快乐巴利palinanda.cc

长部第12经 · 露遮经 Lohiccasuttaṃ

501PTS 1.224缅 1.214已对照

露遮婆罗门之事 如是我闻——一时,世尊(Bhagavā)在憍萨罗国(Kosala)游行,与约五百位比丘(bhikkhu)组成的大比丘僧团一起,抵达婆罗婆提(Sālavatikā)。那时,婆罗门(brāhmaṇa)露遮(Lohicca)住在婆罗婆提,[该地]人口众多,草料、薪木、水源俱全,谷物丰饶,是王家领地,为憍萨罗国王波斯匿(Pasenadi)所赐的王家赏赐、梵分之地。

501. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi yena sālavatikā tadavasari. Tena kho pana samayena lohicco brāhmaṇo sālavatikaṃ ajjhāvasati sattussadaṃ satiṇakaṭṭhodakaṃ sadhaññaṃ rājabhoggaṃ raññā pasenadinā kosalena dinnaṃ rājadāyaṃ, brahmadeyyaṃ.
502已对照

那时,婆罗门露遮生起了这样的恶的见执(diṭṭhigata)——“于此,沙门或婆罗门纵使证得善法,证得善法之后也不应告诉他人。因为他人能为他人做什么呢?譬如斩断了旧的系缚,却又造作另一个新的系缚——我说这恶的贪法正是这样的;因为他人能为他人做什么呢?”

502. Tena kho pana samayena lohiccassa brāhmaṇassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti – ‘‘idha samaṇo vā brāhmaṇo vā kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya, kusalaṃ dhammaṃ adhigantvā na parassa āroceyya, kiñhi paro parassa karissati. Seyyathāpi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya, evaṃsampadamidaṃ pāpakaṃ lobhadhammaṃ vadāmi, kiñhi paro parassa karissatī’’ti.
503PTS 1.225已对照

婆罗门露遮听说:“诸位,沙门(samaṇa)乔达摩(Gotama)——释迦(sakya)子,从释迦家族出家者——在憍萨罗国游行,与约五百位比丘组成的大比丘僧团一起,已到达婆罗婆提。关于那位乔达摩尊师,有这样的善名声传扬:‘那位世尊亦即是阿罗汉(arahant)、正等正觉者(sammāsambuddha)、明行具足(vijjācaraṇasampanna)、善逝(sugata)、世间解(lokavidū)、无上者、调御丈夫(anuttara purisadammasārathi)、天人导师(satthā devamanussānaṃ)、佛陀(buddha)、世尊。’他自己以证智证知这个有诸天、魔(māra)、梵天(brahma)的世间,以及有沙门、婆罗门、诸天与人的人众之后,予以宣说。他教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行(brahmacariya)。能够见到这样的阿罗汉,真是很好。”

503. Assosi kho lohicco brāhmaṇo – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sālavatikaṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti.
504缅 1.215已对照

于是,婆罗门露遮唤来理发师罗希迦(Rosikā),[对他]说:“来,朋友罗希迦,你去沙门乔达摩那里;去了之后,以我的话问候沙门乔达摩少病、少恼、起居轻利、有力、安住——‘乔达摩尊师,婆罗门露遮问候乔达摩尊师少病、少恼、起居轻利、有力、安住。’并如是说:‘愿乔达摩尊师与比丘僧团一起接受婆罗门露遮明日的饮食。’”

504. Atha kho lohicco brāhmaṇo rosikaṃ [bhesikaṃ (sī. pī.)] nhāpitaṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, samma rosike, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena samaṇaṃ gotamaṃ appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha – lohicco, bho gotama, brāhmaṇo bhavantaṃ gotamaṃ appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī’’ti. Evañca vadehi – ‘‘adhivāsetu kira bhavaṃ gotamo lohiccassa brāhmaṇassa svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti.
505已对照

