快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 九集·正觉品 Sambodhivaggo

本经目录一、第一五十[经]一、正觉品一、正觉经二、依止经三、弥酰经四、难陀迦经五、力经六、亲近经七、须多婆经八、萨阇经九、人经十、应供养者经正觉品第一。

已对照

一、第一五十[经]

已对照

一、正觉品

1. Sambodhivaggo
已对照

一、正觉经

1. Sambodhisuttaṃ
1PTS 4.351缅 3.163已对照

一、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。在那里,世尊召唤诸比丘——

1. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
已对照

“诸比丘,如果外道游方者这样问:‘贤友,修习诸菩提分法的近依是什么?’诸比丘,被这样问时,你们会怎样回答那些外道游方者呢?”“尊者,我们的诸法以世尊为根本……乃至……听了世尊[所说],比丘们将会受持。”

‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘sambodhipakkhikānaṃ [sambodhapakkhikānaṃ (sī. syā. pī.)], āvuso, dhammānaṃ kā upanisā bhāvanāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ kinti byākareyyāthā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti.
已对照

“那么,诸比丘,你们要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
缅 3.164已对照

“诸比丘,如果外道游方者这样问:‘贤友,修习诸菩提分法的近依是什么?’诸比丘,被这样问时,你们应当这样回答那些外道游方者:

‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ kā upanisā bhāvanāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha –
PTS 4.352已对照

“‘贤友,在此,比丘是善友者、善伴者、善随从者。贤友,这是修习诸菩提分法的第一种近依。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ paṭhamā upanisā bhāvanāya.
已对照

“‘再者,贤友,比丘具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习。贤友,这是修习诸菩提分法的第二种近依。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ dutiyā upanisā bhāvanāya.
已对照

“‘再者,贤友,凡是这能削减[烦恼]、有助于心之无障的谈论,即:少欲之论、知足之论、远离之论、不杂处之论、发起精进之论、戒之论、定之论、慧之论、解脱之论、解脱知见之论,比丘对这样的谈论,是随愿而得者、不难而得者、丰足而得者。贤友,这是修习诸菩提分法的第三种近依。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ tatiyā upanisā bhāvanāya.
已对照

“‘再者,贤友,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。贤友,这是修习诸菩提分法的第四种近依。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ catutthī upanisā bhāvanāya.
已对照

“‘再者,贤友,比丘是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。贤友,这是修习诸菩提分法的第五种近依。’”

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ pañcamī upanisā bhāvanāya’’.
已对照

“诸比丘,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这是可期待的——他将具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习。

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – sīlavā bhavissati, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharissati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhissati sikkhāpadesu.
缅 3.165已对照

“诸比丘,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这是可期待的——凡是这能削减[烦恼]、有助于心之无障的谈论,即:少欲之论、知足之论、远离之论、不杂处之论、发起精进之论、戒之论、定之论、慧之论、解脱之论、解脱知见之论,[他]对这样的谈论,将是随愿而得者、不难而得者、丰足而得者。

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī.
PTS 4.353已对照

“诸比丘,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这是可期待的——他将为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – āraddhavīriyo viharissati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
已对照

“诸比丘,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这是可期待的——他将是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – paññavā bhavissati udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
已对照

“诸比丘,而那位比丘立足于这五种法之后,应进一步修习四种法:为了舍断贪,应修习不净;为了舍断瞋恚,应修习慈;为了断除寻,应修习入出息念;为了根除我慢,应修习无常想。诸比丘,对有无常想者,无我想便安立;有无我想者达到我慢的根除,就在现法中[达到]涅槃。”第一[经]。

‘‘Tena ca pana, bhikkhave, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro dhammā uttari [uttariṃ (sī. syā. pī.)] bhāvetabbā – asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati [ānāpānasati (sī. pī.)] bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasaññā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya. Aniccasaññino, bhikkhave, anattasaññā saṇṭhāti. Anattasaññī asmimānasamugghātaṃ pāpuṇāti diṭṭheva dhamme nibbāna’’nti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、依止经

2. Nissayasuttaṃ
2PTS 4.354已对照

二、那时,某位比丘来到世尊之处;到了之后,[礼敬]世尊……乃至……坐在一旁的那位比丘对世尊这样说——“尊者,人们说‘依止具足者、依止具足者’。尊者,到什么程度比丘才是依止具足者呢?”“比丘,若比丘依止信而舍断不善、修习善,那不善对他便是已断的。比丘,若比丘依止惭……乃至……比丘,若比丘依止愧……乃至……比丘,若比丘依止精进……乃至……比丘,若比丘依止慧而舍断不善、修习善,那不善对他便是已断的。因为那比丘的那不善是已断的、善断的——即他以圣慧见了之后而断的。”

2. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘nissayasampanno nissayasampanno’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu nissayasampanno hotī’’ti? ‘‘Saddhaṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti, pahīnamevassa taṃ akusalaṃ hoti. Hiriṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya…pe… ottappaṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya…pe… vīriyaṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya…pe… paññaṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti, pahīnamevassa taṃ akusalaṃ hoti. Taṃ hissa bhikkhuno akusalaṃ pahīnaṃ hoti suppahīnaṃ, yaṃsa ariyāya paññāya disvā pahīnaṃ’’.
缅 3.166已对照

