快乐巴利palinanda.cc

论事·第七品 Sattamavaggo (63) 1. Saṅgahitakathā

471已对照

七、第七品

(六十三)一、所摄论

四百七十一、没有任何法被任何法所摄吗?是的。不是有某些法依某些法而归入数目、归入总说、[为其]所摄属吗?是的。若有某些法依某些法而归入数目、归入总说、[为其]所摄属,那么,喂,也就不应当这样说:“没有任何法被任何法所摄。”

眼处归入哪一蕴的数目呢?归入色蕴的数目。若眼处归入色蕴的数目,那么,喂,就应当这样说:“眼处被色蕴所摄。”耳处……乃至……鼻处……乃至……舌处……乃至……身处归入哪一蕴的数目呢?归入色蕴的数目。若身处归入色蕴的数目,那么,喂,就应当这样说:“身处被色蕴所摄。”

色处……乃至……声处……乃至……香处……乃至……味处……乃至……触处归入哪一蕴的数目呢?归入色蕴的数目。若触处归入色蕴的数目,那么,喂,就应当这样说:“触处被色蕴所摄。”

乐受归入哪一蕴的数目呢?归入受蕴的数目。若乐受归入受蕴的数目,那么,喂,就应当这样说:“乐受被受蕴所摄。”苦受……乃至……不苦不乐受归入哪一蕴的数目呢?归入受蕴的数目。若不苦不乐受归入受蕴的数目,那么,喂,就应当这样说:“不苦不乐受被受蕴所摄。”

眼触所生想归入哪一蕴的数目呢?归入想蕴的数目。若眼触所生想归入想蕴的数目,那么,喂,就应当这样说:“眼触所生想被想蕴所摄。”耳触所生想……乃至……意触所生想归入哪一蕴的数目呢?归入想蕴的数目。若意触所生想归入想蕴的数目,那么,喂,就应当这样说:“意触所生想被想蕴所摄。”

眼触所生思……乃至……意触所生思归入哪一蕴的数目呢?归入行蕴的数目。若意触所生思归入行蕴的数目,那么,喂,就应当这样说:“意触所生思被行蕴所摄。”

眼识……乃至……意识归入哪一蕴的数目呢?归入识蕴的数目。若意识归入识蕴的数目,那么,喂,就应当这样说:“意识被识蕴所摄。”

471Natthi keci dhammā kehici dhammehi saṅgahitāti [saṅgahītāti (pī.)]? Āmantā. Nanu atthi keci dhammā kehici dhammehi gaṇanaṃ gacchanti uddesaṃ gacchanti pariyāpannāti? Āmantā. Hañci atthi keci dhammā kehici dhammehi gaṇanaṃ gacchanti uddesaṃ gacchanti pariyāpannā, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi keci dhammā kehici dhammehi saṅgahitā’’ti. Cakkhāyatanaṃ katamakkhandhagaṇanaṃ [katamaṃ khandhagaṇanaṃ (sī. pī. ka.)] gacchatīti? Rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci cakkhāyatanaṃ rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘cakkhāyatanaṃ rūpakkhandhena saṅgahita’’nti. Sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci kāyāyatanaṃ rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘kāyāyatanaṃ rūpakkhandhena saṅgahita’’nti. Rūpāyatanaṃ…pe… saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci phoṭṭhabbāyatanaṃ rūpakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘phoṭṭhabbāyatanaṃ rūpakkhandhena saṅgahita’’nti. Sukhā vedanā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Vedanākkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci sukhā vedanā vedanākkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘sukhā vedanā vedanākkhandhena saṅgahitā’’ti. Dukkhā vedanā…pe… adukkhamasukhā vedanā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Vedanākkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci adukkhamasukhā vedanā vedanākkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘adukkhamasukhā vedanā vedanākkhandhena saṅgahitā’’ti. Cakkhusamphassajā saññā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Saññākkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci cakkhusamphassajā saññā saññākkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘cakkhusamphassajā saññā saññākkhandhena saṅgahitā’’ti. Sotasamphassajā saññā…pe… manosamphassajā saññā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Saññākkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci manosamphassajā saññā saññākkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘manosamphassajā saññā saññākkhandhena saṅgahitā’’ti. Cakkhusamphassajā cetanā…pe… manosamphassajā cetanā katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Saṅkhārakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci manosamphassajā cetanā saṅkhārakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘manosamphassajā cetanā saṅkhārakkhandhena saṅgahitā’’ti. Cakkhuviññāṇaṃ …pe… manoviññāṇaṃ katamakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti? Viññāṇakkhandhagaṇanaṃ gacchatīti. Hañci manoviññāṇaṃ viññāṇakkhandhagaṇanaṃ gacchati, tena vata re vattabbe – ‘‘manoviññāṇaṃ viññāṇakkhandhena saṅgahita’’nti.
472已对照

四百七十二、犹如两头牡牛被缰绳或绳索所摄,钵食被吊络所摄,狗被皮带所摄;同样地,那些法被那些法所摄吗?若两头牡牛被缰绳或绳索所摄,钵食被吊络所摄,狗被皮带所摄,那么,喂,就应当这样说:“有某些法被某些法所摄。”

472Yathā dāmena vā yottena vā dve balibaddā saṅgahitā, sikkāya piṇḍapāto saṅgahito, sā gaddulena saṅgahito; evameva te dhammā tehi dhammehi saṅgahitāti [sakavādivacanaṃ (aṭṭhakathā passitabbā)]? Hañci dāmena vā yottena vā dve balībaddā saṅgahitā, sikkāya piṇḍapāto saṅgahito, sā gaddulena saṅgahito, tena vata re vattabbe – ‘‘atthi keci dhammā kehici dhammehi saṅgahitā’’ti [sakavādivacanaṃ (aṭṭhakathā passitabbā)].
473已对照

所摄论终。

七、第七品

(六十四)二、相应论

四百七十三、没有任何法与任何法相应吗?是的。不是有某些法与某些法俱行、俱生、相杂、同一生起、同一灭、同一所依、同一所缘吗?是的。若有某些法与某些法俱行、俱生、相杂、同一生起、同一灭、同一所依、同一所缘,那么,喂,也就不应当这样说:“没有任何法与任何法相应。”

受蕴与想蕴俱生吗?是的。若受蕴与想蕴俱生,那么,喂,就应当这样说:“受蕴与想蕴相应。”

受蕴与行蕴……与识蕴俱生吗?是的。若受蕴与识蕴俱生,那么,喂,就应当这样说:“受蕴与识蕴相应。”

想蕴……行蕴……识蕴与受蕴……与想蕴……与行蕴俱生吗?是的。若识蕴与行蕴俱生,那么,喂,就应当这样说:“识蕴与行蕴相应。”

