快乐巴利palinanda.cc

论事·第五品 Pañcamavaggo (43) 1. Vimuttikathā

418已对照

五、第五品

(四十三)一、解脱论

四百一十八、解脱智是已解脱的吗?是的。凡任何解脱智,那一切都是已解脱的吗?不应这样说……乃至……解脱智是已解脱的吗?是的。省察智是已解脱的吗?不应这样说……乃至……

解脱智是已解脱的吗?是的。种姓者的解脱智是已解脱的吗?不应这样说……乃至……为作证须陀洹果而行道的人的解脱智是已解脱的吗?是的。[那]是须陀洹的智,是已达到、已获得、已证得、已作证须陀洹果者的智吗?不应这样说……乃至……为作证斯陀含果而行道的人的解脱智是已解脱的吗?是的。[那]是斯陀含的智,是已达到、已获得、已证得、已作证斯陀含果者的智吗?不应这样说……乃至……为作证阿那含果而行道的人的解脱智是已解脱的吗?是的。[那]是阿那含的智,是已达到、已获得、已证得、已作证阿那含果者的智吗?不应这样说……乃至……为作证阿罗汉果而行道的人的解脱智是已解脱的吗?是的。[那]是阿罗汉的智,是已达到、已获得、已证得、已作证阿罗汉果者的智吗?不应这样说……乃至……

418Vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Yaṃ kiñci vimuttiñāṇaṃ sabbaṃ taṃ vimuttanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Paccavekkhaṇañāṇaṃ vimuttanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Gotrabhuno puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Sotāpannassa ñāṇaṃ, sotāpattiphalaṃ pattassa paṭiladdhassa adhigatassa sacchikatassa ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Sakadāgāmissa ñāṇaṃ, sakadāgāmiphalaṃ pattassa paṭiladdhassa adhigatassa sacchikatassa ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Anāgāmissa ñāṇaṃ, anāgāmiphalaṃ pattassa paṭiladdhassa adhigatassa sacchikatassa ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Arahato ñāṇaṃ, arahattaṃ pattassa paṭiladdhassa adhigatassa sacchikatassa ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
419已对照

四百一十九、具须陀洹果者的解脱智是已解脱的吗?是的。为作证须陀洹果而行道的人的解脱智是已解脱的吗?不应这样说……乃至……具斯陀含果者的解脱智是已解脱的吗?是的。为作证斯陀含果而行道的人的解脱智是已解脱的吗?不应这样说……乃至……具阿那含果者的解脱智是已解脱的吗?是的。为作证阿那含果而行道的人的解脱智是已解脱的吗?不应这样说……乃至……具阿罗汉果者的解脱智是已解脱的吗?是的。为作证阿罗汉果而行道的人的解脱智是已解脱的吗?不应这样说……乃至……

419Sotāpattiphalasamaṅgissa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sakadāgāmiphalasamaṅgissa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgāmiphalasamaṅgissa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattaphalasamaṅgissa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Āmantā. Arahattasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
420已对照

四百二十、具须陀洹果者的解脱智是已解脱的,并且是已达到那果者的智吗?是的。为作证须陀洹果而行道的人的解脱智是已解脱的,并且是已达到那果者的智吗?不应这样说……乃至……具斯陀含果者的解脱智是已解脱的,并且是已达到那果者的智吗?是的。为作证斯陀含果而行道的人的解脱智是已解脱的,并且是已达到那果者的智吗?不应这样说……乃至……具阿那含果者的解脱智是已解脱的,并且是已达到那果者的智吗?是的。为作证阿那含果而行道的人的解脱智是已解脱的,并且是已达到那果者的智吗?不应这样说……乃至……具阿罗汉果者的解脱智是已解脱的,并且是已达到那果者的智吗?是的。为作证阿罗汉果而行道的人的解脱智是已解脱的,并且是已达到那果者的智吗?不应这样说……乃至……

420Sotāpattiphalasamaṅgissa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttaṃ tañca phalaṃ pattassa ñāṇanti? Āmantā. Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttaṃ tañca phalaṃ pattassa ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sakadāgāmiphalasamaṅgissa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttaṃ tañca phalaṃ pattassa ñāṇanti? Āmantā. Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttaṃ tañca phalaṃ pattassa ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgāmiphalasamaṅgissa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttaṃ tañca phalaṃ pattassa ñāṇanti? Āmantā. Anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttaṃ tañca phalaṃ pattassa ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattaphalasamaṅgissa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttaṃ tañca phalaṃ pattassa ñāṇanti? Āmantā. Arahattasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa vimuttiñāṇaṃ vimuttaṃ tañca phalaṃ pattassa ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
421已对照

