快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 现观相应 Abhisamayasaṃyuttaṃ

本经目录二、现观相应一、指甲尖经二、莲池经三、合流水经四、第二合流水经五、地经六、第二地经七、海经八、第二海经九、山经十、第二山经十一、第三山经《现观相应》完毕。

已对照

二、现观相应

2. Abhisamayasaṃyuttaṃ
已对照

一、指甲尖经

1. Nakhasikhāsuttaṃ
74缅 1.352已对照

七十四、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。那时,世尊把少许尘土(paṃsu)放到指甲尖上,召唤诸比丘:“诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——我放到指甲尖上的这少许尘土,还是这大地?”

74. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ [yo cāyaṃ (sabbattha) dutiyasuttādīsu pana vāsaddoyeva dissati] mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti?
PTS 2.134已对照

“尊者,更多的正是这个,即大地。世尊放到指甲尖上的少许尘土是微少的。比起大地,世尊放到指甲尖上的少许尘土不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子、见具足之人(diṭṭhisampanna puggala)、已现观者(abhisametāvin)来说,更多的正是这苦,即已遍尽、已遍取的[苦];所余的是微少的。比起已遍尽、已遍取的先前的苦蕴(dukkhakkhandha),[所余的]不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一——即以七次为极限。诸比丘,法现观(dhammābhisamaya)是如此有大义利的;法眼之获得是如此有大义利的。”第一[经]。

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāpathavī. Appamattako bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo; evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、莲池经

2. Pokkharaṇīsuttaṃ
75已对照

七十五、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如有一个莲池(pokkharaṇī),长五十由旬,宽五十由旬,深五十由旬,水满盈,与岸齐平,乌鸦可饮。有人从那里以茅草尖取出水来。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——以茅草尖取出的水,还是莲池中的水?”

75. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, pokkharaṇī paññāsayojanāni āyāmena paññāsayojanāni vitthārena paññāsayojanāni ubbedhena, puṇṇā udakassa samatittikā kākapeyyā. Tato puriso kusaggena udakaṃ uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā kusaggena udakaṃ ubbhataṃ yaṃ vā pokkharaṇiyā udaka’’nti?
缅 1.353已对照

“尊者,更多的正是这个,即莲池中的水。以茅草尖取出的水是微少的。比起莲池中的水,以茅草尖取出的水不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子、见具足之人、已现观者来说,更多的正是这苦,即已遍尽、已遍取的[苦];所余的是微少的。比起已遍尽、已遍取的先前的苦蕴,[所余的]不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一——即以七次为极限。诸比丘,法现观是如此有大义利的;法眼之获得是如此有大义利的。”第二[经]。

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ pokkharaṇiyā udakaṃ. Appamattakaṃ kusaggena udakaṃ ubbhataṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti pokkharaṇiyā udakaṃ upanidhāya kusaggena udakaṃ ubbhata’’nti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya, yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo; evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、合流水经

3. Sambhejjaudakasuttaṃ
76PTS 2.135已对照

七十六、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如这些大河——即恒河、耶牟那(Yamunā)、阿夷罗婆提(Aciravatī)、萨罗由(Sarabhū)、摩醯(Mahī)——相合、相会之处,有人从那里取出两个或三个水滴。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——取出的两个或三个水滴,还是合流之水?”

76. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, tato puriso dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni yaṃ vā sambhejjaudaka’’nti?
已对照

“尊者,更多的正是这个,即合流之水;取出的两个或三个水滴是微少的。比起合流之水,取出的两个或三个水滴不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“诸比丘,正是这样……乃至……法眼之获得。”第三[经]。

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ sambhejjaudakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sambhejjaudakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、第二合流水经

4. Dutiyasambhejjaudakasuttaṃ
77已对照

七十七、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——相合、相会之处,那水会趋于遍尽、遍取,除了两个或三个水滴。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——已遍尽、已遍取的合流之水,还是余下的两个或三个水滴?”

77. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, taṃ udakaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā sambhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti?
缅 1.354已对照

“尊者,更多的正是合流之水,即已遍尽、已遍取的[水];余下的两个或三个水滴是微少的。比起已遍尽、已遍取的合流之水,余下的两个或三个水滴不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“诸比丘,正是这样……乃至……法眼之获得。”第四[经]。

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ sambhejjaudakaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sambhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、地经

5. Pathavīsuttaṃ
78PTS 2.136已对照

七十八、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如有人从大地[取出]七个枣核大小的丸子,放置[于一处]。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——放置的七个枣核大小的丸子,还是这大地?”

78. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāpathaviyā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā ayaṃ [yā (syā. ka.)] vā mahāpathavī’’ti?
已对照

“尊者,更多的正是这个,即大地;放置的七个枣核大小的丸子是微少的。比起大地,放置的七个枣核大小的丸子不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“诸比丘,正是这样……乃至……法眼之获得。”第五[经]。

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāpathavī; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāpathaviṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、第二地经

6. Dutiyapathavīsuttaṃ
79已对照

七十九、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如大地会趋于遍尽、遍取,除了七个枣核大小的丸子。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——大地已遍尽、已遍取的[部分],还是余下的七个枣核大小的丸子?”

79. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti?
已对照

“尊者,大地中更多的正是这个,即已遍尽、已遍取的[部分];余下的七个枣核大小的丸子是微少的。比起大地已遍尽、已遍取的[部分],余下的七个枣核大小的丸子不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“诸比丘,正是这样……乃至……法眼之获得。”第六[经]。

‘‘Etadeva bhante, bahutaraṃ, mahāpathaviyā, yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、海经

7. Samuddasuttaṃ
80缅 1.355已对照

八十、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如有人从大海取出两个或三个水滴。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——取出的两个或三个水滴,还是大海中的水?”

80. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāsamuddato dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni yaṃ vā mahāsamudde udaka’’nti?
PTS 2.137已对照

“尊者,更多的正是这个,即大海中的水;取出的两个或三个水滴是微少的。比起大海中的水,取出的两个或三个水滴不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“诸比丘,正是这样……乃至……法眼之获得。”第七[经]。

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāsamudde udakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāsamudde udakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、第二海经

8. Dutiyasamuddasuttaṃ
81已对照

八十一、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如大海会趋于遍尽、遍取,除了两个或三个水滴。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——大海中已遍尽、已遍取的水,还是余下的两个或三个水滴?”

81. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti?
已对照

“尊者,更多的正是大海中的水,即已遍尽、已遍取的[水];余下的两个或三个水滴是微少的。比起大海中已遍尽、已遍取的水,余下的两个或三个水滴不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“诸比丘,正是这样……乃至……法眼之获得。”第八[经]。

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ mahāsamudde udakaṃ, yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、山经

9. Pabbatasuttaṃ
82已对照

八十二、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如有人在雪山王[旁]放置七颗芥子大小的石子。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——放置的七颗芥子大小的石子,还是雪山王?”

82. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso himavato pabbatarājassa satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā yo vā himavā [upanikkhittā, himavā vā (sī.)] pabbatarājā’’ti?
PTS 2.138缅 1.356已对照

“尊者,更多的正是这个,即雪山王;放置的七颗芥子大小的石子是微少的。比起雪山王,放置的七颗芥子大小的石子不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“正是这样……乃至……法眼之获得。”第九[经]。

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ himavā pabbatarājā; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti himavantaṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第二山经

10. Dutiyapabbatasuttaṃ
83已对照

八十三、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如雪山王会趋于遍尽、遍取,除了七颗芥子大小的石子。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——雪山王已遍尽、已遍取的[部分],还是余下的七颗芥子大小的石子?”

83. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, himavā pabbatarājā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti?
已对照

“尊者,雪山王中更多的正是这个,即已遍尽、已遍取的[部分];余下的七颗芥子大小的石子是微少的。比起雪山王已遍尽、已遍取的[部分],余下的七颗芥子大小的石子不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ himavato pabbatarājassa yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti.
已对照

“诸比丘,正是这样,对于圣弟子、见具足之人、已现观者来说,更多的正是这苦,即已遍尽、已遍取的[苦];所余的是微少的。比起已遍尽、已遍取的先前的苦蕴,[所余的]不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一——即以七次为极限。诸比丘,法现观是如此有大义利的;法眼之获得是如此有大义利的。”第十[经]。

‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo, evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Dasamaṃ.
已对照

十一、第三山经

11. Tatiyapabbatasuttaṃ
84PTS 2.139已对照

八十四、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如有人在须弥山王[旁]放置七颗绿豆大小的石子。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——放置的七颗绿豆大小的石子,还是须弥山王?”

84. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso sinerussa pabbatarājassa satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā yo vā sineru [upanikkhittā, sineru vā (sī.)] pabbatarājā’’ti?
缅 1.357已对照

“尊者,更多的正是这个,即须弥山王;放置的七颗绿豆大小的石子是微少的。比起须弥山王,放置的七颗绿豆大小的石子不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。”“诸比丘,正是这样,比起圣弟子、见具足之人的证得,其他外道的沙门、婆罗门、游方者的证得不及百分之一,不及千分之一,不及十万分之一。诸比丘,见具足之人是如此有大证得的,是如此有大证知的。”第十一[经]。

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ sineru pabbatarājā; appamattikā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sineruṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa adhigamaṃ upanidhāya aññatitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānaṃ adhigamo neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti. Evaṃ mahādhigamo, bhikkhave, diṭṭhisampanno puggalo, evaṃ mahābhiñño’’ti. Ekādasamaṃ.
已对照

《现观相应》完毕。

Abhisamayasaṃyuttaṃ samattaṃ.
已对照

其摄颂——

指甲尖、莲池,以及合流水二[经];

地二[经]、海二[经],以及山喻三[经]。

Tassuddānaṃ –
Nakhasikhā pokkharaṇī, sambhejjaudake ca dve;
Dve pathavī dve samuddā, tayo ca pabbatūpamāti.