快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 十集·依怙品 Nāthavaggo

本经目录二、依怙品一、坐卧处经二、五支经三、结经四、心荒芜经五、不放逸经六、应供养者经七、第一依怙经八、第二依怙经九、第一圣住经十、第二圣住经依怙品第二。

已对照

二、依怙品

2. Nāthavaggo
已对照

一、坐卧处经

1. Senāsanasuttaṃ
11PTS 5.15缅 3.268已对照

十一、“诸比丘,具足五支的比丘,亲近、结交具足五支的坐卧处,不久便会由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住。

11. ‘‘Pañcaṅgasamannāgato, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgataṃ senāsanaṃ sevamāno bhajamāno nacirasseva āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya.
已对照

“诸比丘,怎样的比丘是具足五支的呢?诸比丘,在此,比丘有信,信如来的正觉:‘那位世尊亦即是……乃至……世尊。’少病少恼,具足等熟的消化力,不太冷、不太热,[乃是]适中而堪能精勤的;不狡诈、不虚伪,对导师或对有智的诸同梵行者如实显露自己;为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担;有慧,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。诸比丘,比丘就是这样具足五支的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti; saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā…pe… bhagavā’ti; appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya; asaṭho hoti amāyāvī, yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu; āraddhavīriyo viharati, akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya; thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti.
PTS 5.16缅 3.269已对照

“诸比丘,怎样的坐卧处是具足五支的呢?诸比丘,在此,坐卧处不太远、不太近、来往方便,昼少杂扰、夜少声响、少喧嚣,少虻、蚊、风、日、爬虫之触;而住在那坐卧处者,不费力便得衣、钵食、坐卧处、病缘药资具;而在那坐卧处住着多闻、通晓阿含、持法、持律、持论母的长老比丘;他时时前往[他们那里]请问、发问:‘尊者,这是怎样?这是什么义?’那些具寿便为他开显未开显的,明了未明了的,并于种种可疑之处除遣其疑。诸比丘,坐卧处就是这样具足五支的。诸比丘,具足五支的比丘,亲近、结交具足五支的坐卧处,不久便会由于诸漏的灭尽……乃至……证知,成就并住。”第一[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, senāsanaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ hoti? Idha, bhikkhave, senāsanaṃ nātidūraṃ hoti nāccāsannaṃ gamanāgamanasampannaṃ divā appākiṇṇaṃ rattiṃ appasaddaṃ appanigghosaṃ appaḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassaṃ [appaḍaṃsa… siriṃsapasamphassaṃ (sī. syā. pī.)]; tasmiṃ kho pana senāsane viharantassa appakasirena uppajjanti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā; tasmiṃ kho pana senāsane therā bhikkhū viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā; te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati – ‘idaṃ, bhante, kathaṃ, imassa ko attho’ti; tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti anuttānīkatañca uttāniṃ karonti anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti. Evaṃ kho, bhikkhave, senāsanaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ hoti. Pañcaṅgasamannāgato kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgataṃ senāsanaṃ sevamāno bhajamāno nacirasseva āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja vihareyyā’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、五支经

2. Pañcaṅgasuttaṃ
12已对照

十二、“诸比丘,已断五支、具足五支的比丘,在这法与律中被称为‘具全[德]者、已修毕者、最上士夫’。诸比丘,比丘怎样是已断五支者呢?诸比丘,在此,比丘的欲欲已断,瞋恚已断,昏沉睡眠已断,掉举追悔已断,疑已断。诸比丘,这样比丘就是已断五支者。

12. ‘‘Pañcaṅgavippahīno, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato imasmiṃ dhammavinaye ‘kevalī vusitavā uttamapuriso’ti vuccati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṃ [thīnamiddhaṃ (sī. syā. pī.)] pahīnaṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ pahīnaṃ hoti, vicikicchā pahīnā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是具足五支者呢?诸比丘,在此,比丘具足无学的戒蕴,具足无学的定蕴,具足无学的慧蕴,具足无学的解脱蕴,具足无学的解脱知见蕴。诸比丘,这样比丘就是具足五支者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti.
已对照