解脱论终。

五、第五品

(四十四)二、无学智论

四百二十一、有学有无学智吗?是的。有学知、见无学法,具足已见、已了知、已作证的[那法]而住,以身触证而住吗?不应这样说……乃至……不是有学不知、不见无学法,不具足未见、未了知、未作证的[那法]而住,不以身触证而住吗?是的。若有学不知、不见无学法,不具足未见、未了知、未作证的[那法]而住,不以身触证而住,那么,喂,也就不应当这样说:“有学有无学智。”

无学有无学智,无学知、见无学法,具足已见、已了知、已作证的[那法]而住,以身触证而住吗?是的。有学有无学智,有学知、见无学法,具足已见、已了知、已作证的[那法]而住,以身触证而住吗?不应这样说……乃至……

421Sekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Sekho asekhaṃ dhammaṃ jānāti passati, diṭṭhaṃ viditaṃ sacchikataṃ upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu sekho asekhaṃ dhammaṃ na jānāti na passati, adiṭṭhaṃ aviditaṃ asacchikataṃ na upasampajja viharati, na kāyena phusitvā viharatīti? Āmantā. Hañci sekho asekhaṃ dhammaṃ na jānāti na passati, adiṭṭhaṃ aviditaṃ asacchikataṃ na upasampajja viharati, na kāyena phusitvā viharati, no ca vata re vattabbe – ‘‘sekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ atthī’’ti. Asekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ atthi, asekho asekhaṃ dhammaṃ jānāti passati, diṭṭhaṃ viditaṃ sacchikataṃ upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharatīti? Āmantā. Sekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ atthi, sekho asekhaṃ dhammaṃ jānāti passati, diṭṭhaṃ viditaṃ sacchikataṃ upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
422已对照

四百二十二、有学有无学智,有学不知、不见无学法,不具足未见、未了知、未作证的[那法]而住,不以身触证而住吗?是的。无学有无学智,无学不知、不见无学法,不具足未见、未了知、未作证的[那法]而住,不以身触证而住吗?不应这样说……乃至……

有学有无学智吗?是的。种姓者有于须陀洹道的智吗?不应这样说……乃至……为作证须陀洹果而行道的人有于须陀洹果的智吗?不应这样说……乃至……斯陀含果……阿那含果……为作证阿罗汉果而行道的人有于阿罗汉果的智吗?不应这样说……乃至……

422Sekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ atthi, sekho asekhaṃ dhammaṃ na jānāti na passati, adiṭṭhaṃ aviditaṃ asacchikataṃ na upasampajja viharati, na kāyena phusitvā viharatīti? Āmantā. Asekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ atthi, asekho asekhaṃ dhammaṃ na jānāti na passati, adiṭṭhaṃ aviditaṃ asacchikataṃ na upasampajja viharati, na kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Gotrabhuno puggalassa sotāpattimagge ñāṇaṃ atthīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa sotāpattiphale ñāṇaṃ atthīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sakadāgāmiphala… anāgāmiphala… arahattasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa arahatte ñāṇaṃ atthīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
423已对照

四百二十三、不应说“有学有无学智”吗?是的。不是有学的具寿阿难知道“世尊是杰出的”,知道“舍利弗长老、大目犍连长老是杰出的”吗?是的。若有学的具寿阿难知道“世尊是杰出的”,知道“舍利弗长老、大目犍连长老是杰出的”,那么,喂,就应当这样说:“有学有无学智。”

423Na vattabbaṃ – ‘‘sekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ atthī’’ti? Āmantā. Nanu āyasmā ānando sekho – ‘‘bhagavā uḷāro’’ti jānāti, ‘‘sāriputto thero, mahāmoggallāno thero uḷāro’’ti jānātīti? Āmantā. Hañci āyasmā ānando sekho – ‘‘bhagavā uḷāro’’ti jānāti, ‘‘sāriputto thero, mahāmoggallāno thero uḷāro’’ti jānāti, tena vata re vattabbe – ‘‘sekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ atthī’’ti.
424已对照

无学智论终。

五、第五品

(四十五)三、颠倒论

四百二十四、入地遍等至者[有]于颠倒的智吗?是的。于无常[执]常,是颠倒吗?不应这样说……乃至……于苦[执]乐……乃至……于无我[执]我……乃至……于不净[执]净,是颠倒吗?不应这样说……乃至……

入地遍等至者[有]于颠倒的智吗?是的。是不善的吗?不应这样说……乃至……不是善的吗?是的。若是善的,那么,喂,也就不应当这样说:“入地遍等至者[有]于颠倒的智。”

于无常[执]常,是颠倒,而它是不善的吗?是的。入地遍等至者[有]于颠倒的智,而那[智]是不善的吗?不应这样说……乃至……于苦[执]乐……乃至……于无我[执]我……乃至……于不净[执]净,是颠倒,而它是不善的吗?是的。入地遍等至者[有]于颠倒的智,而那[智]是不善的吗?不应这样说……乃至……

424Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ [pathavīkasiṇasamāpattiṃ (sī. ka.)] samāpannassa viparīte ñāṇanti? Āmantā. Anicce niccanti vipariyesoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dukkhe sukhanti…pe… anattani attāti…pe… asubhe subhanti vipariyesoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇanti? Āmantā. Akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu kusalanti? Āmantā. Hañci kusalaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇa’’nti. Anicce niccanti vipariyeso, so ca akusaloti? Āmantā. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇaṃ, tañca akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dukkhe sukhanti…pe… anattani attāti…pe… asubhe subhanti vipariyeso, so ca akusaloti? Āmantā. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇaṃ, tañca akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
425已对照

四百二十五、入地遍等至者[有]于颠倒的智,而那[智]是不善的吗?是的。于无常[执]常,是颠倒,而它是善的吗?不应这样说……乃至……入地遍等至者[有]于颠倒的智,而那[智]是不善的吗?是的。于苦[执]乐……乃至……于无我[执]我……乃至……于不净[执]净,是颠倒,而它是善的吗?不应这样说……乃至……

425Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇaṃ, tañca akusalanti? Āmantā. Anicce niccanti vipariyeso, so ca kusaloti? Na hevaṃ vattabbe…pe… pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇaṃ, tañca akusalanti? Āmantā. Dukkhe sukhanti…pe… anattani attāti…pe… asubhe subhanti vipariyeso, so ca kusaloti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
426已对照

四百二十六、入地遍等至者[有]于颠倒的智吗?是的。阿罗汉会入地遍等至吗?是的。若阿罗汉会入地遍等至,那么,喂,也就不应当这样说:“入地遍等至者[有]于颠倒的智。”

入地遍等至者[有]于颠倒的智,阿罗汉会入地遍等至吗?是的。阿罗汉有颠倒吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有颠倒吗?是的。阿罗汉有想颠倒、心颠倒、见颠倒吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉没有想颠倒、心颠倒、见颠倒吗?是的。若阿罗汉没有想颠倒、心颠倒、见颠倒,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有颠倒。”

426Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇanti? Āmantā. Arahā pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpajjeyyāti? Āmantā. Hañci arahā pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpajjeyya, no ca vata re vattabbe – ‘‘pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇa’’nti. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇaṃ, arahā pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpajjeyyāti? Āmantā. Atthi arahato vipariyesoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato vipariyesoti? Āmantā. Atthi arahato saññāvipariyeso cittavipariyeso diṭṭhivipariyesoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Natthi arahato saññāvipariyeso cittavipariyeso diṭṭhivipariyesoti? Āmantā. Hañci natthi arahato saññāvipariyeso cittavipariyeso diṭṭhivipariyeso, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato vipariyeso’’ti.
427已对照

四百二十七、不应说“入地遍等至者[有]于颠倒的智”吗?是的。对正在入地遍等至者而言,一切都正是地吗?不应这样说。那么,入地遍等至者[有]于颠倒的智。

入地遍等至者[有]于颠倒的智吗?是的。不是地有,并且有谁将地作为地而入[等至]吗?是的。若地有,并且有谁将地作为地而入[等至],那么,喂,也就不应当这样说:“入地遍等至者[有]于颠倒的智。”

地有,将地作为地而入[等至]者[的智]成为颠倒的吗?是的。涅槃有,将涅槃作为涅槃而入[等至]者[的智]成为颠倒的吗?不应这样说……乃至……那么,就不应说:“入地遍等至者[有]于颠倒的智。”

427Na vattabbaṃ – pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇanti? Āmantā. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpajjantassa sabbeva pathavīti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇanti. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇanti? Āmantā. Nanu pathavī atthi, atthi ca koci pathaviṃ pathavito samāpajjatīti? Āmantā. Hañci pathavī atthi, atthi ca koci pathaviṃ pathavito samāpajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇa’’nti. Pathavī atthi, pathaviṃ pathavito samāpajjantassa viparītaṃ hotīti? Āmantā. Nibbānaṃ atthi, nibbānaṃ nibbānato samāpajjantassa viparītaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi na vattabbaṃ – ‘‘pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa viparīte ñāṇa’’nti.
428已对照

