「我在那里有如此的名字、如此的种姓、如此的容貌、如此的食物,经历如此的苦乐,有如此的寿量;从那里死后,我生于那里;在那里也有如此的名字、如此的种姓、如此的容貌、如此的食物,经历如此的苦乐,有如此的寿量;从那里死后,生于此处。」愿我这样连同行相、连同细节地回忆起多种宿住’——当有其因时,他便于彼彼[法]上达到亲证之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti, iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
缅 1.258已对照

“他若希望:‘愿我以清净、超人的天眼(dibbacakkhu),看见众生的死亡与投生——或低贱或高贵,或美丽或丑陋,或善趣或恶趣——了知众生随业而去:「诸君,这些众生确实具足身恶行、具足语恶行、具足意恶行,诽谤圣者,持邪见,受持邪见之业;他们身坏命终之后,投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。诸君,而这些众生具足身善行、具足语善行、具足意善行,不诽谤圣者,持正见,受持正见之业;他们身坏命终之后,投生于善趣、天界。」愿我这样以清净、超人的天眼,看见众生的死亡与投生——或低贱或高贵,或美丽或丑陋,或善趣或恶趣——了知众生随业而去’——当有其因时,他便于彼彼[法]上达到亲证之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyaṃ – ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannāti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
已对照

“他若希望:‘愿我由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住’——当有其因时,他便于彼彼[法]上达到亲证之能。”第十[经]。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane’’ti. Dasamaṃ.
已对照

十一、相经

11. Nimittasuttaṃ
103PTS 1.257已对照

一百零三、“诸比丘,致力于增上心的比丘,应时时作意三种相:应时时作意定相,应时时作意策励相,应时时作意舍相。诸比丘,若致力于增上心的比丘一向只作意定相,那心有可能导向懈怠。诸比丘,若致力于增上心的比丘一向只作意策励相,那心有可能导向掉举。诸比丘,若致力于增上心的比丘一向只作意舍相,那心有可能不为诸漏的灭尽而正确得定。诸比丘,而当致力于增上心的比丘时时作意定相、时时作意策励相、时时作意舍相时,那心便成为柔软的、适业的、光明的,而且不易碎坏,为诸漏的灭尽而正确得定。

103. ‘‘Adhicittamanuyuttena, bhikkhave, bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṃ manasi kātabbāni – kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi kātabbaṃ. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ samādhinimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ kosajjāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ paggahanimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ uddhaccāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ upekkhānimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ na sammā samādhiyeyya āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi karoti, taṃ hoti cittaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya.
缅 1.259已对照

“诸比丘,犹如金匠或金匠的弟子造炉;造了炉之后,点燃炉口;点燃了炉口之后,用钳子夹取金放入炉口;放入炉口之后,时时吹炼,时时洒水,时时旁观。诸比丘,若金匠或金匠的弟子对那金一向只吹炼,那金有可能被烧焦。诸比丘,若金匠或金匠的弟子对那金一向只洒水,那金有可能冷却。诸比丘,若金匠或金匠的弟子对那金一向只旁观,那金有可能不能正确地达到成熟。诸比丘,而当金匠或金匠的弟子对那金时时吹炼、时时洒水、时时旁观时,那金便成为柔软的、适业的、光明的,而且不易碎坏,正确地堪于作业。无论他想要哪一种装饰品——或是头带,或是耳环,或是项饰,或是金鬘——它都能成就他那目的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā ukkaṃ bandheyya [bandhati… ālimpati (visuddhi. 1.181 taṃṭīkāyaṃ ca) ma. ni. aṭṭha. 1.76; ma. ni. 3.360 taṃaṭṭhakathāṭīkāsu ca passitabbaṃ], ukkaṃ bandhitvā ukkāmukhaṃ ālimpeyya, ukkāmukhaṃ ālimpetvā saṇḍāsena jātarūpaṃ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya [pakkhipati (visuddhi. 1.181)], ukkāmukhe pakkhipitvā kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ abhidhameyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ ḍaheyya. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ udakena paripphoseyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ nibbāpeyya [nibbāyeyya (sī.)]. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ ajjhupekkheyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ na sammā paripākaṃ gaccheyya. Yato ca kho, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati, taṃ hoti jātarūpaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi paṭṭikāya, yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake, yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti.
PTS 1.258已对照

“同样,诸比丘,致力于增上心的比丘,应时时作意三种相:应时时作意定相,应时时作意策励相,应时时作意舍相。诸比丘,若致力于增上心的比丘一向只作意定相,那心有可能导向懈怠。诸比丘,若致力于增上心的比丘一向只作意策励相,那心有可能导向掉举。诸比丘,若致力于增上心的比丘一向只作意舍相,那心有可能不为诸漏的灭尽而正确得定。诸比丘,而当致力于增上心的比丘时时作意定相、时时作意策励相、时时作意舍相时,那心便成为柔软的、适业的、光明的,而且不易碎坏,为诸漏的灭尽而正确得定。凡为证知、作证而使心转向任何应以证知作证之法,当有其因时,他便于彼彼[法]上达到亲证之能。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, adhicittamanuyuttena bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṃ manasi kātabbāni – kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi kātabbaṃ. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ samādhinimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ kosajjāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ paggahanimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ uddhaccāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ upekkhānimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ na sammā samādhiyeyya āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi karoti, taṃ hoti cittaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Yassa yassa ca abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
缅 1.260已对照

“他若希望:‘愿我体验多种神变……乃至……(六神通应详说)由于诸漏的灭尽……乃至……证知,成就并住’——当有其因时,他便于彼彼[法]上达到亲证之能。”第十一[经]。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ…pe… (cha abhiññā vitthāretabbā) āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane’’ti. Ekādasamaṃ.
已对照

盐块品第五。

Loṇakapallavaggo [loṇaphalavaggo (sī. syā. kaṃ. pī.)] pañcamo.
已对照

其摄颂——

紧急、远离、秋,众,三[部];

良马、麻布与盐,淘洗、诸相。

Tassuddānaṃ –
Accāyikaṃ pavivekaṃ, sarado parisā tayo;
Ājānīyā potthako ca, loṇaṃ dhovati nimittānīti.
已对照

第二五十[经]完毕。

Dutiyo paṇṇāsako samatto.
已对照

三、第三五十[经]

3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