“诸比丘,已断五支、具足五支的比丘,在这法与律中被称为‘具全[德]者、已修毕者、最上士夫’。

‘‘Pañcaṅgavippahīno kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato imasmiṃ dhammavinaye ‘kevalī vusitavā uttamapuriso’ti vuccati.
已对照

“比丘的欲欲与瞋恚、昏沉睡眠,

‘‘Kāmacchando ca byāpādo, thinamiddhañca bhikkhuno;
已对照

掉举与疑,全都不存在。

Uddhaccaṃ vicikicchā ca, sabbasova na vijjati.
PTS 5.17已对照

“以无学的戒、以无学的定,

‘‘Asekhena ca sīlena, asekhena samādhinā;
已对照

以及解脱而具足,于智也是如此;

Vimuttiyā ca sampanno, ñāṇena ca tathāvidho.
已对照

“他确实具足五支,远离五支,

‘‘Sa ve pañcaṅgasampanno, pañca aṅge [pañcaṅgāni (syā.)] vivajjayaṃ [vivajjiya (ka.)];
已对照

在这法与律中,被称为‘具全[德]者’。”第二[经]。

Imasmiṃ dhammavinaye, kevalī iti vuccatī’’ti. dutiyaṃ;
已对照

三、结经

3. Saṃyojanasuttaṃ
13缅 3.270已对照

十三、“诸比丘,有这十种结。哪十种[结]呢?五下分结、五上分结。哪五下分结呢?有身见、疑、戒禁取、欲欲、瞋恚——这就是五下分结。

13. ‘‘Dasayimāni, bhikkhave, saṃyojanāni. Katamāni dasa? Pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni.
已对照

“哪五上分结呢?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——这就是五上分结。诸比丘,这就是十种结。”第三[经]。

‘‘Katamāni pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imāni kho, bhikkhave, dasa saṃyojanānī’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、心荒芜经

4. Cetokhilasuttaṃ
14已对照

十四、“诸比丘,任何比丘或比丘尼,若五种心荒芜未断、五种心缚未斩断,那么对他来说,无论夜或昼到来,于诸善法唯可期衰损,而非增长。

14. ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā pañca cetokhilā appahīnā pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi.
PTS 5.18已对照

“他有哪五种心荒芜未断呢?诸比丘,在此,比丘对导师怀疑、犹豫、不胜解、不净信。诸比丘,凡是对导师怀疑、犹豫、不胜解、不净信的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第一种心荒芜便未断。

‘‘Katamassa pañca cetokhilā appahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo appahīno hoti.
已对照

“再者,诸比丘,比丘对法怀疑……乃至……对僧怀疑……对学怀疑……对诸同梵行者忿怒、不悦、心受打击、成为荒芜。诸比丘,凡是对诸同梵行者忿怒、不悦、心受打击、成为荒芜的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第五种心荒芜便未断。他这五种心荒芜便未断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati… sikkhāya kaṅkhati… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo appahīno hoti. Imassa pañca cetokhilā appahīnā honti.
缅 3.271已对照

“他有哪五种心缚未斩断呢?诸比丘,在此,比丘对诸欲未离贪、欲未离、爱恋未离、渴未离、热恼未离、爱未离。诸比丘,凡是对诸欲未离贪、欲未离、爱恋未离、渴未离、热恼未离、爱未离的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第一种心缚便未斩断。

‘‘Katamassa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho asamucchinno hoti.
PTS 5.19已对照

“再者,诸比丘,比丘对身未离贪……乃至……对色未离贪……乃至……随其所欲地吃到腹满,耽于卧乐、倚乐、睡眠乐而住……为求某一天众而行梵行:‘愿我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成为天或成为某一天。’诸比丘,凡是为求某一天众而行梵行——‘愿我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成为天或成为某一天’——的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第五种心缚便未斩断。他这五种心缚便未斩断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti…pe… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati… aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho asamucchinno hoti. Imassa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti.
已对照

“诸比丘,任何比丘或比丘尼,若这五种心荒芜未断、这五种心缚未斩断,那么对他来说,无论夜或昼到来,于诸善法唯可期衰损,而非增长。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā appahīnā ime pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi.
已对照