“比丘,而那位比丘立足于这五种法之后,应依靠四[法]而住。哪四种[法]呢?比丘,在此,比丘审虑之后受用一[类事],审虑之后忍受一[类事],审虑之后回避一[类事],审虑之后除遣一[类事]。比丘,比丘就是这样依止具足的。”第二[经]。

‘‘Tena ca pana, bhikkhu, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro upanissāya vihātabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhu, bhikkhu saṅkhāyekaṃ paṭisevati, saṅkhāyekaṃ adhivāseti, saṅkhāyekaṃ parivajjeti, saṅkhāyekaṃ vinodeti. Evaṃ kho, bhikkhu, bhikkhu nissayasampanno hotī’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、弥酰经

3. Meghiyasuttaṃ
3已对照

三、一时,世尊住在遮利迦(Cālikā)的遮利迦山。那时,具寿弥酰(Meghiya)是世尊的侍者。于是,具寿弥酰来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的具寿弥酰对世尊这样说——“尊者,我想进入建图村(Jantugāma)乞食。”“弥酰,现在你认为是时候,[就去]吧。”

3. Ekaṃ samayaṃ bhagavā cālikāyaṃ viharati cālikāpabbate. Tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘icchāmahaṃ, bhante, jantugāmaṃ [jatugāmaṃ (sī. aṭṭha., syā. aṭṭha.), jattugāmaṃ (ka. aṭṭhakathāyampi pāṭhantaraṃ)] piṇḍāya pavisitu’’nti. ‘‘Yassa dāni tvaṃ, meghiya, kālaṃ maññasī’’ti.
PTS 4.355已对照

于是,具寿弥酰在上午穿好[下衣],取了钵与衣,进入建图村乞食。在建图村乞食之后,饭后从乞食处回来,前往金鞞河(Kimikāḷā)岸。具寿弥酰在金鞞河岸散步、游行时,见到一片令人净信、可喜的芒果林。见了之后,他这样想:“这片芒果林实在令人净信、可喜,这对于欲求精勤的良家子的精勤,实在是足够了。若世尊允许我,我就要来这片芒果林精勤。”

Atha kho āyasmā meghiyo pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṃ piṇḍāya pāvisi. Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṃ tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā meghiyo kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṃ [jaṅghavihāraṃ (syā. ka.)] anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṃ pāsādikaṃ ramaṇīyaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘‘pāsādikaṃ vatidaṃ ambavanaṃ ramaṇīyaṃ, alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṃ imaṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti.
缅 3.167已对照

于是,具寿弥酰来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿弥酰对世尊这样说——“尊者,在此,我在上午穿好[下衣],取了钵与衣,进入建图村乞食。在建图村乞食之后,饭后从乞食处回来,前往金鞞河岸。尊者,我在金鞞河岸散步、游行时,见到一片令人净信、可喜的芒果林。见了之后,我这样想:‘这片芒果林实在令人净信、可喜。这对于欲求精勤的良家子的精勤,实在是足够了。若世尊允许我,我就要来这片芒果林精勤。’尊者,若世尊允许我,我就要去那片芒果林精勤。”“弥酰,你且等一等!我暂且独自一人,直到另有某位比丘来到。”

Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṃ tenupasaṅkamiṃ. Addasaṃ kho ahaṃ, bhante, kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṃ pāsādikaṃ ramaṇīyaṃ. Disvāna me etadahosi – ‘pāsādikaṃ vatidaṃ ambavanaṃ ramaṇīyaṃ. Alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṃ imaṃ ambavanaṃ padhānāyā’ti. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti. ‘‘Āgamehi tāva, meghiya! Ekakamhi [ekakamhā (sī. pī.)] tāva [vata (ka.)] yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī’’ti [dissatūti (sabbattha, ṭīkāyampi pāṭhantaraṃ), āgacchatūti, dissatīti (ṭīkāyaṃ pāṭhantarāni)].
已对照

第二次,具寿弥酰对世尊这样说——“尊者,世尊已没有更上应作之事,也没有对已作者的积累。尊者,而我还有更上应作之事,还有对已作者的积累。若世尊允许我,我就要去那片芒果林精勤。”“弥酰,你且等一等,我暂且独自一人,直到另有某位比丘来到。”

Dutiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhagavato, bhante, natthi kiñci uttari karaṇīyaṃ, natthi katassa paṭicayo. Mayhaṃ kho pana, bhante, atthi uttari karaṇīyaṃ, atthi katassa paṭicayo. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti. ‘‘Āgamehi tāva, meghiya, ekakamhi tāva yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī’’ti.
PTS 4.356已对照

第三次,具寿弥酰对世尊这样说——“尊者,世尊已没有更上应作之事,也没有对已作者的积累。尊者,而我还有更上应作之事,还有对已作者的积累。若世尊允许我,我就要去那片芒果林精勤。”“弥酰,对说‘精勤’的[你],我们还能说什么呢!弥酰,现在你认为是时候,[就去]吧。”

Tatiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhagavato, bhante, natthi kiñci uttari karaṇīyaṃ, natthi katassa paṭicayo. Mayhaṃ kho pana, bhante, atthi uttari karaṇīyaṃ, atthi katassa paṭicayo. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti. ‘‘Padhānanti kho, meghiya, vadamānaṃ kinti vadeyyāma! Yassa dāni tvaṃ, meghiya, kālaṃ maññasī’’ti.
已对照

于是,具寿弥酰从座起,礼敬世尊,右绕之后,前往那片芒果林;到了之后,深入那片芒果林,在某棵树下为日间住而坐。那时,具寿弥酰住在那片芒果林时,多有三种恶不善寻现起,即:欲寻、瞋恚寻、害寻。那时,具寿弥酰这样想:“诸位,真是稀有啊!诸位,真是未曾有啊!我们确实是以信从家出家而成为无家者的;然而却被这三种恶不善寻所缠——欲寻、瞋恚寻、害寻。”

Atha kho āyasmā meghiyo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena taṃ ambavanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ ambavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho āyasmato meghiyassa tasmiṃ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṃ – kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṃsāvitakko. Atha kho āyasmato meghiyassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho! Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā; atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā – kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiṃsāvitakkenā’’ti.
已对照

于是,具寿弥酰来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿弥酰对世尊这样说——

Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 4.357缅 3.168已对照

“尊者,在此,我住在那片芒果林时,多有三种恶不善寻现起,即:欲寻、瞋恚寻、害寻。尊者,那时我这样想:‘诸位,真是稀有啊!诸位,真是未曾有啊!我们确实是以信从家出家而成为无家者的;然而却被这三种恶不善寻所缠——欲寻、瞋恚寻、害寻。’”

‘‘Idha mayhaṃ, bhante, tasmiṃ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṃ – kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṃsāvitakko. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho! Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā; atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā – kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiṃsāvitakkenāti’’’.
已对照

“弥酰,对未成熟的心解脱,有五种法导向成熟。哪五种[法]呢?弥酰,在此,比丘是善友者、善伴者、善随从者。弥酰,这是导向未成熟的心解脱成熟的第一种法。

‘‘Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā pañca dhammā paripakkāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, meghiya, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ paṭhamo dhammo paripakkāya saṃvattati.
已对照

“再者,弥酰,比丘具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习。弥酰,这是导向未成熟的心解脱成熟的第二种法。

‘‘Puna caparaṃ, meghiya, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ dutiyo dhammo paripakkāya saṃvattati.
已对照

“再者,弥酰,凡是这能削减[烦恼]、有助于心之无障的谈论,即:少欲之论、知足之论、远离之论、不杂处之论、发起精进之论、戒之论、定之论、慧之论、解脱之论、解脱知见之论,[比丘]对这样的谈论,是随愿而得者、不难而得者、丰足而得者。弥酰,这是导向未成熟的心解脱成熟的第三种法。

‘‘Puna caparaṃ, meghiya, yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ tatiyo dhammo paripakkāya saṃvattati.
已对照

“再者,弥酰,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。弥酰,这是导向未成熟的心解脱成熟的第四种法。

‘‘Puna caparaṃ, meghiya, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ catuttho dhammo paripakkāya saṃvattati.
已对照

“再者,弥酰,比丘是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。弥酰,这是导向未成熟的心解脱成熟的第五种法。

‘‘Puna caparaṃ, meghiya, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ pañcamo dhammo paripakkāya saṃvattati.
PTS 4.358缅 3.169已对照

“弥酰,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这是可期待的——‘他将具戒……乃至……受持学处而学习。’”

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ‘sīlavā bhavissati…pe. … samādāya sikkhissati sikkhāpadesu’’’.
已对照

“弥酰,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这是可期待的——‘凡是这能削减[烦恼]、有助于心之无障的谈论,即:少欲之论……乃至……解脱知见之论,[他]对这样的谈论,将是随愿而得者、不难而得者、丰足而得者。’”

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ‘yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā…pe… vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī’’’.
已对照

“弥酰,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这是可期待的——‘他将住于发起精进……乃至……于诸善法不放下[重]担。’”

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ‘āraddhavīriyo viharissati…pe… anikkhittadhuro kusalesu dhammesu’’’.
已对照

“弥酰,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这是可期待的——‘他将是有慧者……乃至……能导向正确尽苦的[慧]。’”

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ‘paññavā bhavissati…pe… sammādukkhakkhayagāminiyā’’’.
已对照

“弥酰,而那位比丘立足于这五种法之后,应进一步修习四种法:为了舍断贪,应修习不净;为了舍断瞋恚,应修习慈;为了断除寻,应修习入出息念;为了根除我慢,应修习无常想。弥酰,对有无常想者,无我想便安立;有无我想者达到我慢的根除,就在现法中[达到]涅槃。”第三[经]。