颠倒论终。

五、第五品

(四十六)四、决定论

四百二十八、不决定者有为趣向决定的智吗?是的。决定者有为趣向不决定的智吗?不应这样说……乃至……

决定者没有为趣向不决定的智吗?是的。不决定者没有为趣向决定的智吗?不应这样说……乃至……

不决定者有为趣向决定的智吗?是的。决定者有为趣向决定的智吗?不应这样说……乃至……

决定者没有为趣向决定的智吗?是的。不决定者没有为趣向决定的智吗?不应这样说……乃至……

不决定者有为趣向决定的智吗?是的。不决定者有为趣向不决定的智吗?不应这样说……乃至……

不决定者没有为趣向不决定的智吗?是的。不决定者没有为趣向决定的智吗?不应这样说……乃至……

428Aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇanti? Āmantā. Niyatassa aniyāmagamanāya atthi ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Niyatassa aniyāmagamanāya natthi ñāṇanti? Āmantā. Aniyatassa niyāmagamanāya natthi ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇanti? Āmantā. Niyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Niyatassa niyāmagamanāya natthi ñāṇanti? Āmantā. Aniyatassa niyāmagamanāya natthi ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇanti? Āmantā. Aniyatassa aniyāmagamanāya atthi ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Aniyatassa aniyāmagamanāya natthi ñāṇanti? Āmantā. Aniyatassa niyāmagamanāya natthi ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
429已对照

四百二十九、不决定者有为趣向决定的智吗?是的。不决定者有为趣向决定的决定吗?不应这样说……乃至……

不决定者有为趣向决定的智吗?是的。不决定者有为趣向决定的诸念处……诸正勤……诸神足……诸根……诸力……诸觉支吗?不应这样说……乃至……

不决定者没有为趣向决定的决定吗?是的。若不决定者没有为趣向决定的决定,那么,喂,也就不应当这样说:“不决定者有为趣向决定的智。”

不决定者没有为趣向决定的诸念处……乃至……诸觉支吗?是的。若不决定者没有为趣向决定的诸觉支,那么,喂,也就不应当这样说:“不决定者有为趣向决定的智。”

429Aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇanti? Āmantā. Aniyatassa niyāmagamanāya atthi niyāmoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇanti? Āmantā. Aniyatassa niyāmagamanāya atthi satipaṭṭhānā… sammappadhānā… iddhipādā… indriyā… balā… bojjhaṅgāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Aniyatassa niyāmagamanāya natthi niyāmoti? Āmantā. Hañci aniyatassa niyāmagamanāya natthi niyāmo, no vata re vattabbe – ‘‘aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇa’’nti. Aniyatassa niyāmagamanāya natthi satipaṭṭhānā…pe… bojjhaṅgāti? Āmantā. Hañci aniyatassa niyāmagamanāya natthi bojjhaṅgā, no vata re vattabbe – ‘‘aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇa’’nti.
430已对照

四百三十、不决定者有为趣向决定的智吗?是的。种姓者有于须陀洹道的智吗?不应这样说……乃至……为作证须陀洹果而行道的人有于须陀洹果的智吗?不应这样说……乃至……为作证阿罗汉果而行道的人有于阿罗汉果的智吗?不应这样说……乃至……

430Aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇanti? Āmantā. Gotrabhuno puggalassa sotāpattimagge ñāṇaṃ atthīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa sotāpattiphale ñāṇaṃ atthīti? Na hevaṃ vattabbe …pe… arahattasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa arahatte ñāṇaṃ atthīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
431已对照

四百三十一、不应说“不决定者有为趣向决定的智”吗?是的。世尊不是知道“这人将入于正性决定,这人能够现观法”吗?是的。若世尊知道“这人将入于正性决定,这人能够现观法”,那么,喂,就应当这样说:“不决定者有为趣向决定的智。”

431Na vattabbaṃ – ‘‘aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇa’’nti? Āmantā. Nanu bhagavā jānāti – ‘‘ayaṃ puggalo sammattaniyāmaṃ okkamissati, bhabbo ayaṃ puggalo dhammaṃ abhisametu’’nti? Āmantā. Hañci bhagavā jānāti – ‘‘ayaṃ puggalo sammattaniyāmaṃ okkamissati, bhabbo ayaṃ puggalo dhammaṃ abhisametuṃ,’’ tena vata re vattabbe – ‘‘aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇa’’nti.
432已对照

决定论终。

五、第五品

(四十七)五、无碍解论

四百三十二、一切智都是无碍解吗?是的。世俗智是无碍解吗?不应这样说……乃至……世俗智是无碍解吗?是的。凡知世俗者,他们全都是已得无碍解者吗?不应这样说……乃至……一切智都是无碍解吗?是的。他心智是无碍解吗?不应这样说……乃至……他心智是无碍解吗?是的。凡知他人之心者,他们全都是已得无碍解者吗?不应这样说……乃至……