“诸比丘,犹如在黑分,月亮无论夜或昼到来,都只是于颜色衰损,于圆轮衰损,于光衰损,于高与围衰损;同样,诸比丘,任何比丘或比丘尼,若这五种心荒芜未断、这五种心缚未斩断,那么对他来说,无论夜或昼到来,于诸善法唯可期衰损,而非增长。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā appahīnā ime pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi.
已对照

“诸比丘,任何比丘或比丘尼,若五种心荒芜已断、五种心缚已善斩断,那么对他来说,无论夜或昼到来,于诸善法唯可期增长,而非退减。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā pañca cetokhilā pahīnā pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni.
缅 3.272已对照

“他有哪五种心荒芜已断呢?诸比丘,在此,比丘对导师不怀疑、不犹豫、胜解、净信。诸比丘,凡是对导师不怀疑、不犹豫、胜解、净信的比丘,他的心便倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第一种心荒芜便已断。

‘‘Katamassa pañca cetokhilā pahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati, adhimuccati sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo pahīno hoti.
PTS 5.20已对照

“再者,诸比丘,比丘对法不怀疑……乃至……对僧不怀疑……对学不怀疑……对诸同梵行者不忿怒、满意、心不受打击、不成为荒芜。诸比丘,凡是对诸同梵行者不忿怒、满意、心不受打击、不成为荒芜的比丘,他的心便倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第五种心荒芜便已断。他这五种心荒芜便已断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme na kaṅkhati…pe… saṅghe na kaṅkhati… sikkhāya na kaṅkhati … sabrahmacārīsu na kupito hoti attamano na āhatacitto na khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu na kupito hoti attamano na āhatacitto na khilajāto, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo pahīno hoti. Imassa pañca cetokhilā pahīnā honti.
已对照

“他有哪五种心缚已善斩断呢?诸比丘,在此,比丘对诸欲已离贪、欲已离、爱恋已离、渴已离、热恼已离、爱已离。诸比丘,凡是对诸欲已离贪、欲已离、爱恋已离、渴已离、热恼已离、爱已离的比丘,他的心便倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第一种心缚便已善斩断。

‘‘Katamassa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho susamucchinno hoti.
缅 3.273已对照

“再者,诸比丘,比丘对身已离贪……乃至……对色已离贪……乃至……不随其所欲地吃到腹满而耽于卧乐、倚乐、睡眠乐而住,不为求某一天众而行梵行:‘愿我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成为天或成为某一天。’诸比丘,凡是不为求某一天众……乃至……或成为某一天的比丘,他的心便倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第五种心缚便已善斩断。他这五种心缚便已善斩断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye vītarāgo hoti…pe… rūpe vītarāgo hoti …pe… na yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati, na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya…pe… devaññataro vāti, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho susamucchinno hoti. Imassa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti.
PTS 5.21已对照

“诸比丘,任何比丘或比丘尼,若这五种心荒芜已断、这五种心缚已善斩断,那么对他来说,无论夜或昼到来,于诸善法唯可期增长,而非退减。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā pahīnā ime pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni.
已对照

“诸比丘,犹如在白分,月亮无论夜或昼到来,都只是于颜色增长,于圆轮增长,于光增长,于高与围增长;同样,诸比丘,任何比丘或比丘尼,若这五种心荒芜已断、这五种心缚已善斩断,那么对他来说,无论夜或昼到来,于诸善法唯可期增长,而非退减。”第四[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā pahīnā ime pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihānī’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、不放逸经

5. Appamādasuttaṃ
15已对照

十五、“诸比丘,凡有众生——无足的、两足的、四足的、多足的,有色的、无色的,有想的、无想的、非想非非想的——如来、阿罗汉、正等正觉者被称为他们之中最上的;同样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸。不放逸被称为那些法之中最上的。

15. ‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññināsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ [tesaṃ dhammānaṃ (sī. ka.) saṃ. ni. 5.139] aggamakkhāyati.
已对照

“诸比丘,犹如凡陆行众生的诸种足迹,那一切都归入象足迹之中,象足迹被称为它们之中最上的,即依其广大;同样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸。不放逸被称为那些法之中最上的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici jaṅgalānaṃ [jaṅgamānaṃ (sī. pī.) saṃ. ni. 5.139] pāṇānaṃ padajātāni, sabbāni tāni hatthipade samodhānaṃ gacchanti, hatthipadaṃ tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ mahantattena; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyati.
已对照