473Natthi keci dhammā kehici dhammehi sampayuttāti? Āmantā. Nanu atthi keci dhammā kehici dhammehi sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇāti? Āmantā. Hañci atthi keci dhammā kehici dhammehi sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇā, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi keci dhammā kehici dhammehi sampayuttā’’ti. Vedanākkhandho saññākkhandhena sahajātoti? Āmantā. Hañci vedanākkhandho saññākkhandhena sahajāto, tena vata re vattabbe – ‘‘vedanākkhandho saññākkhandhena sampayutto’’ti. Vedanākkhandho saṅkhārakkhandhena… viññāṇakkhandhena sahajātoti? Āmantā. Hañci vedanākkhandho viññāṇakkhandhena sahajāto, tena vata re vattabbe – ‘‘vedanākkhandho viññāṇakkhandhena sampayutto’’ti. Saññākkhandho … saṅkhārakkhandho… viññāṇakkhandho vedanākhandhena… saññākkhandhena… saṅkhārakkhandhena sahajātoti? Āmantā. Hañci viññāṇakkhandho saṅkhārakkhandhena sahajāto, tena vata re vattabbe – ‘‘viññāṇakkhandho saṅkhārakkhandhena sampayutto’’ti.
474已对照

四百七十四、犹如油随入、渗入胡麻中,汁随入、渗入甘蔗中;同样地,那些法随入、渗入那些法中吗?不应这样说……乃至……

474Yathā tilamhi telaṃ anugataṃ anupaviṭṭhaṃ, ucchumhi raso anugato anupaviṭṭho; evameva te dhammā tehi dhammehi anugatā anupaviṭṭhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
475已对照

相应论终。

七、第七品

(六十五)三、心所论

四百七十五、没有心所法吗?是的。不是有某些法与心俱行、俱生、相杂、相应、同一生起、同一灭、同一所依、同一所缘吗?是的。若有某些法与心俱行、俱生、相杂、相应、同一生起、同一灭、同一所依、同一所缘,那么,喂,也就不应当这样说:“没有心所法。”

触与心俱生吗?是的。若触与心俱生,那么,喂,就应当这样说:“触是心所。”受……乃至……想……思……信……精进……念……定……慧……贪……瞋……痴……乃至……无愧与心俱生吗?是的。若无愧与心俱生,那么,喂,就应当这样说:“无愧是心所。”

475Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu atthi keci dhammā cittena sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇāti? Āmantā. Hañci atthi keci dhammā cittena sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇā, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi cetasiko dhammo’’ti. Phasso cittena sahajātoti? Āmantā. Hañci phasso cittena sahajāto, tena vata re vattabbe – ‘‘phasso cetasiko’’ti. Vedanā…pe… saññā… cetanā… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi… paññā… rāgo… doso… moho…pe… anottappaṃ cittena sahajātanti? Āmantā. Hañci anottappaṃ cittena sahajātaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘anottappaṃ cetasika’’nti.
476已对照

四百七十六、因为“与心俱生”,所以是心所吗?是的。因为“与触俱生”,所以是触所吗?是的。因为“与心俱生”,所以是心所吗?是的。因为“与受……想……思……信……精进……念……定……慧……贪……瞋……痴……乃至……与无愧俱生”,所以是无愧所吗?是的。

476Cittena sahajātāti katvā cetasikāti? Āmantā. Phassena sahajātāti katvā phassasikāti [phassikāti (pī. aṭṭha.)]? Āmantā. Cittena sahajātāti katvā cetasikāti? Āmantā. Vedanāya… saññāya… cetanāya… saddhāya… vīriyena… satiyā… samādhinā… paññāya… rāgena… dosena… mohena…pe… anottappena sahajātāti katvā anottappāsikāti [anottappikāti (?)]? Āmantā.
477已对照

四百七十七、没有心所法吗?是的。世尊不是说过吗——

“这心与诸心所法,

于善了知者,[它们]是无我的;

了知那二者中的劣与胜之后,

正见者已知坏灭之法。”

确有[这]经吗?是的。那么,有心所法。

没有心所法吗?是的。世尊不是说过吗:“给瓦达,于此,比丘说出其他众生、其他人的心,也说出[其]心所,也说出[其]所寻,也说出[其]所伺:‘你的意是这样的,你的意是那样的,你的心也是如此的。’”确有[这]经吗?是的。那么,有心所法。

477Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Cittañhidaṃ cetasikā ca dhammā, Anattato saṃviditassa honti; Hīnappaṇītaṃ tadubhaye viditvā, Sammaddaso vedi palokadhamma’’nti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi cetasiko dhammoti. Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idha, kevaṭṭa, bhikkhu parasattānaṃ parapuggalānaṃ cittampi ādisati cetasikampi ādisati vitakkitampi ādisati vicāritampi ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’’’nti [dī. ni. 1.485]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi cetasiko dhammoti.
478已对照

心所论终。

七、第七品

(六十六)四、布施论

四百七十八、心所法是布施吗?是的。能把心所法施与他人吗?不应这样说……乃至……能把心所法施与他人吗?是的。能把触施与他人吗?不应这样说……乃至……能把受……乃至……想……思……信……精进……念……定……慧施与他人吗?不应这样说……乃至……

478Cetasiko dhammo dānanti? Āmantā. Labbhā cetasiko dhammo paresaṃ dātunti? Na hevaṃ vattabbe …pe… labbhā cetasiko dhammo paresaṃ dātunti? Āmantā. Labbhā phasso paresaṃ dātunti? Na hevaṃ vattabbe …pe… labbhā vedanā…pe… saññā… cetanā… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi… paññā paresaṃ dātunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
479已对照

四百七十九、不应说“心所法是布施”吗?是的。布施是有不可喜之果的、有不可爱之果的、有不可意之果的、有须调味之果的、导致苦的、有苦异熟的吗?不应这样说……乃至……不是布施是有可喜之果的、有可爱之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的吗?是的。若布施是有可喜之果的、有可爱之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的,那么,喂,就应当这样说:“心所法是布施。”

布施被世尊说为有可喜之果的,衣是布施吗?是的。衣是有可喜之果的、有可爱之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的吗?不应这样说……乃至……布施被世尊说为有可喜之果的,钵食、坐卧处、病者所需的医药资具是布施吗?是的。病者所需的医药资具是有可喜之果的、有可爱之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的吗?不应这样说……乃至……

479Na vattabbaṃ – cetasiko dhammo dānanti? Āmantā. Dānaṃ aniṭṭhaphalaṃ akantaphalaṃ amanuññaphalaṃ secanakaphalaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu dānaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti? Āmantā. Hañci dānaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘cetasiko dhammo dāna’’nti. Dānaṃ iṭṭhaphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, cīvaraṃ dānanti [upari vuccamānāya paravādīpucchāya sadisā, aṭṭhakathā oloketabbā]? Āmantā. Cīvaraṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dānaṃ iṭṭhaphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, piṇḍapāto senāsanaṃ gilānapaccayabhesajjaparikkhāro dānanti? Āmantā. Gilānapaccayabhesajjaparikkhāro iṭṭhaphalo kantaphalo manuññaphalo asecanakaphalo sukhudrayo sukhavipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
480已对照

四百八十、不应说“心所法是布施”吗?是的。世尊不是说过吗——

“信、惭与善的布施,

这些法为诸善士所随行;

[人们]说这正是趣天之道,

由此[人]便前往天界。”