一切智都是无碍解吗?是的。一切慧都是无碍解吗?不应这样说……乃至……一切慧都是无碍解吗?是的。入地遍等至者有慧,那慧是无碍解吗?不应这样说……乃至……水遍……乃至……火遍……乃至……风遍……乃至……青遍……乃至……黄遍……乃至……赤遍……乃至……白遍……乃至……空无边处……乃至……识无边处……乃至……无所有处……乃至……入非想非非想处者……乃至……行布施者……乃至……施衣者……乃至……施钵食者……乃至……施坐卧处者……乃至……施病者所需的医药资具者有慧,那慧是无碍解吗?不应这样说……乃至……

432Sabbaṃ ñāṇaṃ paṭisambhidāti? Āmantā. Sammutiñāṇaṃ paṭisambhidāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sammutiñāṇaṃ paṭisambhidāti? Āmantā. Ye keci sammutiṃ jānanti, sabbe te paṭisambhidāpattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sabbaṃ ñāṇaṃ paṭisambhidāti? Āmantā. Cetopariyāye ñāṇaṃ paṭisambhidāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… cetopariyāye ñāṇaṃ paṭisambhidāti? Āmantā. Ye keci paracittaṃ jānanti, sabbe te paṭisambhidāpattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sabbaṃ ñāṇaṃ paṭisambhidāti? Āmantā. Sabbā paññā paṭisambhidāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sabbā paññā paṭisambhidāti? Āmantā. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa atthi paññā, sā paññā paṭisambhidāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… āpokasiṇaṃ…pe… tejokasiṇaṃ…pe… vāyokasiṇaṃ…pe… nīlakasiṇaṃ…pe… pītakasiṇaṃ…pe… lohitakasiṇaṃ…pe… odātakasiṇaṃ…pe… ākāsānañcāyatanaṃ…pe… viññāṇañcāyatanaṃ…pe… ākiñcaññāyatanaṃ…pe… nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa…pe… dānaṃ dadantassa…pe… cīvaraṃ dadantassa…pe… piṇḍapātaṃ dadantassa…pe… senāsanaṃ dadantassa…pe… gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ dadantassa atthi paññā, sā paññā paṭisambhidāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
433已对照

四百三十三、不应说“一切智都是无碍解”吗?是的。有出世间慧,那慧不是无碍解吗?不应这样说……乃至……那么,一切智都是无碍解。

433Na vattabbaṃ – ‘‘sabbaṃ ñāṇaṃ paṭisambhidā’’ti? Āmantā. Atthi lokuttarā paññā, sā paññā na paṭisambhidāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi sabbaṃ ñāṇaṃ paṭisambhidāti.
434已对照

无碍解论终。

五、第五品

(四十八)六、世俗智论

四百三十四、不应说“世俗智唯以谛为所缘,不以其他为所缘”吗?是的。不是入地遍等至者有智,而地遍在世俗谛中吗?是的。若入地遍等至者有智,而地遍在世俗谛中,那么,喂,就应当这样说:“世俗智唯以谛为所缘,不以其他为所缘。”

不应说“世俗智唯以谛为所缘,不以其他为所缘”吗?是的……乃至……不是水遍……乃至……火遍……乃至……施病者所需的医药资具者有智,而病者所需的医药资具在世俗谛中吗?是的。若施病者所需的医药资具者有智,而病者所需的医药资具在世俗谛中,那么,喂,就应当这样说:“世俗智唯以谛为所缘,不以其他为所缘。”

434Na vattabbaṃ – ‘‘sammutiñāṇaṃ saccārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti? Āmantā. Nanu pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa atthi ñāṇaṃ, pathavīkasiṇañca sammutisaccamhīti? Āmantā. Hañci pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa atthi ñāṇaṃ, pathavīkasiṇañca sammutisaccamhi, tena vata re vattabbe – ‘‘sammutiñāṇaṃ saccārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti. Na vattabbaṃ – ‘‘sammutiñāṇaṃ saccārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti? Āmantā…pe… nanu āpokasiṇaṃ…pe… tejokasiṇaṃ…pe… gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ dadantassa atthi ñāṇaṃ, gilānapaccayabhesajjaparikkhāro ca sammutisaccamhīti? Āmantā. Hañci gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ dadantassa atthi ñāṇaṃ, gilānapaccayabhesajjaparikkhāro ca sammutisaccamhi, tena vata re vattabbe – ‘‘sammutiñāṇaṃ saccārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti.
435已对照

四百三十五、世俗智唯以谛为所缘,不以其他为所缘吗?是的。以那智遍知苦、舍断集、作证灭、修习道吗?不应这样说……乃至……

435Sammutiñāṇaṃ saccārammaṇaññeva na aññārammaṇanti? Āmantā. Tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
436已对照

世俗智论终。

五、第五品

(四十九)七、以心为所缘论

四百三十六、他心智唯以心为所缘,不以其他为所缘吗?是的。不是有谁对有贪的心了知为“有贪的心”吗?是的。若有谁对有贪的心了知为“有贪的心”,那么,喂,也就不应当这样说:“他心智唯以心为所缘,不以其他为所缘。”