“诸比丘,犹如尖顶屋的凡任何椽子,全都趋向尖顶、倾向尖顶、汇聚于尖顶,尖顶被称为它们之中最上的;同样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸。不放逸被称为那些法之中最上的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā, kūṭo tāsaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyati.
PTS 5.22缅 3.274已对照

“诸比丘,犹如凡任何根香,黑沉香被称为它们之中最上的;同样,诸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci mūlagandhā, kāḷānusāriyaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe….
已对照

“诸比丘,犹如凡任何心材香,赤栴檀被称为它们之中最上的;同样,诸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci sāragandhā, lohitacandanaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe….
已对照

“诸比丘,犹如凡任何花香,婆师迦被称为它们之中最上的;同样,诸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci pupphagandhā, vassikaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe….
已对照

“诸比丘,犹如凡任何小王,全都是转轮王的随从,转轮王被称为他们之中最上的;同样,诸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci khuddarājāno [kuḍḍarājāno (sī. syā. pī.), kuṭṭarājāno, kūṭarājāno (ka.) a. ni. 6.53], sabbe te rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti, rājā tesaṃ cakkavattī aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe….
已对照

“诸比丘,犹如凡任何星辰的光明,全都不及月光的十六分之一,月光被称为它们之中最上的;同样,诸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā, sabbā tā candappabhāya kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candappabhā tāsaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe….
已对照

“诸比丘,犹如在秋时,天空澄澈无云,太阳升上天空,破除一切虚空中的黑暗而照耀、炽热、放光;同样,诸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno [abbhussukkamāno (sī.) saṃ. ni. 5.146-148] sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe….
已对照

“诸比丘,犹如凡任何大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——它们全都流入大海、倾向大海、趋向大海、朝向大海,大海被称为它们之中最上的;同样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸。不放逸被称为那些法之中最上的。”第五[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaṅgamā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā, mahāsamuddo tāsaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyatī’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、应供养者经

6. Āhuneyyasuttaṃ
16PTS 5.23已对照

十六、“诸比丘,有这十种人,是应供养者、应款待者、应奉施者、应合掌者,是世间无上的福田。哪十种[人]呢?如来、阿罗汉、正等正觉者,独觉佛,俱分解脱者,慧解脱者,身证者,见至者,信解脱者,随信行者,随法行者,种姓者(gotrabhū)——诸比丘,这十种人是应供养者……乃至……是世间无上的福田。”第六[经]。

16. ‘‘Dasayime, bhikkhave, puggalā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā añjalikaraṇīyā anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katame dasa? Tathāgato arahaṃ sammāsambuddho, paccekabuddho, ubhatobhāgavimutto, paññāvimutto, kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto, saddhānusārī, dhammānusārī, gotrabhū – ime kho, bhikkhave, dasa puggalā āhuneyyā…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、第一依怙经

7. Paṭhamanāthasuttaṃ
17缅 3.275已对照

十七、“诸比丘,你们应有依怙而住,不要无依怙。诸比丘,无依怙者苦住。诸比丘,有这十种使[人]有依怙的法。哪十种[法]呢?诸比丘,在此,比丘具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习。诸比丘,比丘具戒……乃至……受持学处而学习——这也是使[人]有依怙的法。

17. [dī. ni. 3.345, 360] ‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Dasayime, bhikkhave, nāthakaraṇā dhammā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是多闻者、忆持所闻者、积集所闻者,凡是那些初善、中善、后善的,显示具足义理与文句、完全圆满、遍净的梵行的法,他对这样的诸法多闻、忆持、以语熟习、以意随观察、以见善通达。诸比丘,比丘是多闻者……乃至……以见善通达——这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ [sātthā sabyañjanā (sī.)] kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā [bahū sutā (?)] honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.24已对照

“再者,诸比丘,比丘是善友者、善伴者、善随从者。诸比丘,比丘是善友者、善伴者、善随从者——这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Yampi, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是易受劝者,具足使人易受劝的诸法,能忍,善持教诫。诸比丘,比丘是易受劝者……乃至……善持教诫——这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti…pe… anusāsaniṃ, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘对于诸同梵行者种种大小应作之事,是娴熟、不懈怠的,具足于此的方便审察,堪能作、堪能安排。诸比丘,比丘对于诸同梵行者……乃至……堪能作、堪能安排——这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho hoti analaso tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ…pe… alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
缅 3.276已对照