“是的,尊师。”理发师罗希迦应诺婆罗门露遮之后,便前往世尊那里;到了之后,礼敬世尊,然后坐在一旁。坐在一旁的理发师罗希迦对世尊这样说:“尊者,婆罗门露遮问候世尊少病、少恼、起居轻利、有力、安住;并如是说:‘尊者,愿世尊与比丘僧团一起接受婆罗门露遮明日的饮食。’”世尊以沉默接受了。

505. ‘‘Evaṃ, bho’’ti [evaṃ bhanteti (sī. pī.)] kho rosikā nhāpito lohiccassa brāhmaṇassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rosikā nhāpito bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘lohicco, bhante, brāhmaṇo bhagavantaṃ appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchati; evañca vadeti – adhivāsetu kira, bhante, bhagavā lohiccassa brāhmaṇassa svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
506PTS 1.226已对照

于是,理发师罗希迦知道世尊已接受,便从座位起来,礼敬世尊,右绕之后前往婆罗门露遮那里;到了之后,对婆罗门露遮这样说:“我们已依尊师的话对那位世尊说了——‘尊者,婆罗门露遮问候世尊少病、少恼、起居轻利、有力、安住;并如是说:愿世尊与比丘僧团一起接受婆罗门露遮明日的饮食。’而那位世尊已经接受了。”

506. Atha kho rosikā nhāpito bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena lohicco brāhmaṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā lohiccaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘avocumhā kho mayaṃ bhoto [mayaṃ bhante tava (sī. pī.)] vacanena taṃ bhagavantaṃ – ‘lohicco, bhante, brāhmaṇo bhagavantaṃ appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchati; evañca vadeti – adhivāsetu kira, bhante, bhagavā lohiccassa brāhmaṇassa svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’ti. Adhivutthañca pana tena bhagavatā’’ti.
507缅 1.216已对照

于是,那一夜过后,婆罗门露遮在自己的住处备办了上妙的嚼食、噉食,[又]唤来理发师罗希迦,[对他]说:“来,朋友罗希迦,你去沙门乔达摩那里;去了之后,向沙门乔达摩通报时间——‘乔达摩尊师,是时候了,饮食已经备好。’”“是的,尊师。”理发师罗希迦应诺婆罗门露遮之后,便前往世尊那里;到了之后,礼敬世尊,然后站在一旁。站在一旁的理发师罗希迦向世尊通报时间:“尊者,是时候了,饮食已经备好。”

507. Atha kho lohicco brāhmaṇo tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā rosikaṃ nhāpitaṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, samma rosike, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā samaṇassa gotamassa kālaṃ ārocehi – kālo bho, gotama, niṭṭhitaṃ bhatta’’nti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho rosikā nhāpito lohiccassa brāhmaṇassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho rosikā nhāpito bhagavato kālaṃ ārocesi – ‘‘kālo, bhante, niṭṭhitaṃ bhatta’’nti.
508PTS 1.227已对照

于是,世尊在午前时分着好下衣,取钵与衣,与比丘僧团一起前往婆罗婆提。那时,理发师罗希迦紧随在世尊身后。于是,理发师罗希迦对世尊这样说:“尊者,婆罗门露遮生起了这样的恶的见执——‘于此,沙门或婆罗门纵使证得善法,证得善法之后也不应告诉他人——因为他人能为他人做什么呢?譬如斩断了旧的系缚,却又造作另一个新的系缚——我说这恶的贪法正是这样的——因为他人能为他人做什么呢?’善哉,尊者,愿世尊使婆罗门露遮离脱这恶的见执。”“或许可以吧,罗希迦;或许可以吧,罗希迦。”于是,世尊前往婆罗门露遮的住处;到了之后,坐在设好的座位上。于是,婆罗门露遮以上妙的嚼食、噉食亲手奉侍以佛陀为首的比丘僧团,使之饱足满意。

508. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena yena sālavatikā tenupasaṅkami. Tena kho pana samayena rosikā nhāpito bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti. Atha kho rosikā nhāpito bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘lohiccassa, bhante, brāhmaṇassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘idha samaṇo vā brāhmaṇo vā kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya, kusalaṃ dhammaṃ adhigantvā na parassa āroceyya – kiñhi paro parassa karissati. Seyyathāpi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya, evaṃ sampadamidaṃ pāpakaṃ lobhadhammaṃ vadāmi – kiñhi paro parassa karissatī’ti. Sādhu, bhante, bhagavā lohiccaṃ brāhmaṇaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetū’’ti. ‘‘Appeva nāma siyā rosike, appeva nāma siyā rosike’’ti.
Atha kho bhagavā yena lohiccassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho lohicco brāhmaṇo buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
Lohiccabrāhmaṇānuyogo
509缅 1.217已对照

对露遮婆罗门的诘问 于是,当世尊食毕、手已离钵时,婆罗门露遮取了一个低座,坐在一旁。世尊对坐在一旁的婆罗门露遮这样说:“露遮,相传你生起了这样的恶的见执——‘于此,沙门或婆罗门纵使证得善法,证得善法之后也不应告诉他人——因为他人能为他人做什么呢?譬如斩断了旧的系缚,却又造作另一个新的系缚——我说这恶的贪法正是这样的,因为他人能为他人做什么呢?’这是真的吗?”“正是这样,乔达摩尊师。”“你认为如何,露遮?你不是住在婆罗婆提吗?”“正是这样,乔达摩尊师。”“露遮,若有人这样说——‘婆罗门露遮住在婆罗婆提;凡婆罗婆提所生的收益(samudayasañjāti),都应由婆罗门露遮一人独享,不应给予他人’——这样说的人,对那些依靠他生活的人,是作障碍者呢,还是不是呢?”“是作障碍者,乔达摩尊师。”“作障碍者,他对他们是哀愍其利益者呢,还是哀愍其不利者呢?”“是哀愍其不利者,乔达摩尊师。”“对哀愍其不利者,他对他们现起的是慈心呢,还是怨敌之心呢?”“是怨敌之心,乔达摩尊师。”“当怨敌之心现起时,那是邪见呢,还是正见呢?”“是邪见,乔达摩尊师。”“露遮,对于持邪见者,我说[他将往]两趣之一:地狱或畜生趣。”

509. Atha kho lohicco brāhmaṇo bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho lohiccaṃ brāhmaṇaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira te, lohicca, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘idha samaṇo vā brāhmaṇo vā kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya, kusalaṃ dhammaṃ adhigantvā na parassa āroceyya – kiñhi paro parassa karissati. Seyyathāpi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya, evaṃ sampadamidaṃ pāpakaṃ lobhadhammaṃ vadāmi, kiñhi paro parassa karissatī’’’ ti? ‘‘Evaṃ, bho gotama’’. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi lohicca nanu tvaṃ sālavatikaṃ ajjhāvasasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bho gotama’’. ‘‘Yo nu kho, lohicca, evaṃ vadeyya – ‘lohicco brāhmaṇo sālavatikaṃ ajjhāvasati. Yā sālavatikāya samudayasañjāti lohiccova taṃ brāhmaṇo ekako paribhuñjeyya, na aññesaṃ dadeyyā’ti. Evaṃ vādī so ye taṃ upajīvanti, tesaṃ antarāyakaro vā hoti, no vā’’ti?
‘‘Antarāyakaro, bho gotama’’. ‘‘Antarāyakaro samāno hitānukampī vā tesaṃ hoti ahitānukampī vā’’ti? ‘‘Ahitānukampī, bho gotama’’. ‘‘Ahitānukampissa mettaṃ vā tesu cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sapattakaṃ vā’’ti? ‘‘Sapattakaṃ, bho gotama’’. ‘‘Sapattake citte paccupaṭṭhite micchādiṭṭhi vā hoti sammādiṭṭhi vā’’ti? ‘‘Micchādiṭṭhi, bho gotama’’. ‘‘Micchādiṭṭhissa kho ahaṃ, lohicca, dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’.
510PTS 1.228已对照