‘‘Tena ca pana, meghiya, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro dhammā uttari bhāvetabbā – asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasaññā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya. Aniccasaññino, meghiya, anattasaññā saṇṭhāti. Anattasaññī asmimānasamugghātaṃ pāpuṇāti diṭṭheva dhamme nibbāna’’nti. Tatiyaṃ.
已对照

四、难陀迦经

4. Nandakasuttaṃ
4PTS 4.359缅 3.170已对照

四、一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,具寿难陀迦(Nandaka)在集会堂以法语对诸比丘开示、劝导、激励、令欢喜。那时,世尊于傍晚时分从静坐起身,来到集会堂;到了之后,站在门屋之外,等候着谈话的结束。那时,世尊知道谈话已结束,便咳嗽一声,敲了门闩。那些比丘为世尊开了门。

那时,世尊进入集会堂,坐在已铺设的座位上。坐下之后,世尊对具寿难陀迦这样说——“难陀迦,你为比丘们现起的这一法门确实很长。我站在门屋之外等候着谈话的结束,背都已酸痛了。”

被这样说时,具寿难陀迦带着羞怯之相,对世尊这样说——“尊者,我们不知道‘世尊站在门屋之外’。尊者,若我们知道‘世尊站在门屋之外’,那么连这么多[法]我们也不会说出来。”

那时,世尊知道具寿难陀迦带着羞怯之相,便对具寿难陀迦这样说——“善哉,善哉,难陀迦!难陀迦,你们这些以信从家出家而入非家的良家子,共坐而作法语,这正是与你们相称的。难陀迦,你们既已集会,应作两件事——[作]法语,或[持]圣默然。难陀迦,比丘是有信者,却不是具戒者,如是他在那一支上不圆满。他应圆满那一支:‘我如何能既是有信者,又是具戒者?’难陀迦,当比丘既是有信者,又是具戒者时,如是他在那一支上圆满。

“难陀迦,比丘是有信者、是具戒者,却不是得内心的心定者,如是他在那一支上不圆满。他应圆满那一支:‘我如何能是有信者、是具戒者,又是得内心的心定者?’难陀迦,当比丘是有信者、是具戒者,又是得内心的心定者时,如是他在那一支上圆满。

“难陀迦,比丘是有信者、是具戒者、是得内心的心定者,却不是得增上慧法观者,如是他在那一支上不圆满。难陀迦,犹如有一只四足的生物,它的一只脚短小、低劣,如是它在那一支上不圆满;同样,难陀迦,比丘是有信者、是具戒者、是得内心的心定者,却不是得增上慧法观者,如是他在那一支上不圆满。他应圆满那一支:‘我如何能是有信者、是具戒者、是得内心的心定者,又是得增上慧法观者?’”

“难陀迦,当比丘是有信者、是具戒者、是得内心的心定者,又是得增上慧法观者时,如是他在那一支上圆满。”世尊说了这[语]。善逝说了这[语]之后,便从座起而入住处。

于是,世尊离去不久,具寿难陀迦召唤诸比丘:“贤友们,现在世尊以四句显示了完全圆满、遍净的梵行之后,从座起而入住处了——‘难陀迦,比丘是有信者,却不是具戒者,如是他在那一支上不圆满。他应圆满那一支:“我如何能既是有信者,又是具戒者?”难陀迦,当比丘既是有信者,又是具戒者时,如是他在那一支上圆满。难陀迦,比丘是有信者、是具戒者,却不是得内心的心定者……乃至……是得内心的心定者,却不是得增上慧法观者,如是他在那一支上不圆满。难陀迦,犹如有一只四足的生物,它的一只脚短小、低劣,如是它在那一支上不圆满;同样,难陀迦,比丘是有信者、是具戒者、是得内心的心定者,却不是得增上慧法观者,如是他在那一支上不圆满,他应圆满那一支:“我如何能是有信者、是具戒者、是得内心的心定者,又是得增上慧法观者?”难陀迦,当比丘是有信者、是具戒者、是得内心的心定者,又是得增上慧法观者时,如是他在那一支上圆满。’”

“贤友们,有这五种适时听法、适时论法的功德。哪五种[功德]呢?贤友们,在此,比丘为比丘们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。贤友们,比丘越是为比丘们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行,他就越是为导师所爱、所可意、所尊重、所钦敬。贤友们,这是适时听法、适时论法的第一种功德。

“再者,贤友们,比丘为比丘们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。贤友们,比丘越是为比丘们教导初善……乃至……显示梵行,他就越是于那法中是领会义者、领会法者。贤友们,这是适时听法、适时论法的第二种功德。

“再者,贤友们,比丘为比丘们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。贤友们,比丘越是为比丘们教导初善……乃至……显示梵行,他就越是于那法中以慧洞察而见深奥的义句。贤友们,这是适时听法、适时论法的第三种功德。

“再者,贤友们,比丘为比丘们教导初善……乃至……显示梵行。贤友们,比丘越是为比丘们教导初善……乃至……显示梵行,同梵行者们就越是更加推崇他:‘这位具寿确实已达到或正在达到。’贤友们,这是适时听法、适时论法的第四种功德。