确有[这]经吗?是的。那么,心所法是布施。

不应说“心所法是布施”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,有这五种布施,是大布施,是最上所知的、久远所知的、传承所知的、古老的,是未被弃舍的、往昔未曾被弃舍的,现在不被弃舍,将来不会被弃舍,为有智的沙门、婆罗门所不呵责。哪五种[布施]呢?诸比丘,在此,圣弟子舍断杀生,远离杀生。诸比丘,远离杀生的圣弟子,施与无量众生以无畏,施与无怨,施与无恼害。施与无量众生以无畏、无怨、无恼害之后,他便分得无量的无畏、无怨、无恼害。诸比丘,这是第一种布施,是大布施,是最上所知的、久远所知的、传承所知的、古老的,是未被弃舍的、往昔未曾被弃舍的,现在不被弃舍,将来不会被弃舍,为有智的沙门、婆罗门所不呵责。再者,诸比丘,圣弟子舍断不与取……乃至……舍断欲邪行……乃至……舍断虚妄语……乃至……舍断[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类。诸比丘,远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类的圣弟子,施与无量众生以无畏,施与无怨,施与无恼害。施与无量众生以无畏、无怨、无恼害之后,他便分得无量的无畏、无怨、无恼害。诸比丘,这是第五种布施,是大布施,是最上所知的、久远所知的、传承所知的、古老的,是未被弃舍的、往昔未曾被弃舍的,现在不被弃舍,将来不会被弃舍,为有智的沙门、婆罗门所不呵责。诸比丘,这就是五种布施,是大布施,是最上所知的、久远所知的、传承所知的、古老的,是未被弃舍的、往昔未曾被弃舍的,现在不被弃舍,将来不会被弃舍,为有智的沙门、婆罗门所不呵责。”确有[这]经吗?是的。那么,心所法是布施。

480Na vattabbaṃ – ‘‘cetasiko dhammo dāna’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Saddhā hiriyaṃ kusalañca dānaṃ, Dhammā ete sappurisānuyātā; Etañhi maggaṃ diviyaṃ vadanti, Etena hi gacchati devaloka’’nti [a. ni. 8.32]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi cetasiko dhammo dānanti. Na vattabbaṃ – ‘‘cetasiko dhammo dāna’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcimāni, bhikkhave, dānāni mahādānāni aggaññāni rattaññāni vaṃsaññāni porāṇāni asaṅkiṇṇāni asaṅkiṇṇapubbāni, na saṅkiyanti na saṅkiyissanti, appaṭikuṭṭhāni samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi! Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, ariyasāvako pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti. Pāṇātipātā paṭivirato, bhikkhave, ariyasāvako aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ deti averaṃ deti abyābajjhaṃ [abyāpajjhaṃ (syā. ka.)] deti. Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ datvā averaṃ datvā abyābajjhaṃ datvā aparimāṇassa abhayassa averassa abyābajjhassa bhāgī hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ dānaṃ mahādānaṃ aggaññaṃ rattaññaṃ vaṃsaññaṃ porāṇaṃ asaṅkiṇṇaṃ asaṅkiṇṇapubbaṃ, na saṅkiyati na saṅkiyissati, appaṭikuṭṭhaṃ samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako adinnādānaṃ pahāya…pe… kāmesumicchācāraṃ pahāya…pe… musāvādaṃ pahāya…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, bhikkhave, ariyasāvako aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ deti averaṃ deti abyābajjhaṃ deti. Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ datvā averaṃ datvā abyābajjhaṃ datvā aparimāṇassa abhayassa averassa abyābajjhassa bhāgī hoti. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ dānaṃ mahādānaṃ aggaññaṃ rattaññaṃ vaṃsaññaṃ porāṇaṃ asaṅkiṇṇaṃ asaṅkiṇṇapubbaṃ, na saṅkiyati na saṅkiyissati, appaṭikuṭṭhaṃ samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Imāni kho, bhikkhave, pañca dānāni mahādānāni aggaññāni rattaññāni vaṃsaññāni porāṇāni asaṅkiṇṇāni asaṅkiṇṇapubbāni, na saṅkiyanti na saṅkiyissanti, appaṭikuṭṭhāni samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī’’ti [a. ni. 8.39]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi cetasiko dhammo dānanti.
481已对照

四百八十一、不应说“施物是布施”吗?是的。世尊不是说过吗:“在此,有一类[人]布施食,布施饮,布施衣,布施乘,布施花鬘,布施香,布施涂香,布施卧具,布施住处,布施灯明。”确有[这]经吗?是的。那么,施物是布施。

481Na vattabbaṃ – ‘‘deyyadhammo dāna’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idhekacco annaṃ deti, pānaṃ deti, vatthaṃ deti, yānaṃ deti, mālaṃ deti, gandhaṃ deti, vilepanaṃ deti, seyyaṃ deti, āvasathaṃ deti, padīpeyyaṃ detī’’ti [saṃ. ni. 3.362-391 thokaṃ visadisaṃ]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi deyyadhammo dānanti.
482已对照

四百八十二、施物是布施吗?是的。施物是有可喜之果的、有可爱之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的吗?不应这样说……乃至……布施被世尊说为有可喜之果的,衣是布施吗?是的。衣是有可喜之果的、有可爱之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的吗?不应这样说……乃至……布施被世尊说为有可喜之果的,钵食是布施……坐卧处是布施……病者所需的医药资具是布施吗?是的。病者所需的医药资具是有可喜之果的、有可爱之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的吗?不应这样说……乃至……那么,就不应说:“施物是布施。”

482Deyyadhammo dānanti? Āmantā. Deyyadhammo iṭṭhaphalo kantaphalo manuññaphalo asecanakaphalo sukhudrayo sukhavipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dānaṃ iṭṭhaphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, cīvaraṃ dānanti? Āmantā. Cīvaraṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dānaṃ iṭṭhaphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, piṇḍapāto dānaṃ… senāsanaṃ dānaṃ… gilānapaccayabhesajjaparikkhāro dānanti? Āmantā. Gilānapaccayabhesajjaparikkhāro iṭṭhaphalo kantaphalo manuññaphalo asecanakaphalo sukhudrayo sukhavipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi na vattabbaṃ – ‘‘deyyadhammo dāna’’nti.
483已对照

布施论终。

七、第七品

(六十七)五、受用所成福论

四百八十三、受用所成福增长吗?是的。受用所成的触增长,受增长,想增长,思增长,心增长,信增长,精进增长,念增长,定增长,慧增长吗?不应这样说……乃至……

受用所成福增长吗?是的。像蔓草般增长,像蔓藤般增长,像树般增长,像草般增长,像文阇草丛般增长吗?不应这样说……乃至……

483Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Paribhogamayo phasso vaḍḍhati, vedanā vaḍḍhati, saññā vaḍḍhati, cetanā vaḍḍhati, cittaṃ vaḍḍhati, saddhā vaḍḍhati, vīriyaṃ vaḍḍhati, sati vaḍḍhati, samādhi vaḍḍhati, paññā vaḍḍhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Latā viya vaḍḍhati, māluvā viya vaḍḍhati, rukkho viya vaḍḍhati, tiṇaṃ viya vaḍḍhati, muñjapuñjo viya vaḍḍhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
484已对照