“你认为如何,露遮?憍萨罗国王波斯匿不是住在迦尸憍萨罗(Kāsikosala)吗?”“正是这样,乔达摩尊师。”“露遮,若有人这样说——‘憍萨罗国王波斯匿住在迦尸憍萨罗;凡迦尸憍萨罗所生的收益,都应由憍萨罗国王波斯匿一人独享,不应给予他人’——这样说的人,对那些依靠憍萨罗国王波斯匿生活的人——你们以及其他人——是作障碍者呢,还是不是呢?”“是作障碍者,乔达摩尊师。”“作障碍者,他对他们是哀愍其利益者呢,还是哀愍其不利者呢?”“是哀愍其不利者,乔达摩尊师。”“对哀愍其不利者,他对他们现起的是慈心呢,还是怨敌之心呢?”“是怨敌之心,乔达摩尊师。”“当怨敌之心现起时,那是邪见呢,还是正见呢?”“是邪见,乔达摩尊师。”“露遮,对于持邪见者,我说[他将往]两趣之一:地狱或畜生趣。”

510. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, lohicca, nanu rājā pasenadi kosalo kāsikosalaṃ ajjhāvasatī’’ti? ‘‘Evaṃ, bho gotama’’. ‘‘Yo nu kho, lohicca, evaṃ vadeyya – ‘rājā pasenadi kosalo kāsikosalaṃ ajjhāvasati; yā kāsikosale samudayasañjāti, rājāva taṃ pasenadi kosalo ekako paribhuñjeyya, na aññesaṃ dadeyyā’ti. Evaṃ vādī so ye rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ upajīvanti tumhe ceva aññe ca, tesaṃ antarāyakaro vā hoti, no vā’’ti?
‘‘Antarāyakaro, bho gotama’’. ‘‘Antarāyakaro samāno hitānukampī vā tesaṃ hoti ahitānukampī vā’’ti? ‘‘Ahitānukampī, bho gotama’’. ‘‘Ahitānukampissa mettaṃ vā tesu cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sapattakaṃ vā’’ti? ‘‘Sapattakaṃ, bho gotama’’. ‘‘Sapattake citte paccupaṭṭhite micchādiṭṭhi vā hoti sammādiṭṭhi vā’’ti? ‘‘Micchādiṭṭhi, bho gotama’’. ‘‘Micchādiṭṭhissa kho ahaṃ, lohicca, dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’.
511缅 1.218已对照

“露遮,正是这样:若有人这样说——‘婆罗门露遮住在婆罗婆提;凡婆罗婆提所生的收益,都应由婆罗门露遮一人独享,不应给予他人’——这样说的人,对那些依靠他生活的人是作障碍者。作障碍者即是哀愍其不利者;对哀愍其不利者,怨敌之心现起;当怨敌之心现起时,即是邪见。露遮,同样地,若有人这样说——‘于此,沙门或婆罗门纵使证得善法,证得善法之后也不应告诉他人,因为他人能为他人做什么呢?譬如斩断了旧的系缚,却又造作另一个新的系缚……乃至……能为他人做什么呢?’——这样说的人,对那些依止如来所宣说的法与律而证得如此杰出的殊胜[法]的良家子——他们作证须陀洹果(sotāpattiphala),也作证斯陀含果(sakadāgāmiphala),也作证阿那含果(anāgāmiphala),也作证阿罗汉[果](arahatta)——以及对那些为了天界诸有的现起而使诸天胎成熟的[人],是作障碍者。作障碍者即是哀愍其不利者;对哀愍其不利者,怨敌之心现起;当怨敌之心现起时,即是邪见。露遮,对于持邪见者,我说[他将往]两趣之一:地狱或畜生趣。”