“再者,诸比丘,比丘是爱法者、言谈可爱者,于增上法、增上律有广大的愉悦。诸比丘,比丘是爱法者、言谈可爱者,于增上法、增上律有广大的愉悦——这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。诸比丘,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担——这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.25已对照

“再者,诸比丘,比丘对随得的衣、钵食、坐卧处、病缘药资具知足。诸比丘,比丘对随得的衣、钵食、坐卧处、病缘药资具知足——这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. Yampi, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是具念者,具足最上的念与审慎,对久远以前所作的、久远以前所说的也能忆念、随念。诸比丘,比丘是具念者,具足最上的念与审慎,对久远以前所作的、久远以前所说的也能忆念、随念——这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。诸比丘,比丘是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]——这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“诸比丘,你们应有依怙而住,不要无依怙。诸比丘,无依怙者苦住。诸比丘,这就是十种使[人]有依怙的法。”第七[经]。

‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Ime kho, bhikkhave, dasa nāthakaraṇā dhammā’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、第二依怙经

8. Dutiyanāthasuttaṃ
18已对照

十八、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

18. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
PTS 5.26缅 3.277已对照

“诸比丘,你们应有依怙而住,不要无依怙。诸比丘,无依怙者苦住。诸比丘,有这十种使[人]有依怙的法。哪十种[法]呢?诸比丘,在此,比丘具戒……乃至……受持学处而学习。‘这位比丘确实具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯、受中座们怜悯、受新学们怜悯的他而言,于诸善法唯可期增长,而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Dasayime, bhikkhave, nāthakaraṇā dhammā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. ‘Sīlavā vatāyaṃ bhikkhu pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesū’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是多闻者……乃至……以见善通达。‘这位比丘确实是多闻者、忆持所闻者、积集所闻者,凡是那些初善、中善、后善的,显示具足义理与文句、完全圆满、遍净的梵行的法,他对这样的诸法多闻、忆持、以语熟习、以意随观察、以见善通达’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯、受中座们怜悯、受新学们怜悯的他而言,于诸善法唯可期增长,而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā. ‘Bahussuto vatāyaṃ bhikkhu sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是善友者、善伴者、善随从者。‘这位比丘确实是善友者、善伴者、善随从者’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯、受中座们怜悯、受新学们怜悯的他而言,于诸善法唯可期增长,而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. ‘Kalyāṇamitto vatāyaṃ bhikkhu kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.27缅 3.278已对照

“再者,诸比丘,比丘是易受劝者,具足使人易受劝的诸法,能忍,善持教诫。‘这位比丘确实是易受劝者,具足使人易受劝的诸法,能忍,善持教诫’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯、受中座们怜悯、受新学们怜悯的他而言,于诸善法唯可期增长,而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. ‘Suvaco vatāyaṃ bhikkhu sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsani’nti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘对于诸同梵行者种种大小应作之事,是娴熟、不懈怠的,具足于此的方便审察,堪能作、堪能安排。‘这位比丘对于诸同梵行者种种大小应作之事,确实是娴熟、不懈怠的,具足于此的方便审察,堪能作、堪能安排’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯、受中座们怜悯、受新学们怜悯的他而言,于诸善法唯可期增长,而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho hoti analaso, tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ. ‘Yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho vatāyaṃ bhikkhu analaso, tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātu’nti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是爱法者、言谈可爱者,于增上法、增上律有广大的愉悦。‘这位比丘确实是爱法者、言谈可爱者,于增上法、增上律有广大的愉悦’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯、受中座们怜悯、受新学们怜悯的他而言,于诸善法唯可期增长,而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo. ‘Dhammakāmo vatāyaṃ bhikkhu piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.28已对照

“再者,诸比丘,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。‘这位比丘确实为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯、受中座们怜悯、受新学们怜悯的他而言,于诸善法唯可期增长,而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu ‘āraddhavīriyo vatāyaṃ bhikkhu viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesū’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
缅 3.279已对照