四百八十四、受用所成福增长吗?是的。施者施了布施之后不摄持,有福吗?是的。对不转向者有……对无关注者有……对不摄持者有……对不作意者有……对不思者有……对不希求者有……对不愿求者有[福]吗?不应这样说……乃至……不是对转向者有……对有关注者有……对摄持者有……对作意者有……对思者有……对希求者有……对愿求者有[福]吗?是的。若对转向者有……对有关注者有……对摄持者有……对作意者有……对思者有……对希求者有……对愿求者有,那么,喂,也就不应当这样说:“受用所成福增长。”

484Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Dāyako dānaṃ datvā na samannāharati, hoti puññanti? Āmantā. Anāvaṭṭentassa [anāvaṭṭantassa (sī. pī. ka.), anāvajjhantassa (syā.)] hoti… anābhogassa hoti… asamannāharantassa hoti… amanasikarontassa hoti… acetayantassa hoti… apatthayantassa hoti… appaṇidahantassa hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu āvaṭṭentassa hoti… ābhogassa hoti… samannāharantassa hoti… manasikarontassa hoti… cetayantassa hoti… patthayantassa hoti… paṇidahantassa hotīti? Āmantā. Hañci āvaṭṭentassa hoti… ābhogassa hoti… samannāharantassa hoti… manasikarontassa hoti… cetayantassa hoti… patthayantassa hoti… paṇidahantassa hoti, no ca vata re vattabbe – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti.
485已对照

四百八十五、受用所成福增长吗?是的。施者施了布施之后,寻思欲寻,寻思瞋恚寻,寻思害寻,有福吗?是的。有两触……乃至……两心的合集吗?不应这样说……乃至……有两触……乃至……两心的合集吗?是的。善与不善、有罪与无罪、劣与胜、黑白相对的诸法来到当面相会吗?不应这样说……乃至……善与不善、有罪与无罪、劣与胜、黑白相对的诸法来到当面相会吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,有这四种极远之事。哪四种[极远之事]呢?诸比丘,天空与大地,这是第一种极远之事。诸比丘,大海的此岸与彼岸,这是第二种极远之事。诸比丘,光耀者升起之处与没落之处,这是第三种极远之事。诸比丘,善人们的法与非善人们的法,这是第四种极远之事。诸比丘,这就是四种极远之事。

“天空遥远,大地也遥远,

人们说大海的彼岸也遥远;

光耀者从那里升起,

作光明者在那里没落[,也遥远];

“人们说比那更远的,

是善人们的法与非善人们的法。

善人们的聚会是不离散的,

只要它存续,就一直如是;

“而非善人们的聚会很快就消散,

因此善人们的法远离非善人们。”

确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“善与不善、有罪与无罪、劣与胜、黑白相对的诸法来到当面相会。”

485Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Dāyako dānaṃ datvā kāmavitakkaṃ vitakketi, byāpādavitakkaṃ vitakketi, vihiṃsāvitakkaṃ vitakketi, hoti puññanti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Āmantā. Kusalākusalā sāvajjānavajjā hīnapaṇītā kaṇhasukkasappaṭibhāgā dhammā sammukhībhāvaṃ āgacchantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalākusalā sāvajjānavajjā hīnapaṇītā kaṇhasukkasappaṭibhāgā dhammā sammukhībhāvaṃ āgacchantīti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘cattārimāni, bhikkhave, suvidūravidūrāni! Katamāni cattāri? Nabhañca, bhikkhave, pathavī ca – idaṃ paṭhamaṃ suvidūravidūraṃ. Orimañca, bhikkhave, tīraṃ samuddassa pārimañca tīraṃ – idaṃ dutiyaṃ suvidūravidūraṃ. Yato ca, bhikkhave, verocano abbhudeti yattha ca atthameti – idaṃ tatiyaṃ suvidūravidūraṃ. Satañca, bhikkhave, dhammo asatañca dhammo – idaṃ catutthaṃ suvidūravidūraṃ. Imāni kho, bhikkhave, cattāri suvidūravidūrānīti. ‘‘Nabhañca dūre pathavī ca dūre, Pāraṃ samuddassa tadāhu dūre; Yato ca verocano abbhudeti, Pabhaṅkaro yattha ca atthameti. ‘‘Tato have dūrataraṃ vadanti, Satañca dhammaṃ asatañca dhammaṃ; Abyāyiko hoti sataṃ samāgamo, Yāvampi tiṭṭheyya tatheva hoti. ‘‘Khippañhi veti [khippaṃhaveti (bahūsu)] asataṃ samāgamo; Tasmā sataṃ dhammo asabbhi ārakā’’ti [a. ni. 4.47]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘kusalākusalā sāvajjānavajjā hīnapaṇītā kaṇhasukkasappaṭibhāgā dhammā sammukhībhāvaṃ āgacchantī’’ti.
486已对照

四百八十六、不应说“受用所成福增长”吗?是的。世尊不是说过吗——

“种园林者、种林者,凡造桥者,

以及施与水亭、井与住处者——

“他们的福德昼与夜常时增长;

这些人是住于法者、具戒者、往生天界者。”

确有[这]经吗?是的。那么,受用所成福增长。

不应说“受用所成福增长”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,有这四种福润、善润、乐之食,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。哪四种[福润]呢?诸比丘,比丘受用某人的衣时,成就无量的心定而住,那人的福润、善润、乐之食便是无量的,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。诸比丘,比丘受用某人的钵食时……乃至……受用某人的坐卧处时……乃至……受用某人的病者所需的医药资具时,成就无量的心定而住,那人的福润、善润、乐之食便是无量的,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。诸比丘,这四种福润、善润、乐之食,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。”确有[这]经吗?是的。那么,受用所成福增长。

486Na vattabbaṃ – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Ārāmaropā vanaropā, ye janā setukārakā; Papañca udapānañca, ye dadanti upassayaṃ. ‘‘Tesaṃ divā ca ratto ca, sadā puññaṃ pavaḍḍhati; Dhammaṭṭhā sīlasampannā, te janā saggagāmino’’ti [saṃ. ni. 1.47]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti. Na vattabbaṃ – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘cattārome, bhikkhave, puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti! Katame cattāro? Yassa, bhikkhave, bhikkhu cīvaraṃ paribhuñjamāno appamāṇaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharati, appamāṇo tassa puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati. Yassa, bhikkhave, bhikkhu piṇḍapātaṃ paribhuñjamāno…pe… senāsanaṃ paribhuñjamāno…pe… gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjamāno appamāṇaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharati, appamāṇo tassa puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, cattāro puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattantī’’ti [a. ni. 4.51]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti.
487已对照

四百八十七、受用所成福增长吗?是的。施者布施,受者受取之后不受用,丢弃、舍弃,有福吗?是的。若施者布施,受者受取之后不受用,丢弃、舍弃,有福,那么,喂,也就不应当这样说:“受用所成福增长。”