511. ‘‘Iti kira, lohicca, yo evaṃ vadeyya – ‘‘lohicco brāhmaṇo sālavatikaṃ ajjhāvasati; yā sālavatikāya samudayasañjāti, lohiccova taṃ brāhmaṇo ekako paribhuñjeyya, na aññesaṃ dadeyyā’’ti. Evaṃvādī so ye taṃ upajīvanti, tesaṃ antarāyakaro hoti. Antarāyakaro samāno ahitānukampī hoti, ahitānukampissa sapattakaṃ cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti, sapattake citte paccupaṭṭhite micchādiṭṭhi hoti. Evameva kho, lohicca, yo evaṃ vadeyya – ‘‘idha samaṇo vā brāhmaṇo vā kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya, kusalaṃ dhammaṃ adhigantvā na parassa āroceyya, kiñhi paro parassa karissati. Seyyathāpi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya…pe… karissatī’’ti. Evaṃvādī so ye te kulaputtā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ āgamma evarūpaṃ uḷāraṃ visesaṃ adhigacchanti, sotāpattiphalampi sacchikaronti, sakadāgāmiphalampi sacchikaronti, anāgāmiphalampi sacchikaronti, arahattampi sacchikaronti, ye cime dibbā gabbhā paripācenti dibbānaṃ bhavānaṃ abhinibbattiyā, tesaṃ antarāyakaro hoti, antarāyakaro samāno ahitānukampī hoti, ahitānukampissa sapattakaṃ cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti, sapattake citte paccupaṭṭhite micchādiṭṭhi hoti. Micchādiṭṭhissa kho ahaṃ, lohicca, dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā.
512PTS 1.230已对照

“露遮,正是这样:若有人这样说——‘憍萨罗国王波斯匿住在迦尸憍萨罗;凡迦尸憍萨罗所生的收益,都应由憍萨罗国王波斯匿一人独享,不应给予他人’——这样说的人,对那些依靠憍萨罗国王波斯匿生活的人——你们以及其他人——是作障碍者。作障碍者即是哀愍其不利者;对哀愍其不利者,怨敌之心现起;当怨敌之心现起时,即是邪见。露遮,同样地,若有人这样说——‘于此,沙门或婆罗门纵使证得善法,证得善法之后也不应告诉他人,因为他人能为他人做什么呢?譬如……乃至……因为他人能为他人做什么呢?’——这样说的人,对那些依止如来所宣说的法与律而证得如此杰出的殊胜[法]的良家子——他们作证须陀洹果(sotāpattiphala),也作证斯陀含果(sakadāgāmiphala),也作证阿那含果(anāgāmiphala),也作证阿罗汉[果](arahatta)——以及对那些为了天界诸有的现起而使诸天胎成熟的[人],是作障碍者。作障碍者即是哀愍其不利者;对哀愍其不利者,怨敌之心现起;当怨敌之心现起时,即是邪见。露遮,对于持邪见者,我说[他将往]两趣之一:地狱或畜生趣。”

512. ‘‘Iti kira, lohicca, yo evaṃ vadeyya – ‘‘rājā pasenadi kosalo kāsikosalaṃ ajjhāvasati; yā kāsikosale samudayasañjāti, rājāva taṃ pasenadi kosalo ekako paribhuñjeyya, na aññesaṃ dadeyyā’’ti. Evaṃvādī so ye rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ upajīvanti tumhe ceva aññe ca, tesaṃ antarāyakaro hoti. Antarāyakaro samāno ahitānukampī hoti, ahitānukampissa sapattakaṃ cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti, sapattake citte paccupaṭṭhite micchādiṭṭhi hoti. Evameva kho, lohicca, yo evaṃ vadeyya – ‘‘idha samaṇo vā brāhmaṇo vā kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya, kusalaṃ dhammaṃ adhigantvā na parassa āroceyya, kiñhi paro parassa karissati. Seyyathāpi nāma…pe… kiñhi paro parassa karissatī’’ti, evaṃ vādī so ye te kulaputtā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ āgamma evarūpaṃ uḷāraṃ visesaṃ adhigacchanti, sotāpattiphalampi sacchikaronti, sakadāgāmiphalampi sacchikaronti, anāgāmiphalampi sacchikaronti, arahattampi sacchikaronti. Ye cime dibbā gabbhā paripācenti dibbānaṃ bhavānaṃ abhinibbattiyā, tesaṃ antarāyakaro hoti, antarāyakaro samāno ahitānukampī hoti, ahitānukampissa sapattakaṃ cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti, sapattake citte paccupaṭṭhite micchādiṭṭhi hoti. Micchādiṭṭhissa kho ahaṃ, lohicca, dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā.
Tayo codanārahā
513缅 1.219已对照