“再者,诸比丘,比丘对随得的衣、钵食、坐卧处、病缘药资具知足。‘这位比丘确实对随得的衣、钵食、坐卧处、病缘药资具知足’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯、受中座们怜悯、受新学们怜悯的他而言,于诸善法唯可期增长,而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. ‘Santuṭṭho vatāyaṃ bhikkhu itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārenā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是具念者,具足最上的念与审慎,对久远以前所作的、久远以前所说的也能忆念、随念。‘这位比丘确实是具念者,具足最上的念与审慎,对久远以前所作的、久远以前所说的也能忆念、随念’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯、受中座们怜悯、受新学们怜悯的他而言,于诸善法唯可期增长,而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. ‘Satimā vatāyaṃ bhikkhu paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.29已对照

“再者,诸比丘,比丘是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。‘这位比丘确实是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]’——长老比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的,中座比丘们也……新学比丘们也认为他是可对之说的、可教诫的。对受长老们怜悯……乃至……而非退减。这也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. ‘Paññavā vatāyaṃ bhikkhu udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa…pe… no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已对照

“诸比丘,你们应有依怙而住,不要无依怙。诸比丘,无依怙者苦住。诸比丘,这就是十种使[人]有依怙的法。”世尊说了这[番话]。那些比丘满意、欢喜世尊之所说。第八[经]。

‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Ime kho, bhikkhave, dasa nāthakaraṇā dhammā’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、第一圣住经

9. Paṭhamaariyāvāsasuttaṃ
19缅 3.280已对照

十九、“诸比丘,有这十种圣住,是诸圣者已住、正住、将住的。哪十种[圣住]呢?诸比丘,在此,比丘是已断五支者、已具六支者、有一守护者、有四所依者、已除遣各别之谛者、已完全舍遣遍求者、无浊思惟者、身行已轻安者、心善解脱者、慧善解脱者。诸比丘,这就是十种圣住,是诸圣者已住、正住、将住的。”第九[经]。

19. [dī. ni. 3.348, 360] ‘‘Dasayime, bhikkhave, ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti, chaḷaṅgasamannāgato, ekārakkho, caturāpasseno, paṇunnapaccekasacco [panuṇṇapaccekasacco (ka.)], samavayasaṭṭhesano, anāvilasaṅkappo, passaddhakāyasaṅkhāro, suvimuttacitto, suvimuttapañño. Ime kho, bhikkhave, dasa ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第二圣住经

10. Dutiyaariyāvāsasuttaṃ
20PTS 5.30已对照

二十、一时,世尊住在拘楼国(Kuru),[有]一座名叫剑磨瑟昙(Kammāsadhamma)的拘楼人市镇。在那里,世尊召唤诸比丘……乃至……

20. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi…pe….
已对照

“诸比丘,有这十种圣住,是诸圣者已住、正住、将住的。哪十种[圣住]呢?诸比丘,在此,比丘是已断五支者、已具六支者、有一守护者、有四所依者、已除遣各别之谛者、已完全舍遣遍求者、无浊思惟者、身行已轻安者、心善解脱者、慧善解脱者。

‘‘Dasayime, bhikkhave, ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti, chaḷaṅgasamannāgato, ekārakkho, caturāpasseno, paṇunnapaccekasacco, samavayasaṭṭhesano, anāvilasaṅkappo, passaddhakāyasaṅkhāro, suvimuttacitto, suvimuttapañño.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是已断五支者呢?诸比丘,在此,比丘的欲欲已断,瞋恚已断,昏沉睡眠已断,掉举追悔已断,疑已断。诸比丘,这样比丘就是已断五支者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṃ pahīnaṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ pahīnaṃ hoti, vicikicchā pahīnā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是已具六支者呢?诸比丘,在此,比丘以眼见色后,既不喜悦也不忧,住于舍,具念、正知。以耳闻声后……以鼻嗅香后……以舌尝味后……以身触所触后……以意识知法后,既不喜悦也不忧,住于舍,具念、正知。诸比丘,这样比丘就是已具六支者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是有一守护者呢?诸比丘,在此,比丘具足以念守护的心。诸比丘,这样比丘就是有一守护者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ekārakkho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satārakkhena cetasā samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ekārakkho hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是有四所依者呢?诸比丘,在此,比丘审虑之后受用一[类事],审虑之后忍受一[类事],审虑之后回避一[类事],审虑之后除遣一[类事]。诸比丘,这样比丘就是有四所依者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu caturāpasseno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu saṅkhāyekaṃ paṭisevati, saṅkhāyekaṃ adhivāseti, saṅkhāyekaṃ parivajjeti, saṅkhāyekaṃ vinodeti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu caturāpasseno hoti.
PTS 5.31缅 3.281已对照