不是有谁对离贪的心……乃至……有瞋的心……离瞋的心……有痴的心……离痴的心……萎缩的心……散乱的心……广大的心……不广大的心……有上的心……无上的心……得定的心……无定的心……解脱的心……乃至……对未解脱的心了知为“未解脱的心”吗?是的。若有谁对未解脱的心了知为“未解脱的心”,那么,喂,也就不应当这样说:“他心智唯以心为所缘,不以其他为所缘。”

436Cetopariyāye ñāṇaṃ cittārammaṇaññeva na aññārammaṇanti? Āmantā. Nanu atthi koci ‘‘sarāgaṃ cittaṃ sarāgaṃ citta’’nti pajānātīti? Āmantā. Hañci atthi koci ‘‘sarāgaṃ cittaṃ sarāgaṃ citta’’nti pajānāti, no ca vata re vattabbe – ‘‘cetopariyāye ñāṇaṃ cittārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti. Nanu atthi koci vītarāgaṃ cittaṃ…pe… sadosaṃ cittaṃ… vītadosaṃ cittaṃ… samohaṃ cittaṃ… vītamohaṃ cittaṃ… saṃkhittaṃ cittaṃ… vikkhittaṃ cittaṃ… mahaggataṃ cittaṃ… amahaggataṃ cittaṃ… sauttaraṃ cittaṃ… anuttaraṃ cittaṃ… samāhitaṃ cittaṃ… asamāhitaṃ cittaṃ… vimuttaṃ cittaṃ…pe… avimuttaṃ cittaṃ ‘‘avimuttaṃ citta’’nti pajānātīti? Āmantā. Hañci atthi koci ‘‘avimuttaṃ cittaṃ avimuttaṃ citta’’nti pajānāti, no ca vata re vattabbe – ‘‘cetopariyāye ñāṇaṃ cittārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti.
437已对照

四百三十七、以触为所缘的智应称为“他心智”吗?是的。若以触为所缘的智应称为他心智,那么,喂,也就不应当这样说:“他心智唯以心为所缘,不以其他为所缘。”以受为所缘的智……乃至……以想为所缘的智……以思为所缘的智……以心为所缘的智……以信为所缘的智……以精进为所缘的智……以念为所缘的智……以定为所缘的智……以慧为所缘的智……以贪为所缘的智……以瞋为所缘的智……以痴为所缘的智……乃至……以无愧为所缘的智应称为“他心智”吗?是的。若以无愧为所缘的智应称为他心智,那么,喂,也就不应当这样说:“他心智唯以心为所缘,不以其他为所缘。”

以触为所缘的智不应称为“他心智”吗?是的。[那]是他触智吗?不应这样说……乃至……以受为所缘的智……乃至……以想为所缘的智……乃至……以无愧为所缘的智不应称为“他心智”吗?是的。[那]是他无愧智吗?不应这样说……乃至……

437Phassārammaṇe ñāṇaṃ vattabbaṃ – ‘‘cetopariyāye ñāṇa’’nti? Āmantā. Hañci phassārammaṇe ñāṇaṃ vattabbaṃ cetopariyāye ñāṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘cetopariyāye ñāṇaṃ cittārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti. Vedanārammaṇe ñāṇaṃ…pe… saññārammaṇe ñāṇaṃ… cetanārammaṇe ñāṇaṃ… cittārammaṇe ñāṇaṃ… saddhārammaṇe ñāṇaṃ… vīriyārammaṇe ñāṇaṃ… satārammaṇe ñāṇaṃ… samādhārammaṇe ñāṇaṃ… paññārammaṇe ñāṇaṃ… rāgārammaṇe ñāṇaṃ … dosārammaṇe ñāṇaṃ… mohārammaṇe ñāṇaṃ…pe… anottappārammaṇe ñāṇaṃ vattabbaṃ – ‘‘cetopariyāye ñāṇa’’nti? Āmantā. Hañci anottappārammaṇe ñāṇaṃ vattabbaṃ cetopariyāye ñāṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘cetopariyāye ñāṇaṃ cittārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti. Phassārammaṇe ñāṇaṃ na vattabbaṃ – ‘‘cetopariyāye ñāṇa’’nti? Āmantā. Phassapariyāye ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… vedanārammaṇe ñāṇaṃ…pe… saññārammaṇe ñāṇaṃ…pe… anottappārammaṇe ñāṇaṃ na vattabbaṃ – ‘‘cetopariyāye ñāṇa’’nti? Āmantā. Anottappapariyāye ñāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
438已对照

四百三十八、不应说“他心智唯以心为所缘,不以其他为所缘”吗?是的。不是[名为]他心智吗?是的。若[名为]他心智,那么,喂,就应当这样说:“他心智唯以心为所缘,不以其他为所缘。”