三种应受诘责者 “露遮,世间有这三种应受诘责的导师;凡诘责这样的导师者,那诘责是真实的、如实的、如法的、无过失的。是哪三种呢?露遮,于此,某位导师为了某个目的而从俗家出家、成为无家者,而他那沙门性的目标(sāmaññattha)尚未证得。他未曾证得那沙门性的目标,却为弟子们说法——‘这是为了你们的利益,这是为了你们的安乐。’而他的弟子们不愿听闻,不侧耳倾听,不为求了知而住心,且背离导师的教法而行。对他应当这样诘责——‘尊者你为了某个目的而从俗家出家、成为无家者,而你那沙门性的目标尚未证得;你未曾证得那沙门性的目标,却为弟子们说法——“这是为了你们的利益,这是为了你们的安乐。”而你的弟子们不愿听闻,不侧耳倾听,不为求了知而住心,且背离导师的教法而行。譬如对退避的[女子]却上前趋近,或拥抱那背面而立的[女子]——我说这恶的贪法正是这样的;因为他人能为他人做什么呢?’露遮,这就是世间第一种应受诘责的导师;凡诘责这样的导师者,那诘责是真实的、如实的、如法的、无过失的。”

513. ‘‘Tayo khome, lohicca, satthāro, ye loke codanārahā; yo ca panevarūpe satthāro codeti, sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjā. Katame tayo? Idha, lohicca, ekacco satthā yassatthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti, svāssa sāmaññattho ananuppatto hoti. So taṃ sāmaññatthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ deseti – ‘‘idaṃ vo hitāya idaṃ vo sukhāyā’’ti. Tassa sāvakā na sussūsanti, na sotaṃ odahanti, na aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, vokkamma ca satthusāsanā vattanti. So evamassa codetabbo – ‘‘āyasmā kho yassatthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, so te sāmaññattho ananuppatto, taṃ tvaṃ sāmaññatthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ desesi – ‘idaṃ vo hitāya idaṃ vo sukhāyā’ti. Tassa te sāvakā na sussūsanti, na sotaṃ odahanti, na aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, vokkamma ca satthusāsanā vattanti. Seyyathāpi nāma osakkantiyā vā ussakkeyya, parammukhiṃ vā āliṅgeyya, evaṃ sampadamidaṃ pāpakaṃ lobhadhammaṃ vadāmi – kiñhi paro parassa karissatī’’ti. Ayaṃ kho, lohicca, paṭhamo satthā, yo loke codanāraho; yo ca panevarūpaṃ satthāraṃ codeti, sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjā.
514PTS 1.231缅 1.220已对照

“再者,露遮,于此,某位导师为了某个目的而从俗家出家、成为无家者,而他那沙门性的目标尚未证得。他未曾证得那沙门性的目标,却为弟子们说法——‘这是为了你们的利益,这是为了你们的安乐。’而他的弟子们愿意听闻,侧耳倾听,为求了知而住心,且不背离导师的教法而行。对他应当这样诘责——‘尊者你为了某个目的而从俗家出家、成为无家者,而你那沙门性的目标尚未证得;你未曾证得那沙门性的目标,却为弟子们说法——“这是为了你们的利益,这是为了你们的安乐。”而你的弟子们愿意听闻,侧耳倾听,为求了知而住心,且不背离导师的教法而行。譬如舍弃自己的田,却认为应当去锄治他人的田——我说这恶的贪法正是这样的;因为他人能为他人做什么呢?’露遮,这就是世间第二种应受诘责的导师;凡诘责这样的导师者,那诘责是真实的、如实的、如法的、无过失的。”