“再者,贤友们,比丘为比丘们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。贤友们,比丘越是为比丘们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行,在那里,凡是有学、心愿未达、希求着无上瑜伽安稳而住的比丘,他们听了那法之后,发起精进,以达到未达到的、证得未证得的、作证未作证的;而在那里,凡是阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘,他们听了那法之后,唯致力于现法乐住而住。贤友们,这是适时听法、适时论法的第五种功德。贤友们,这就是五种适时听法、适时论法的功德。”第四[经]。

4. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā nandako upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhāsi kathāpariyosānaṃ āgamayamāno. Atha kho bhagavā kathāpariyosānaṃ viditvā ukkāsetvā aggaḷaṃ ākoṭesi. Vivariṃsu kho te bhikkhū bhagavato dvāraṃ.
Atha kho bhagavā upaṭṭhānasālaṃ pavisitvā paññattāsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ nandakaṃ etadavoca – ‘‘dīgho kho tyāyaṃ, nandaka, dhammapariyāyo bhikkhūnaṃ paṭibhāsi. Api me piṭṭhi āgilāyati bahidvārakoṭṭhake ṭhitassa kathāpariyosānaṃ āgamayamānassā’’ti.
Evaṃ vutte āyasmā nandako sārajjamānarūpo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘na kho pana mayaṃ, bhante, jānāma ‘bhagavā bahidvārakoṭṭhake ṭhito’ti. Sace hi mayaṃ, bhante, jāneyyāma ‘bhagavā bahidvārakoṭṭhake ṭhito’ti, ettakampi ( ) [(dhammaṃ) katthaci] no nappaṭibhāseyyā’’ti.
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nandakaṃ sārajjamānarūpaṃ viditvā āyasmantaṃ nandakaṃ etadavoca – ‘‘sādhu, sādhu, nandaka! Etaṃ kho, nandaka, tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ, yaṃ tumhe dhammiyā kathāya sannisīdeyyātha. Sannipatitānaṃ vo, nandaka, dvayaṃ karaṇīyaṃ – dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo. [a. ni. 8.71; 9.1] Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti, no ca sīlavā. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā cā’ti. Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti.
‘‘Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti sīlavā ca, no ca lābhī ajjhattaṃ cetosamādhissa. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissā’ti. Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti.
‘‘Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Seyyathāpi, nandaka, pāṇako catuppādako assa. Tassa eko pādo omako lāmako. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro assa. Evamevaṃ kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāyā’’’ti.
‘‘Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya, evaṃ so tenaṅgena paripūro hotī’’ti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.
Atha kho āyasmā nandako acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi – ‘‘idāni, āvuso, bhagavā catūhi padehi kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsetvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti, no ca sīlavā. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā cā’ti. Yato ca kho nandaka bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti. Saddho ca nandaka bhikkhu hoti sīlavā ca, no ca lābhī ajjhattaṃ cetosamādhissa…pe… lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya, evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Seyyathāpi nandaka pāṇako catuppādako assa, tassa eko pādo omako lāmako, evaṃ so tenaṅgena aparipūro assa. Evamevaṃ kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya, evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti, tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā ca, lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, lābhī ca adhipaññādhammavipassanāyā’ti. Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya, evaṃ so tenaṅgena paripūro hotī’’ti.
‘‘Pañcime, āvuso, ānisaṃsā kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya. Katame pañca? Idhāvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti, tathā tathā so satthu piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Ayaṃ, āvuso, paṭhamo ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ…pe… brahmacariyaṃ pakāseti, tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Ayaṃ, āvuso, dutiyo ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ…pe… brahmacariyaṃ pakāseti, tathā tathā so tasmiṃ dhamme gambhīraṃ atthapadaṃ paññāya ativijjha passati. Ayaṃ, āvuso, tatiyo ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ…pe… brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ…pe… brahmacariyaṃ pakāseti, tathā tathā naṃ sabrahmacārī uttari sambhāventi – ‘addhā ayamāyasmā patto vā pajjati vā’. Ayaṃ, āvuso, catuttho ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti, tattha ye kho bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, te taṃ dhammaṃ sutvā vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ye pana tattha bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññāvimuttā, te taṃ dhammaṃ sutvā diṭṭhadhammasukhavihāraṃyeva anuyuttā viharanti. Ayaṃ, āvuso, pañcamo ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya. Ime kho, āvuso, pañca ānisaṃsā kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāyā’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、力经

5. Balasuttaṃ
5已对照

五、“诸比丘,有这四种力。哪四种[力]呢?慧力、精进力、无罪力、摄力。诸比丘,什么是慧力呢?凡是善的、被认为是善的诸法,凡是不善的、被认为是不善的诸法,凡是有罪的、被认为是有罪的诸法,凡是无罪的、被认为是无罪的诸法,凡是黑的、被认为是黑的诸法,凡是白的、被认为是白的诸法,凡是应亲近的、被认为是应亲近的诸法,凡是不应亲近的、被认为是不应亲近的诸法,凡是不足以成为圣的、被认为不足以成为圣的诸法,凡是足以成为圣的、被认为足以成为圣的诸法——那些法已被他以慧善见、已现行。诸比丘,这称为慧力。

5. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni cattāri? Paññābalaṃ, vīriyabalaṃ, anavajjabalaṃ, saṅgāhabalaṃ. Katamañca, bhikkhave, paññābalaṃ? Ye dhammā kusalā kusalasaṅkhātā ye dhammā akusalā akusalasaṅkhātā ye dhammā sāvajjā sāvajjasaṅkhātā ye dhammā anavajjā anavajjasaṅkhātā ye dhammā kaṇhā kaṇhasaṅkhātā ye dhammā sukkā sukkasaṅkhātā ye dhammā sevitabbā sevitabbasaṅkhātā ye dhammā asevitabbā asevitabbasaṅkhātā ye dhammā nālamariyā nālamariyasaṅkhātā ye dhammā alamariyā alamariyasaṅkhātā, tyāssa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, paññābalaṃ.
PTS 4.364已对照

“诸比丘,什么是精进力呢?凡是不善的、被认为是不善的诸法,凡是有罪的、被认为是有罪的诸法,凡是黑的、被认为是黑的诸法,凡是不应亲近的、被认为是不应亲近的诸法,凡是不足以成为圣的、被认为不足以成为圣的诸法,为了舍断那些法,他生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤。凡是善的、被认为是善的诸法,凡是无罪的、被认为是无罪的诸法,凡是白的、被认为是白的诸法,凡是应亲近的、被认为是应亲近的诸法,凡是足以成为圣的、被认为足以成为圣的诸法,为了获得那些法,他生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤。诸比丘,这称为精进力。

‘‘Katamañca, bhikkhave, vīriyabalaṃ? Ye dhammā akusalā akusalasaṅkhātā ye dhammā sāvajjā sāvajjasaṅkhātā ye dhammā kaṇhā kaṇhasaṅkhātā ye dhammā asevitabbā asevitabbasaṅkhātā ye dhammā nālamariyā nālamariyasaṅkhātā, tesaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Ye dhammā kusalā kusalasaṅkhātā ye dhammā anavajjā anavajjasaṅkhātā ye dhammā sukkā sukkasaṅkhātā ye dhammā sevitabbā sevitabbasaṅkhātā ye dhammā alamariyā alamariyasaṅkhātā, tesaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vīriyabalaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是无罪力呢?诸比丘,在此,圣弟子具足无罪的身业,具足无罪的语业,具足无罪的意业。诸比丘,这称为无罪力。

‘‘Katamañca, bhikkhave, anavajjabalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako anavajjena kāyakammena samannāgato hoti, anavajjena vacīkammena samannāgato hoti, anavajjena manokammena samannāgato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, anavajjabalaṃ.
缅 3.174已对照

“诸比丘,什么是摄力呢?诸比丘,有这四种摄事——布施、爱语、利行、同事。诸比丘,诸布施之中,这是最上的,即:法施。诸比丘,诸爱语之中,这是最上的,即:对有所求而倾耳的人一再说法。诸比丘,诸利行之中,这是最上的,即:令无信者劝导、安立、住立于信具足,令破戒者于戒具足……乃至……令悭吝者于施舍具足……乃至……令劣慧者劝导、安立、住立于慧具足。诸比丘,诸同事之中,这是最上的,即:须陀洹与须陀洹同事,斯陀含与斯陀含同事,阿那含与阿那含同事,阿罗汉与阿罗汉同事。诸比丘,这称为摄力。诸比丘,这就是四种力。

‘‘Katamañca, bhikkhave, saṅgāhabalaṃ? Cattārimāni, bhikkhave, saṅgahavatthūni – dānaṃ, peyyavajjaṃ, atthacariyā, samānattatā. Etadaggaṃ, bhikkhave, dānānaṃ yadidaṃ dhammadānaṃ. Etadaggaṃ, bhikkhave, peyyavajjānaṃ yadidaṃ atthikassa ohitasotassa punappunaṃ dhammaṃ deseti. Etadaggaṃ, bhikkhave, atthacariyānaṃ yadidaṃ assaddhaṃ saddhāsampadāya samādapeti niveseti patiṭṭhāpeti, dussīlaṃ sīlasampadāya… pe… macchariṃ cāgasampadāya…pe… duppaññaṃ paññāsampadāya samādapeti niveseti patiṭṭhāpeti. Etadaggaṃ, bhikkhave, samānattatānaṃ yadidaṃ sotāpanno sotāpannassa samānatto, sakadāgāmī sakadāgāmissa samānatto, anāgāmī anāgāmissa samānatto, arahā arahato samānatto. Idaṃ vuccati, bhikkhave, saṅgāhabalaṃ. Imāni kho, bhikkhave, cattāri balāni.
PTS 4.365已对照