438Na vattabbaṃ – ‘‘cetopariyāye ñāṇaṃ cittārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti? Āmantā. Nanu cetopariyāye ñāṇanti? Āmantā. Hañci cetopariyāye ñāṇaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘cetopariyāye ñāṇaṃ cittārammaṇaññeva na aññārammaṇa’’nti.
439已对照

以心为所缘论终。

五、第五品

(五十)八、未来智论

四百三十九、有于未来的智吗?是的。从根本知未来,从因知,从因缘知,从生起知,从起源知,从等起知,从食知,从所缘知,从缘知,从集知吗?不应这样说……乃至……

有于未来的智吗?是的。知未来的因缘性,知所缘缘性,知增上缘性,知无间缘性,知等无间缘性吗?不应这样说……乃至……

有于未来的智吗?是的。种姓者有于须陀洹道的智吗?不应这样说……乃至……为作证须陀洹果而行道的人有于须陀洹果的智吗?不应这样说……乃至……

斯陀含……乃至……阿那含……乃至……为作证阿罗汉果而行道的人有于阿罗汉果的智吗?不应这样说……乃至……

439Anāgate ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Anāgataṃ mūlato jānāti, hetuto jānāti, nidānato jānāti, sambhavato jānāti, pabhavato jānāti, samuṭṭhānato jānāti, āhārato jānāti, ārammaṇato jānāti, paccayato jānāti, samudayato jānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Anāgate ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Anāgataṃ hetupaccayataṃ jānāti, ārammaṇapaccayataṃ jānāti, adhipatipaccayataṃ jānāti, anantarapaccayataṃ jānāti, samanantarapaccayataṃ jānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Anāgate ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Gotrabhuno puggalassa sotāpattimagge ñāṇaṃ atthīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa sotāpattiphale ñāṇaṃ atthīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sakadāgāmi…pe… anāgāmi …pe… arahattasacchikiriyāya paṭipannassa puggalassa arahatte ñāṇaṃ atthīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
440已对照

四百四十、不应说“有于未来的智”吗?是的。世尊不是说过吗:“阿难,波吒厘子城将有三种灾难:或来自火,或来自水,或来自内部的离间。”确有[这]经吗?是的。那么,有于未来的智。

440Na vattabbaṃ – ‘‘anāgate ñāṇaṃ atthī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pāṭaliputtassa kho, ānanda, tayo antarāyā bhavissanti – aggito vā udakato vā mithubhedā vā’’ti [mahāva. 286; dī. ni. 2.152; udā. 76]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi anāgate ñāṇaṃ atthīti.
441已对照

未来智论终。

五、第五品

(五十一)九、现在论

四百四十一、有于现在的智吗?是的。以那智知这智吗?不应这样说……乃至……以那智知这智吗?是的。以那智知这智为“智”吗?不应这样说……乃至……以那智知这智为“智”吗?是的。这智是那智的所缘吗?不应这样说……乃至……

这智是那智的所缘吗?是的。以那触触这触,以那受感受这受,以那想想知这想,以那思思这思,以那心思考这心,以那寻寻这寻,以那伺伺这伺,以那喜喜爱这喜,以那念忆念这念,以那慧了知这慧,以那剑斩这剑,以那斧砍这斧,以那斧头砍这斧头,以那锛砍这锛,以那针缝这针,以那指端触及这指端,以那鼻端触及这鼻端,以那头顶触及这头顶,以那粪洗这粪,以那尿洗这尿,以那唾洗这唾,以那脓洗这脓,以那血洗这血吗?不应这样说……乃至……

441Paṭuppanne [paccuppanne (sī. syā.)] ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Tena ñāṇena taṃ ñāṇaṃ jānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena ñāṇena taṃ ñāṇaṃ jānātīti? Āmantā. Tena ñāṇena taṃ ñāṇaṃ ‘‘ñāṇa’’nti jānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena ñāṇena taṃ ñāṇaṃ ‘‘ñāṇa’’nti jānātīti? Āmantā. Taṃ ñāṇaṃ tassa ñāṇassa ārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Taṃ ñāṇaṃ tassa ñāṇassa ārammaṇanti? Āmantā. Tena phassena taṃ phassaṃ phusati, tāya vedanāya taṃ vedanaṃ vedeti, tāya saññāya taṃ saññaṃ sañjānāti, tāya cetanāya taṃ cetanaṃ ceteti, tena cittena taṃ cittaṃ cinteti, tena vitakkena taṃ vitakkaṃ vitakketi, tena vicārena taṃ vicāraṃ vicāreti, tāya pītiyā taṃ pītiṃ piyāyati, tāya satiyā taṃ satiṃ sarati, tāya paññāya taṃ paññaṃ pajānāti, tena khaggena taṃ khaggaṃ chindati, tena pharasunā taṃ pharasuṃ tacchati, tāya kudhāriyā taṃ kudhāriṃ tacchati, tāya vāsiyā taṃ vāsiṃ tacchati, tāya sūciyā taṃ sūciṃ sibbeti, tena aṅgulaggena taṃ aṅgulaggaṃ parāmasati, tena nāsikaggena taṃ nāsikaggaṃ parāmasati, tena matthakena taṃ matthakaṃ parāmasati, tena gūthena taṃ gūthaṃ dhovati, tena muttena taṃ muttaṃ dhovati, tena kheḷena taṃ kheḷaṃ dhovati, tena pubbena taṃ pubbaṃ dhovati, tena lohitena taṃ lohitaṃ dhovatīti? Na hevaṃ vattabbe …pe….
442已对照