514. ‘‘Puna caparaṃ, lohicca, idhekacco satthā yassatthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti, svāssa sāmaññattho ananuppatto hoti. So taṃ sāmaññatthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ deseti – ‘‘idaṃ vo hitāya, idaṃ vo sukhāyā’’ti. Tassa sāvakā sussūsanti, sotaṃ odahanti, aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, na ca vokkamma satthusāsanā vattanti. So evamassa codetabbo – ‘‘āyasmā kho yassatthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, so te sāmaññattho ananuppatto. Taṃ tvaṃ sāmaññatthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ desesi – ‘idaṃ vo hitāya idaṃ vo sukhāyā’ti. Tassa te sāvakā sussūsanti, sotaṃ odahanti, aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, na ca vokkamma satthusāsanā vattanti. Seyyathāpi nāma sakaṃ khettaṃ ohāya paraṃ khettaṃ niddāyitabbaṃ maññeyya, evaṃ sampadamidaṃ pāpakaṃ lobhadhammaṃ vadāmi – kiñhi paro parassa karissatī’’ti. Ayaṃ kho, lohicca, dutiyo satthā, yo, loke codanāraho; yo ca panevarūpaṃ satthāraṃ codeti, sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjā.
515PTS 1.232已对照

“再者,露遮,于此,某位导师为了某个目的而从俗家出家、成为无家者,而他那沙门性的目标已经证得。他证得了那沙门性的目标之后,便为弟子们说法——‘这是为了你们的利益,这是为了你们的安乐。’而他的弟子们不愿听闻,不侧耳倾听,不为求了知而住心,且背离导师的教法而行。对他应当这样诘责——‘尊者你为了某个目的而从俗家出家、成为无家者,而你那沙门性的目标已经证得;你证得了那沙门性的目标之后,便为弟子们说法——“这是为了你们的利益,这是为了你们的安乐。”而你的弟子们不愿听闻,不侧耳倾听,不为求了知而住心,且背离导师的教法而行。譬如斩断了旧的系缚,却又造作另一个新的系缚——我说这恶的贪法正是这样的;因为他人能为他人做什么呢?’露遮,这就是世间第三种应受诘责的导师;凡诘责这样的导师者,那诘责是真实的、如实的、如法的、无过失的。露遮,这就是世间那三种应受诘责的导师;凡诘责这样的导师者,那诘责是真实的、如实的、如法的、无过失的。”

515. ‘‘Puna caparaṃ, lohicca, idhekacco satthā yassatthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti, svāssa sāmaññattho anuppatto hoti. So taṃ sāmaññatthaṃ anupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ deseti – ‘‘idaṃ vo hitāya idaṃ vo sukhāyā’’ti. Tassa sāvakā na sussūsanti, na sotaṃ odahanti, na aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, vokkamma ca satthusāsanā vattanti. So evamassa codetabbo – ‘‘āyasmā kho yassatthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, so te sāmaññattho anuppatto. Taṃ tvaṃ sāmaññatthaṃ anupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ desesi – ‘idaṃ vo hitāya idaṃ vo sukhāyā’ti. Tassa te sāvakā na sussūsanti, na sotaṃ odahanti, na aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, vokkamma ca satthusāsanā vattanti. Seyyathāpi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya, evaṃ sampadamidaṃ pāpakaṃ lobhadhammaṃ vadāmi, kiñhi paro parassa karissatī’’ti. Ayaṃ kho, lohicca, tatiyo satthā, yo loke codanāraho; yo ca panevarūpaṃ satthāraṃ codeti, sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjā. Ime kho, lohicca, tayo satthāro, ye loke codanārahā, yo ca panevarūpe satthāro codeti, sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjāti.
Nacodanārahasatthu
516PTS 1.234缅 1.221已对照