“诸比丘,具足这四种力的圣弟子,已超越五种怖畏。哪五种[怖畏]呢?活命的怖畏、恶名的怖畏、于众怯畏的怖畏、死的怖畏、恶趣的怖畏。诸比丘,那位圣弟子这样思察:‘我不畏惧活命的怖畏。我为什么要畏惧活命的怖畏呢?我有四种力——慧力、精进力、无罪力、摄力。劣慧者才会畏惧活命的怖畏;懈怠者才会畏惧活命的怖畏;身业、语业、意业有罪者才会畏惧活命的怖畏;不摄[他人]者才会畏惧活命的怖畏。我不畏惧恶名的怖畏……乃至……我不畏惧于众怯畏的怖畏……乃至……我不畏惧死的怖畏……乃至……我不畏惧恶趣的怖畏。我为什么要畏惧恶趣的怖畏呢?我有四种力——慧力、精进力、无罪力、摄力。劣慧者才会畏惧恶趣的怖畏;懈怠者才会畏惧恶趣的怖畏;身业、语业、意业有罪者才会畏惧恶趣的怖畏;不摄[他人]者才会畏惧恶趣的怖畏。’诸比丘,具足这四种力的圣弟子,已超越这五种怖畏。”第五[经]。

‘‘Imehi kho, bhikkhave, catūhi balehi samannāgato ariyasāvako pañca bhayāni samatikkanto hoti. Katamāni pañca? Ājīvikabhayaṃ, asilokabhayaṃ, parisasārajjabhayaṃ, maraṇabhayaṃ, duggatibhayaṃ. Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘nāhaṃ ājīvikabhayassa bhāyāmi. Kissāhaṃ ājīvikabhayassa bhāyissāmi? Atthi me cattāri balāni – paññābalaṃ, vīriyabalaṃ, anavajjabalaṃ, saṅgāhabalaṃ. Duppañño kho ājīvikabhayassa bhāyeyya. Kusīto ājīvikabhayassa bhāyeyya. Sāvajjakāyakammantavacīkammantamanokammanto ājīvikabhayassa bhāyeyya. Asaṅgāhako ājīvikabhayassa bhāyeyya. Nāhaṃ asilokabhayassa bhāyāmi…pe… nāhaṃ parisasārajjabhayassa bhāyāmi…pe… nāhaṃ maraṇabhayassa bhāyāmi…pe… nāhaṃ duggatibhayassa bhāyāmi. Kissāhaṃ duggatibhayassa bhāyissāmi? Atthi me cattāri balāni – paññābalaṃ, vīriyabalaṃ, anavajjabalaṃ, saṅgāhabalaṃ. Duppañño kho duggatibhayassa bhāyeyya. Kusīto duggatibhayassa bhāyeyya. Sāvajjakāyakammantavacīkammantamanokammanto duggatibhayassa bhāyeyya. Asaṅgāhako duggatibhayassa bhāyeyya. Imehi kho, bhikkhave, catūhi balehi samannāgato ariyasāvako imāni pañca bhayāni samatikkanto hotī’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、亲近经

6. Sevanāsuttaṃ
6已对照

六、在那里,具寿舍利弗召唤诸比丘……乃至……具寿舍利弗这样说——

6. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi…pe… āyasmā sāriputto etadavoca –
PTS 4.366缅 3.175已对照

“贤友们,人也应知为两种:应亲近的与不应亲近的。贤友们,衣也应知为两种:应亲近的与不应亲近的。贤友们,钵食也应知为两种:应亲近的与不应亲近的。贤友们,坐卧处也应知为两种:应亲近的与不应亲近的。贤友们,村镇也应知为两种:应亲近的与不应亲近的。贤友们,地方也应知为两种:应亲近的与不应亲近的。

‘‘Puggalopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopi. Cīvarampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampi. Piṇḍapātopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopi. Senāsanampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampi. Gāmanigamopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopi. Janapadapadesopi āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopi.
已对照

“‘贤友们,人也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样说了,这是就什么而说的呢?其中,若知道某人是:‘我亲近这人时,不善法增长、善法衰退;而我身为出家者所应获取的这些活命资具——衣、钵食、坐卧处、病缘药资具——[我]艰难地才得到;而我为了它从家出家、成为无家者的那沙门性的目标,也不趋于修习的圆满’,贤友们,那人就应在夜分或昼分,纵经审虑,也不告知那人便离开,不应追随[他]。

‘‘‘Puggalopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti; ye ca kho me pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā te ca kasirena samudāgacchanti; yassa camhi atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito so ca me sāmaññattho na bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’ti, tenāvuso, puggalena so puggalo rattibhāgaṃ vā divasabhāgaṃ vā saṅkhāpi anāpucchā pakkamitabbaṃ nānubandhitabbo.
已对照

“其中,若知道某人是:‘我亲近这人时,不善法增长、善法衰退;而我身为出家者所应获取的这些活命资具——衣、钵食、坐卧处、病缘药资具——[我]毫不费力便得到;而我为了它从家出家、成为无家者的那沙门性的目标,也不趋于修习的圆满’,贤友们,那人就应纵经审虑,也不告知那人便离开,不应追随[他]。