受用所成福增长吗?是的。施者布施,受者受取之后,或诸王夺去,或盗贼夺去,或火烧去,或水冲去,或不亲爱的诸嗣夺去,有福吗?是的。若施者布施,受者受取之后,或诸王夺去,或盗贼夺去,或火烧去,或水冲去,或不亲爱的诸嗣夺去,有福,那么,喂,也就不应当这样说:“受用所成福增长。”

487Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Dāyako dānaṃ deti, paṭiggāhako paṭiggahetvā na paribhuñjati chaḍḍeti vissajjeti, hoti puññanti? Āmantā. Hañci dāyako dānaṃ deti, paṭiggāhako paṭiggahetvā na paribhuñjati chaḍḍeti vissajjeti, hoti puññaṃ; no ca vata re vattabbe – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti. Paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatīti? Āmantā. Dāyako dānaṃ deti, paṭiggāhake paṭiggahite rājāno vā haranti, corā vā haranti, aggi vā dahati, udakaṃ vā vahati, appiyā vā dāyādā haranti, hoti puññanti? Āmantā. Hañci dāyako dānaṃ deti, paṭiggāhake paṭiggahite rājāno vā haranti, corā vā haranti, aggi vā dahati, udakaṃ vā vahati, appiyā vā dāyādā haranti, hoti puññaṃ; no ca vata re vattabbe – ‘‘paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhatī’’ti.
488已对照

受用所成福论终。

七、第七品

(六十八)六、从此所施论

四百八十八、依从此所施的,[他们]在那里维持[生命]吗?是的。从此施衣,[他们]在那里受用那衣吗?不应这样说……乃至……从此施钵食,从此施坐卧处,从此施病者所需的医药资具,从此施嚼食,从此施啖食,从此施饮水;[他们]在那里受用那饮水吗?不应这样说……乃至……

依从此所施的,[他们]在那里维持[生命]吗?是的。一人是另一人的作者,苦乐是他作的,一人作,另一人感受吗?不应这样说……乃至……

488Ito dinnena tattha yāpentīti? Āmantā. Ito cīvaraṃ denti taṃ cīvaraṃ tattha paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ito piṇḍapātaṃ denti, ito senāsanaṃ denti, ito gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ denti, ito khādanīyaṃ denti, ito bhojanīyaṃ denti, ito pānīyaṃ denti; taṃ pānīyaṃ tattha paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Ito dinnena tattha yāpentīti? Āmantā. Añño aññassa kārako parakataṃ sukhadukkhaṃ añño karoti, añño paṭisaṃvedetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
489已对照

四百八十九、不应说“依从此所施的,[他们]在那里维持[生命]”吗?是的。不是诸亡者对为了自己而布施的[人]随喜、令心净信、生起喜、获得喜悦吗?是的。若诸亡者对为了自己而布施的[人]随喜、令心净信、生起喜、获得喜悦,那么,喂,就应当这样说:“依从此所施的,[他们]在那里维持[生命]。”

489Na vattabbaṃ – ‘‘ito dinnena tattha yāpentī’’ti? Āmantā. Nanu petā attano atthāya dānaṃ dentaṃ anumodenti, cittaṃ pasādenti, pītiṃ uppādenti, somanassaṃ paṭilabhantīti? Āmantā. Hañci petā attano atthāya dānaṃ dentaṃ anumodenti, cittaṃ pasādenti, pītiṃ uppādenti, somanassaṃ paṭilabhanti; tena vata re vattabbe – ‘‘ito dinnena tattha yāpentī’’ti.
490已对照

四百九十、不应说“依从此所施的,[他们]在那里维持[生命]”吗?是的。世尊不是说过吗——

“犹如降在高处的雨水,流向低处;

同样,从此所施的,对诸亡者有益。

“犹如涨满的诸河,注满大海;

同样,从此所施的,对诸亡者有益。

“因为那里没有耕作,此中也没有牧牛;

没有那样的商贸,[没有]以金钱的买卖;

已命终的诸亡者,在那里依从此所施的而维持[生命]。”

确有[这]经吗?是的。那么,依从此所施的,[他们]在那里维持[生命]。

490Na vattabbaṃ – ‘‘ito dinnena tattha yāpentī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Unname udakaṃ vuṭṭhaṃ, yathāninnaṃ pavattati; Evameva ito dinnaṃ, petānaṃ upakappati. ‘‘Yathā vārivahā pūrā, paripūrenti sāgaraṃ; Evameva ito dinnaṃ, petānaṃ upakappati. ‘‘Na hi tattha kasī atthi, gorakkhettha na vijjati; Vaṇijjā tādisī natthi, hiraññena kayākayaṃ [kayakkayaṃ (sī. pī.)]; Ito dinnena yāpenti, petā kālaṅkatā tahi’’nti [khu. pā. 7.6; pe. va. 19]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi ito dinnena tattha yāpentīti.
491已对照

四百九十一、不应说“依从此所施的,[他们]在那里维持[生命]”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,父母正见到这五种处,而希望家中生下儿子。哪五种[处]呢?受[我们]抚养的[他],将会奉养我们;或将为我们作应作之事;家系将长久住立;将承受遗产;又或者,对已命终的诸亡者,他将奉献供施——诸比丘,父母正见到这五种处,而希望家中生下儿子。”

“诸智者正见到五种处,而希望[有]儿子:

受[我们]抚养的[他]将会奉养我们,或将为我们作应作之事;

“家系能长久住立,[他]承受遗产;

又或者,对诸亡者,他将奉献供施。

“诸智者正见到这些处,而希望[有]儿子。

因此,寂静者、善士,知恩者、感恩者,

“忆念先前所作的[恩德],奉养父母,

为他们作应作之事,正如对先施恩者[所应作的]那样。

“奉行教诫、奉养抚养[自己]者,不使家系衰损,

有信、具足戒的儿子,是应受称赞的。”

确有[这]经吗?是的。那么,依从此所施的,[他们]在那里维持[生命]。

491Na vattabbaṃ – ‘‘ito dinnena tattha yāpentī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcimāni, bhikkhave, ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamānaṃ! Katamāni pañca? Bhaṭo vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati, kulavaṃso ciraṃ ṭhassati, dāyajjaṃ paṭipajjissati, atha vā pana petānaṃ kālaṅkatānaṃ dakkhiṇaṃ anuppadassati – imāni kho, bhikkhave, pañca ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamāna’’nti. ‘‘Pañca ṭhānāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā; Bhaṭo vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati. ‘‘Kulavaṃso ciraṃ tiṭṭhe, dāyajjaṃ paṭipajjati; Atha vā pana petānaṃ, dakkhiṇaṃ anuppadassati. ‘‘Ṭhānānetāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā; Tasmā santo sappurisā, kataññū katavedino. ‘‘Bharanti mātāpitaro, pubbe katamanussaraṃ; Karonti tesaṃ kiccāni, yathā taṃ pubbakārinaṃ. ‘‘Ovādakārī bhaṭaposī, kulavaṃsaṃ ahāpayaṃ; Saddho sīlena sampanno, putto hoti pasaṃsiyo’’ti [a. ni. 5.31]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi ito dinnena tattha yāpentīti.
492已对照