不应受诘责的导师 如是说时,婆罗门露遮对世尊说:“乔达摩尊师,是否有某位导师,在世间是不应受诘责的呢?”“露遮,有导师在世间是不应受诘责的。”“乔达摩尊师,那么,谁是在世间不应受诘责的导师呢?”“露遮,于此,如来(Tathāgata)出现于世间,是阿罗汉、正等正觉者……乃至……[如第 190–212 段那样广说]。露遮,比丘就是这样具足戒的……乃至……成就并住于初禅……露遮,弟子在哪位导师处证得如此杰出的殊胜[法],露遮,这位导师也就是世间不应受诘责的导师;而凡诘责这样的导师者,那诘责是不实的、不如实的、不如法的、有过失的……乃至……第二禅……乃至……第三禅……乃至……成就并住于第四禅。露遮,弟子在哪位导师处证得如此杰出的殊胜[法],露遮,这位导师也就是世间不应受诘责的导师;而凡诘责这样的导师者,那诘责是不实的、不如实的、不如法的、有过失的……他引导心、使心转向于智见(ñāṇadassana)……乃至……露遮,弟子在哪位导师处证得如此杰出的殊胜[法],露遮,这位导师也就是世间不应受诘责的导师;而凡诘责这样的导师者,那诘责是不实的、不如实的、不如法的、有过失的……他了知:‘……再无后有。’露遮,弟子在哪位导师处证得如此杰出的殊胜[法],露遮,这位导师也就是世间不应受诘责的导师;而凡诘责这样的导师者,那诘责是不实的、不如实的、不如法的、有过失的。”

516. Evaṃ vutte, lohicco brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘atthi pana, bho gotama, koci satthā, yo loke nacodanāraho’’ti? ‘‘Atthi kho, lohicca, satthā, yo loke nacodanāraho’’ti. ‘‘Katamo pana so, bho gotama, satthā, yo loke nacodanāraho’’ti?
‘‘Idha, lohicca, tathāgato loke uppajjati arahaṃ, sammāsambuddho…pe… (yathā 190-212 anucchedesu evaṃ vitthāretabbaṃ). Evaṃ kho, lohicca, bhikkhu sīlasampanno hoti…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati… yasmiṃ kho, lohicca, satthari sāvako evarūpaṃ uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati, ayampi kho, lohicca, satthā, yo loke nacodanāraho. Yo ca panevarūpaṃ satthāraṃ codeti, sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Yasmiṃ kho, lohicca, satthari sāvako evarūpaṃ uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati, ayampi kho, lohicca, satthā, yo loke nacodanāraho, yo ca panevarūpaṃ satthāraṃ codeti, sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā… ñāṇadassanāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti…pe… yasmiṃ kho, lohicca, satthari sāvako evarūpaṃ uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati, ayampi kho, lohicca, satthā, yo loke nacodanāraho, yo ca panevarūpaṃ satthāraṃ codeti, sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā… nāparaṃ itthattāyāti pajānāti. Yasmiṃ kho, lohicca, satthari sāvako evarūpaṃ uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati, ayampi kho, lohicca, satthā, yo loke nacodanāraho, yo ca panevarūpaṃ satthāraṃ codeti, sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā’’ti.
517已对照

如是说时,婆罗门露遮对世尊说:“乔达摩尊师,譬如有人抓住正坠入地狱深坑者的头发,把他拉起来安置在陆地上;正是如此,我正坠入地狱深坑,[却]被乔达摩尊师拉起来安置在陆地上。奇哉!乔达摩尊师,奇哉!乔达摩尊师。乔达摩尊师,犹如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭开,为迷路者指示道路,在黑暗中持来油灯,使有眼者得见诸色。正是如此,乔达摩尊师以种种方式开显了法。我皈依(saraṇa)乔达摩尊师、法(dhamma)与比丘僧团(bhikkhusaṅgha)。愿乔达摩尊师忆持我为优婆塞(upāsaka),从今日起,终生皈依。” 第十二《露遮经》完。

517. Evaṃ vutte, lohicco brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘seyyathāpi, bho gotama, puriso purisaṃ narakapapātaṃ patantaṃ kesesu gahetvā uddharitvā thale patiṭṭhapeyya, evamevāhaṃ bhotā gotamena narakapapātaṃ papatanto uddharitvā thale patiṭṭhāpito. Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama, seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya, ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti. Evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.
Lohiccasuttaṃ niṭṭhitaṃ dvādasamaṃ.