四百四十二、不应说“有于现在的智”吗?是的。不是当一切行被见为无常时,那智也被见为无常吗?是的。若当一切行被见为无常时,那智也被见为无常,那么,喂,就应当这样说:“有于现在的智。”

442Na vattabbaṃ – ‘‘paṭuppanne ñāṇaṃ atthī’’ti? Āmantā. Nanu sabbasaṅkhāre aniccato diṭṭhe tampi ñāṇaṃ aniccato diṭṭhaṃ hotīti? Āmantā. Hañci sabbasaṅkhāre aniccato diṭṭhe tampi ñāṇaṃ aniccato diṭṭhaṃ hoti, tena vata re vattabbe – ‘‘paṭuppanne ñāṇaṃ atthī’’ti.
443已对照

现在智论终。

五、第五品

(五十二)十、果智论

四百四十三、弟子有于果的智吗?是的。弟子施设果之所作吗?不应这样说……乃至……

弟子有于果的智吗?是的。弟子有果的上下、根的上下、人的上下吗?不应这样说……乃至……

弟子有于果的智吗?是的。弟子有蕴施设、处施设、界施设、谛施设、根施设、人施设吗?不应这样说……乃至……

弟子有于果的智吗?是的。弟子是胜者、导师、正等正觉者、一切知者、一切见者、法主、法的依止者吗?不应这样说……乃至……

弟子有于果的智吗?是的。弟子是未生之道的令生者、未起之道的令起者、未宣说之道的宣说者,是知道者、通道者、善巧于道者吗?不应这样说……乃至……

443Sāvakassa phale ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Sāvako phalassa kataṃ paññāpetīti? Na hevaṃ vattabba…pe…. Sāvakassa phale ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Atthi sāvakassa phalaparopariyatti indriyaparopariyatti puggalaparopariyattīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sāvakassa phale ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Atthi sāvakassa khandhapaññatti āyatanapaññatti dhātupaññatti saccapaññatti indriyapaññatti puggalapaññattīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sāvakassa phale ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Sāvako jino satthā sammāsambuddho sabbaññū sabbadassāvī dhammassāmī dhammappaṭisaraṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sāvakassa phale ñāṇaṃ atthīti? Āmantā. Sāvako anuppannassa maggassa uppādetā asañjātassa maggassa sañjanetā anakkhātassa maggassa akkhātā maggaññū maggavidū maggakovidoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
444已对照

四百四十四、不应说“弟子有于果的智”吗?是的。弟子是无智者吗?不应这样说……乃至……那么,弟子有于果的智……乃至……

444Na vattabbaṃ – ‘‘sāvakassa phale ñāṇaṃ atthī’’ti? Āmantā. Sāvako aññāṇīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi sāvakassa phale ñāṇaṃ atthīti…pe….
444已对照

果智论终。

第五品。

其摄颂——

解脱智是已解脱的,有学的无学智,于颠倒的智,不决定者有为趣向决定的智,一切智都是无碍解,世俗智,他心智,于未来的智,于现在的智,弟子于果的智。

444Tassuddānaṃ – Vimuttiñāṇaṃ vimuttaṃ, sekhassa asekhaṃ ñāṇaṃ, viparīte ñāṇaṃ, aniyatassa niyāmagamanāya atthi ñāṇaṃ, sabbaṃ ñāṇaṃ paṭisambhidāti, sammutiñāṇaṃ, cetopariyāye ñāṇaṃ, anāgate ñāṇaṃ, paṭuppanne ñāṇaṃ, sāvakassa phale ñāṇanti.
444已对照

大五十[论]。

它也有摄颂——

众生之可得、带来、力、在家人是阿罗汉,以及以解脱为第五。

444Tassāpi uddānaṃ – Sattupaladdhiṃ, upaharato, balaṃ, gihissa arahā ca, vimuttipañcamanti.