从此所施论终。

七、第七品

(六十九)七、地是业异熟论

四百九十二、地是业异熟吗?是的。[地]是能感受乐的、能感受苦的、能感受不苦不乐的,与乐受相应的、与苦受相应的、与不苦不乐受相应的,与触相应的、与受相应的、与想相应的、与思相应的、与心相应的,有所缘的;它有转向、关注、摄持、作意、思、希求、愿求吗?不应这样说……乃至……不是[地]非能感受乐的、非能感受苦的、非能感受不苦不乐的,不与乐受相应的、不与苦受相应的、不与不苦不乐受相应的,不与触相应的、不与受相应的、不与想相应的、不与思相应的、不与心相应的,无所缘的;它没有转向、关注、摄持、作意、思、希求、愿求吗?是的。若[地]非能感受乐的、非能感受苦的……乃至……无所缘的;它没有转向……乃至……愿求,那么,喂,也就不应当这样说:“地是业异熟。”

触是业异熟,触是能感受乐的、能感受苦的、能感受不苦不乐的,与乐受相应的、与苦……乃至……与不苦不乐受相应的,与触相应的、与受相应的、与想相应的、与思相应的、与心相应的,有所缘的;它有转向……乃至……愿求吗?是的。地是业异熟,地是能感受乐的、能感受苦的、能感受不苦不乐的,与乐受相应的、与苦……乃至……与不苦不乐受相应的,与触相应的、与受相应的、与想相应的、与思相应的、与心相应的,有所缘的;它有转向、关注、摄持、作意、思、希求、愿求吗?不应这样说……乃至……地是业异熟,地非能感受乐的、非能感受苦的……乃至……无所缘的;它没有转向……乃至……愿求吗?是的。触是业异熟,触非能感受乐的、非能感受苦的……乃至……无所缘的;它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

地是业异熟吗?是的。地是可被提举与压制的、可被切割与破坏的吗?是的。业异熟是可被提举与压制的、可被切割与破坏的吗?不应这样说……乃至……

地可以被买、卖、典押、收集、拣选吗?是的。业异熟可以被买、卖、典押、收集、拣选吗?不应这样说……乃至……

492Pathavī kammavipākoti? Āmantā. Sukhavedaniyā dukkhavedaniyā adukkhamasukhavedaniyā, sukhāya vedanāya sampayuttā, dukkhāya vedanāya sampayuttā, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, phassena sampayuttā, vedanāya sampayuttā, saññāya sampayuttā, cetanāya sampayuttā, cittena sampayuttā, sārammaṇā; atthi tāya āvaṭṭanā [āvajjanā (syā. kaṃ.)] ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na sukhavedaniyā na dukkhavedaniyā na adukkhamasukhavedaniyā, na sukhāya vedanāya sampayuttā, na dukkhāya vedanāya sampayuttā, na adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, na phassena sampayuttā, na vedanāya sampayuttā, na saññāya sampayuttā, na cetanāya sampayuttā, na cittena sampayuttā, anārammaṇā; natthi tāya āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Āmantā. Hañci na sukhavedaniyā na dukkhavedaniyā…pe… anārammaṇā; natthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘pathavī kammavipāko’’ti. Phasso kammavipāko, phasso sukhavedaniyo dukkhavedaniyo adukkhamasukhavedaniyo sukhāya vedanāya sampayutto dukkhāya…pe… adukkhamasukhāya vedanāya sampayutto phassena sampayutto vedanāya sampayutto saññāya sampayutto cetanāya sampayutto cittena sampayutto sārammaṇo; atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Pathavī kammavipāko, pathavī sukhavedaniyā dukkhavedaniyā adukkhamasukhavedaniyā sukhāya vedanāya sampayuttā dukkhāya…pe… adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā phassena sampayuttā vedanāya sampayuttā saññāya sampayuttā cetanāya sampayuttā cittena sampayuttā sārammaṇā; atthi tāya āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe …pe… pathavī kammavipāko, pathavī na sukhavedaniyā na dukkhavedaniyā…pe… anārammaṇā; natthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Phasso kammavipāko, phasso na sukhavedaniyo na dukkhavedaniyo …pe… anārammaṇo; natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Pathavī kammavipākoti? Āmantā. Pathavī paggahaniggahupagā chedanabhedanupagāti? Āmantā. Kammavipāko paggahaniggahupago chedanabhedanupagoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Labbhā pathavī ketuṃ vikketuṃ āṭhapetuṃ ocinituṃ vicinitunti? Āmantā. Labbhā kammavipāko ketuṃ vikketuṃ āṭhapetuṃ ocinituṃ vicinitunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
493已对照

四百九十三、地是与他人共有的吗?是的。业异熟是与他人共有的吗?不应这样说……乃至……

业异熟是与他人共有的吗?是的。世尊不是说过吗——

“不与他人共有、盗贼所不能夺取的伏藏——

凡人应当造作诸福德,如果他行善行。”

确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“业异熟是与他人共有的。”

地是业异熟吗?是的。先是地形成,后是众生生起吗?是的。先是异熟生起,后是[众生]为了获得异熟而造业吗?不应这样说……乃至……

地是一切众生的业异熟吗?是的。一切众生都受用地吗?不应这样说……乃至……一切众生都受用地吗?是的。有些[人]不受用地而般涅槃吗?是的。有些[人]未耗尽业异熟而般涅槃吗?不应这样说……乃至……

地是转轮王众生的业异熟吗?是的。其他众生受用地吗?是的。其他众生受用转轮王众生的业异熟吗?不应这样说……乃至……其他众生受用转轮王众生的业异熟吗?是的。其他众生受用转轮王众生的触、受、想、思、心、信、精进、念、定、慧吗?不应这样说……乃至……

493Pathavī paresaṃ sādhāraṇāti? Āmantā. Kammavipāko paresaṃ sādhāraṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kammavipāko paresaṃ sādhāraṇoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Asādhāraṇamaññesaṃ, acoraharaṇo nidhi; Kayirātha macco puññāni, sace sucaritaṃ care’’ti [khu. pā. 8.9 khuddakapāṭhe, thokaṃ visadisaṃ]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘kammavipāko paresaṃ sādhāraṇo’’ti. Pathavī kammavipākoti? Āmantā. Paṭhamaṃ pathavī saṇṭhāti, pacchā sattā uppajjantīti? Āmantā. Paṭhamaṃ vipāko uppajjati, pacchā vipākapaṭilābhāya kammaṃ karontīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Pathavī sabbasattānaṃ kammavipākoti? Āmantā. Sabbe sattā pathaviṃ paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sabbe sattā pathaviṃ paribhuñjantīti? Āmantā. Atthi keci pathaviṃ aparibhuñjitvā parinibbāyantīti? Āmantā. Atthi keci kammavipākaṃ akhepetvā parinibbāyantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Pathavī cakkavattisattassa kammavipākoti? Āmantā. Aññe sattā pathaviṃ paribhuñjantīti? Āmantā. Cakkavattisattassa kammavipākaṃ aññe sattā paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… cakkavattisattassa kammavipākaṃ aññe sattā paribhuñjantīti? Āmantā. Cakkavattisattassa phassaṃ vedanaṃ saññaṃ cetanaṃ cittaṃ saddhaṃ vīriyaṃ satiṃ samādhiṃ paññaṃ aññe sattā paribhuñjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
494已对照