“诸比丘,比丘怎样是已除遣各别之谛者呢?诸比丘,在此,凡是众多沙门、婆罗门的种种各别之谛,即:‘世间是常’,或‘世间是无常’,或‘世间有边’,或‘世间无边’,或‘命即是身’,或‘命异身异’,或‘如来死后存在’,或‘如来死后不存在’,或‘如来死后既存在又不存在’,或‘如来死后既非存在又非不存在’——比丘对那一切都已除去、已除遣、已弃舍、已吐出、已释放、已断、已舍离。诸比丘,这样比丘就是已除遣各别之谛者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno yāni tāni puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ puthupaccekasaccāni, seyyathidaṃ – ‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā, ‘antavā loko’ti vā, ‘anantavā loko’ti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, sabbāni tāni nunnāni honti paṇunnāni [nuṇṇāni honti panuṇṇāni (?)] cattāni vantāni muttāni pahīnāni paṭinissaṭṭhāni. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是已完全舍遣遍求者呢?诸比丘,在此,比丘的欲求已断,有求已断,梵行求已止息。诸比丘,这样比丘就是已完全舍遣遍求者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmesanā pahīnā hoti, bhavesanā pahīnā hoti, brahmacariyesanā paṭippassaddhā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是无浊思惟者呢?诸比丘,在此,比丘的欲思惟已断,瞋恚思惟已断,害思惟已断。诸比丘,这样比丘就是无浊思惟者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmasaṅkappo pahīno hoti, byāpādasaṅkappo pahīno hoti, vihiṃsāsaṅkappo pahīno hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是身行已轻安者呢?诸比丘,在此,比丘舍断乐与舍断苦,先前的喜、忧已经灭没,不苦不乐,舍念清净,成就并住于第四禅。诸比丘,这样比丘就是身行已轻安者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是心善解脱者呢?诸比丘,在此,比丘的心从贪解脱,心从瞋解脱,心从痴解脱。诸比丘,这样比丘就是心善解脱者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu suvimuttacitto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno rāgā cittaṃ vimuttaṃ hoti, dosā cittaṃ vimuttaṃ hoti, mohā cittaṃ vimuttaṃ hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu suvimuttacitto hoti.
PTS 5.32缅 3.282已对照

“诸比丘,比丘怎样是慧善解脱者呢?诸比丘,在此,比丘了知:‘我的贪已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。’‘我的瞋已断……乃至……’他了知:‘我的痴已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。’诸比丘,这样比丘就是慧善解脱者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu suvimuttapañño hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo’ti pajānāti, doso me pahīno…pe… ‘moho me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo’ti pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu suvimuttapañño hoti.
已对照

“诸比丘,凡是于过去世的任何圣者曾住于诸圣住,他们全都曾住于这十种圣住;诸比丘,凡是于未来世的任何圣者将住于诸圣住,他们全都将住于这十种圣住;诸比丘,凡是现今的任何圣者正住于诸圣住,他们全都正住于这十种圣住。诸比丘,这就是十种圣住,是诸圣者已住、正住、将住的。”第十[经]。

‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ ariyā ariyāvāse āvasiṃsu, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasiṃsu; ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ ariyā ariyāvāse āvasissanti, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasissanti; ye hi [yepi (?)] keci, bhikkhave, etarahi ariyā ariyāvāse āvasanti, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasanti. Ime kho, bhikkhave, dasa ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā’’ti. Dasamaṃ.
已对照

依怙品第二。

Nāthavaggo dutiyo.
已对照

其摄颂——

坐卧处与五支,以及结、荒芜;

不放逸、应供养者,两依怙、两圣住。

Tassuddānaṃ –
Senāsanañca pañcaṅgaṃ, saṃyojanākhilena ca;
Appamādo āhuneyyo, dve nāthā dve ariyāvāsāti.