四百九十四、不应说“地是业异熟”吗?是的。不是有导向统治权的业、导向主权的业吗?是的。若有导向统治权的业、导向主权的业,那么,喂,就应当这样说:“地是业异熟。”

494Na vattabbaṃ – ‘‘pathavī kammavipāko’’ti? Āmantā. Nanu atthi issariyasaṃvattaniyaṃ kammaṃ adhipaccasaṃvattaniyaṃ kammanti? Āmantā. Hañci atthi issariyasaṃvattaniyaṃ kammaṃ adhipaccasaṃvattaniyaṃ kammaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘pathavī kammavipāko’’ti.
495已对照

地是业异熟论终。

七、第七品

(七十)八、老死是异熟论

四百九十五、老死是异熟吗?是的。[老死]是能感受乐的、能感受苦的、能感受不苦不乐的,与乐受相应的、与苦受相应的、与不苦不乐受相应的,与触相应的、与受相应的、与想相应的、与思相应的、与心相应的,有所缘的;它有转向、关注、摄持、作意、思、希求、愿求吗?不应这样说……乃至……不是[老死]非能感受乐的、非能感受苦的……乃至……无所缘的;它没有转向……乃至……愿求吗?是的。若[老死]非能感受乐的、非能感受苦的……乃至……无所缘的;它没有转向……乃至……愿求,那么,喂,也就不应当这样说:“老死是异熟。”

触是异熟,触是能感受乐的、能感受苦的……乃至……有所缘的;它有转向……乃至……愿求吗?是的。老死是异熟,老死是能感受乐的、能感受苦的……乃至……有所缘的;它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

老死是异熟,老死非能感受乐的、非能感受苦的……乃至……无所缘的;它没有转向……乃至……愿求吗?是的。触是异熟,触非能感受乐的、非能感受苦的……乃至……无所缘的;它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

495Jarāmaraṇaṃ vipākoti? Āmantā. Sukhavedaniyaṃ dukkhavedaniyaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ, sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ, phassena sampayuttaṃ, vedanāya sampayuttaṃ, saññāya sampayuttaṃ, cetanāya sampayuttaṃ, cittena sampayuttaṃ, sārammaṇaṃ; atthi tassa āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na sukhavedaniyaṃ na dukkhavedaniyaṃ…pe… anārammaṇaṃ; natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci na sukhavedaniyaṃ na dukkhavedaniyaṃ…pe… anārammaṇaṃ; natthi tassa āvaṭṭanā …pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘jarāmaraṇaṃ vipāko’’ti. Phasso vipāko, phasso sukhavedaniyo dukkhavedaniyo…pe… sārammaṇo; atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Jarāmaraṇaṃ vipāko, jarāmaraṇaṃ sukhavedaniyaṃ dukkhavedaniyaṃ…pe… sārammaṇaṃ; atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Jarāmaraṇaṃ vipāko, jarāmaraṇaṃ na sukhavedaniyaṃ na dukkhavedaniyaṃ…pe… anārammaṇaṃ; natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Phasso vipāko, phasso na sukhavedaniyo na dukkhavedaniyo…pe… anārammaṇo; natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
496已对照

四百九十六、诸不善法的老死,是诸不善法的异熟吗?是的。诸善法的老死,是诸善法的异熟吗?不应这样说……乃至……

诸善法的老死,不应说“诸善法的异熟”吗?是的。诸不善法的老死,不应说“诸不善法的异熟”吗?不应这样说……乃至……

诸善法的老死,是诸不善法的异熟吗?是的。诸不善法的老死,是诸善法的异熟吗?不应这样说……乃至……

诸不善法的老死,不应说“诸善法的异熟”吗?是的。诸善法的老死,不应说“诸不善法的异熟”吗?不应这样说……乃至……

诸善法与诸不善法的老死,是诸不善法的异熟吗?是的。诸善法与诸不善法的老死,是诸善法的异熟吗?不应这样说……乃至……

诸善法与诸不善法的老死,不应说“诸善法的异熟”吗?是的。诸善法与诸不善法的老死,不应说“诸不善法的异熟”吗?不应这样说……乃至……

496Akusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, akusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Āmantā. Kusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘kusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Āmantā. Akusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘akusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, akusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Āmantā. Akusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘kusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Āmantā. Kusalānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘akusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalānañca akusalānañca dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, akusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Āmantā. Kusalānañca akusalānañca dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalānañca akusalānañca dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘kusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Āmantā. Kusalānañca akusalānañca dhammānaṃ jarāmaraṇaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘akusalānaṃ dhammānaṃ vipāko’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
497已对照

四百九十七、不应说“老死是异熟”吗?是的。不是有导向丑陋的业、导向短寿的业吗?是的。若有导向丑陋的业、导向短寿的业,那么,喂,就应当这样说:“老死是异熟。”

497Na vattabbaṃ – ‘‘jarāmaraṇaṃ vipāko’’ti? Āmantā. Nanu atthi dubbaṇṇasaṃvattaniyaṃ kammaṃ appāyukasaṃvattaniyaṃ kammanti? Āmantā. Hañci atthi dubbaṇṇasaṃvattaniyaṃ kammaṃ appāyukasaṃvattaniyaṃ kammaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘jarāmaraṇaṃ vipāko’’ti.
498已对照

老死是异熟论终。

七、第七品

(七十一)九、圣法异熟论

四百九十八、没有圣法异熟吗?是的。不是沙门性有大果,婆罗门性有大果吗?是的。若沙门性有大果,婆罗门性有大果,那么,喂,也就不应当这样说:“没有圣法异熟。”

没有圣法异熟吗?是的。不是有须陀洹果吗?是的。若有须陀洹果,那么,喂,也就不应当这样说:“没有圣法异熟。”不是有斯陀含果……乃至……阿那含果……乃至……阿罗汉果吗?是的。若有阿罗汉果,那么,喂,也就不应当这样说:“没有圣法异熟。”

须陀洹果不是异熟吗?是的。布施果不是异熟吗?不应这样说……乃至……须陀洹果不是异熟吗?是的。戒果……乃至……修习果不是异熟吗?不应这样说……乃至……

斯陀含果……乃至……阿那含果……乃至……阿罗汉果不是异熟吗?是的。布施果不是异熟吗?不应这样说……乃至……阿罗汉果不是异熟吗?是的。戒果……乃至……修习果不是异熟吗?不应这样说……乃至……布施果是异熟吗?是的。须陀洹果是异熟吗?不应这样说……乃至……

布施果是异熟吗?是的。斯陀含果……乃至……阿那含果……乃至……阿罗汉果是异熟吗?不应这样说……乃至……戒果……乃至……修习果是异熟吗?是的。须陀洹果是异熟吗?不应这样说……乃至……修习果是异熟吗?是的。斯陀含果……乃至……阿那含果……乃至……阿罗汉果是异熟吗?不应这样说……乃至……

498Natthi ariyadhammavipākoti? Āmantā. Nanu mahapphalaṃ sāmaññaṃ mahapphalaṃ brahmaññanti? Āmantā. Hañci mahapphalaṃ sāmaññaṃ mahapphalaṃ brahmaññaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi ariyadhammavipāko’’ti. Natthi ariyadhammavipākoti? Āmantā. Nanu atthi sotāpattiphalanti? Āmantā. Hañci atthi sotāpattiphalaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi ariyadhammavipāko’’ti. Nanu atthi sakadāgāmiphalaṃ…pe… anāgāmiphalaṃ…pe… arahattaphalanti? Āmantā. Hañci atthi arahattaphalaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi ariyadhammavipāko’’ti. Sotāpattiphalaṃ na vipākoti? Āmantā. Dānaphalaṃ na vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sotāpattiphalaṃ na vipākoti? Āmantā. Sīlaphalaṃ…pe… bhāvanāphalaṃ na vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sakadāgāmiphalaṃ…pe… anāgāmiphalaṃ…pe… arahattaphalaṃ na vipākoti? Āmantā. Dānaphalaṃ na vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattaphalaṃ na vipākoti? Āmantā. Sīlaphalaṃ…pe… bhāvanāphalaṃ na vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dānaphalaṃ vipākoti? Āmantā. Sotāpattiphalaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dānaphalaṃ vipākoti? Āmantā. Sakadāgāmiphalaṃ…pe… anāgāmiphalaṃ…pe… arahattaphalaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sīlaphalaṃ…pe… bhāvanāphalaṃ vipākoti? Āmantā. Sotāpattiphalaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… bhāvanāphalaṃ vipākoti? Āmantā. Sakadāgāmiphalaṃ…pe… anāgāmiphalaṃ …pe… arahattaphalaṃ vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
499已对照

四百九十九、欲界善是有异熟的吗?是的。出世间善是有异熟的吗?不应这样说……乃至……色界善……乃至……无色界善是有异熟的吗?是的。出世间善是有异熟的吗?不应这样说……乃至……

出世间善是无异熟的吗?是的。欲界善是无异熟的吗?不应这样说……乃至……出世间善是无异熟的吗?是的。色界……乃至……无色界善是无异熟的吗?不应这样说……乃至……

499Kāmāvacaraṃ kusalaṃ savipākanti? Āmantā. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpāvacaraṃ kusalaṃ…pe… arūpāvacaraṃ kusalaṃ savipākanti? Āmantā. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokuttaraṃ kusalaṃ avipākanti? Āmantā. Kāmāvacaraṃ kusalaṃ avipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… lokuttaraṃ kusalaṃ avipākanti? Āmantā. Rūpāvacaraṃ…pe… arūpāvacaraṃ kusalaṃ avipākanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
500已对照

五百、欲界善是有异熟的、趣向积集的吗?是的。出世间善是有异熟的、趣向积集的吗?不应这样说……乃至……色界……乃至……无色界善是有异熟的、趣向积集的吗?是的。出世间善是有异熟的、趣向积集的吗?不应这样说……乃至……

出世间善是有异熟的、趣向损减的吗?是的。欲界善是有异熟的、趣向损减的吗?不应这样说……乃至……出世间善是有异熟的、趣向损减的吗?是的。色界……乃至……无色界善是有异熟的、趣向损减的吗?不应这样说……乃至……

500Kāmāvacaraṃ kusalaṃ savipākaṃ ācayagāmīti? Āmantā. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākaṃ ācayagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpāvacaraṃ…pe… arūpāvacaraṃ kusalaṃ savipākaṃ ācayagāmīti? Āmantā. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākaṃ ācayagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākaṃ apacayagāmīti? Āmantā. Kāmāvacaraṃ kusalaṃ savipākaṃ apacayagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokuttaraṃ kusalaṃ savipākaṃ apacayagāmīti? Āmantā. Rūpāvacaraṃ…pe… arūpāvacaraṃ kusalaṃ savipākaṃ apacayagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
501已对照

圣法异熟论终。

七、第七品

(七十二)十、异熟是异熟法法论

五百零一、异熟是异熟法法吗?是的。它的异熟是异熟法法吗?不应这样说……乃至……它的异熟是异熟法法吗?是的。那[异熟]又[有异熟]、那[异熟]又[有异熟],就没有苦的终结、没有轮转的断绝、没有无取般涅槃吗?不应这样说……乃至……

异熟是异熟法法吗?是的。或“异熟”或“异熟法法”,或“异熟法法”或“异熟”,那就是它,是同一物、相等、同分、同类吗?不应这样说……乃至……

异熟是异熟法法吗?是的。异熟与异熟法法、异熟法法与异熟是俱行、俱生、相杂、相应、同一生起、同一灭、同一所依、同一所缘的吗?不应这样说……乃至……

异熟是异熟法法吗?是的。那同一不善,它是不善的异熟;那同一善,它是善的异熟吗?不应这样说……乃至……

异熟是异熟法法吗?是的。以哪一心杀生,就以那同一心在地狱中受煮;以哪一心布施,就以那同一心在天界欢喜吗?不应这样说……乃至……

501Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Tassa vipāko vipākadhammadhammoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tassa vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Tassa tasseva natthi dukkhassa antakiriyā natthi vaṭṭupacchedo natthi anupādāparinibbānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Vipākoti vā vipākadhammadhammoti vā vipākadhammadhammoti vā vipākoti vā esese ekaṭṭhe same samabhāge tajjāteti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Vipāko ca vipākadhammadhammo ca vipākadhammadhammo ca vipāko ca sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Taññeva akusalaṃ so akusalassa vipāko, taññeva kusalaṃ so kusalassa vipākoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Vipāko vipākadhammadhammoti? Āmantā. Yeneva cittena pāṇaṃ hanati teneva cittena niraye paccati, yeneva cittena dānaṃ deti teneva cittena sagge modatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
502已对照

五百零二、不应说“异熟是异熟法法”吗?是的。不是异熟的四非色蕴相互为缘吗?是的。若异熟的四非色蕴相互为缘,那么,喂,就应当这样说:“异熟是异熟法法。”

502Na vattabbaṃ – ‘‘vipāko vipākadhammadhammo’’ti? Āmantā. Nanu vipākā cattāro khandhā arūpino aññamaññapaccayāti? Āmantā. Hañci vipākā cattāro khandhā arūpino aññamaññapaccayā, tena vata re vattabbe – ‘‘vipāko vipākadhammadhammo’’ti.
502已对照

异熟是异熟法法论终。

第七品。

其摄颂——

摄、相应、心所法、心所的布施、受用所成福增长、依从此所施的在那里维持、地是业异熟、老死是异熟、没有圣法异熟、异熟是异熟法法。

502Tassuddānaṃ – Saṅgaho, sampayutto, cetasiko dhammo, cetasikaṃ dānaṃ, paribhogamayaṃ puññaṃ vaḍḍhati, ito dinnena tattha yāpenti, pathavī kammavipāko, jarāmaraṇaṃ vipāko, natthi ariyadhammavipāko, vipāko vipākadhammadhammoti.