‘‘Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti; ye ca kho me pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā te ca appakasirena samudāgacchanti; yassa camhi atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito so ca me sāmaññattho na bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’ti, tenāvuso, puggalena so puggalo saṅkhāpi anāpucchā pakkamitabbaṃ nānubandhitabbo.
PTS 4.367已对照

“其中,若知道某人是:‘我亲近这人时,不善法衰退、善法增长;而我身为出家者所应获取的这些活命资具——衣、钵食、坐卧处、病缘药资具——[我]艰难地才得到;而我为了它从家出家、成为无家者的那沙门性的目标,趋于修习的圆满’,贤友们,那人就应纵经审虑,也追随那人,不应离开。

‘‘Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti; ye ca kho me pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā te ca kasirena samudāgacchanti; yassa camhi atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito so ca me sāmaññattho bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’ti, tenāvuso, puggalena so puggalo saṅkhāpi anubandhitabbo na pakkamitabbaṃ.
缅 3.176已对照

“其中,若知道某人是:‘我亲近这人时,不善法衰退、善法增长;而我身为出家者所应获取的这些活命资具——衣、钵食、坐卧处、病缘药资具——[我]毫不费力便得到;而我为了它从家出家、成为无家者的那沙门性的目标,趋于修习的圆满’,贤友们,那人就应终生追随那人,不应离开——纵使被驱遣[亦然]。‘贤友们,人也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样所说的,就是就这个而说的。

‘‘Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti; ye ca kho me pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā te ca appakasirena samudāgacchanti; yassa camhi atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito so ca me sāmaññattho bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’ti, tenāvuso, puggalena so puggalo yāvajīvaṃ anubandhitabbo na pakkamitabbaṃ api panujjamānena [paṇujjamānena (?)]. ‘Puggalopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
PTS 4.368已对照

“‘贤友们,衣也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样说了,这是就什么而说的呢?其中,若知道某衣是:‘我亲近这衣时,不善法增长、善法衰退’,这样的衣就不应亲近。其中,若知道某衣是:‘我亲近这衣时,不善法衰退、善法增长’,这样的衣就应亲近。‘贤友们,衣也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样所说的,就是就这个而说的。

‘‘‘Cīvarampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā cīvaraṃ – ‘idaṃ kho me cīvaraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṃ cīvaraṃ na sevitabbaṃ. Tattha yaṃ jaññā cīvaraṃ – ‘idaṃ kho me cīvaraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṃ cīvaraṃ sevitabbaṃ. ‘Cīvarampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
已对照

“‘贤友们,钵食也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样说了,这是就什么而说的呢?其中,若知道某钵食是:‘我亲近这钵食时,不善法增长、善法衰退’,这样的钵食就不应亲近。其中,若知道某钵食是:‘我亲近这钵食时,不善法衰退、善法增长’,这样的钵食就应亲近。‘贤友们,钵食也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样所说的,就是就这个而说的。

‘‘‘Piṇḍapātopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā piṇḍapātaṃ – ‘imaṃ kho me piṇḍapātaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo piṇḍapāto na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā piṇḍapātaṃ – ‘imaṃ kho me piṇḍapātaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo piṇḍapāto sevitabbo. ‘Piṇḍapātopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
缅 3.177已对照

“‘贤友们,坐卧处也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样说了,这是就什么而说的呢?其中,若知道某坐卧处是:‘我亲近这坐卧处时,不善法增长、善法衰退’,这样的坐卧处就不应亲近。其中,若知道某坐卧处是:‘我亲近这坐卧处时,不善法衰退、善法增长’,这样的坐卧处就应亲近。‘贤友们,坐卧处也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样所说的,就是就这个而说的。

‘‘‘Senāsanampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā senāsanaṃ – ‘‘idaṃ kho me senāsanaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṃ senāsanaṃ na sevitabbaṃ. Tattha yaṃ jaññā senāsanaṃ – ‘idaṃ kho me senāsanaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṃ senāsanaṃ sevitabbaṃ. ‘Senāsanampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
PTS 4.369已对照

“‘贤友们,村镇也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样说了,这是就什么而说的呢?其中,若知道某村镇是:‘我亲近这村镇时,不善法增长、善法衰退’,这样的村镇就不应亲近。其中,若知道某村镇是:‘我亲近这村镇时,不善法衰退、善法增长’,这样的村镇就应亲近。‘贤友们,村镇也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样所说的,就是就这个而说的。

‘‘‘Gāmanigamopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā gāmanigamaṃ – ‘imaṃ kho me gāmanigamaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā gāmanigamaṃ – ‘imaṃ kho, me gāmanigamaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo gāmanigamo sevitabbo. ‘Gāmanigamopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
已对照

“‘贤友们,地方也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样说了,这是就什么而说的呢?其中,若知道某地方是:‘我亲近这地方时,不善法增长、善法衰退’,这样的地方就不应亲近。其中,若知道某地方是:‘我亲近这地方时,不善法衰退、善法增长’,这样的地方就应亲近。‘贤友们,地方也应知为两种:应亲近的与不应亲近的’——这样所说的,就是就这个而说的。”第六[经]。

‘‘‘Janapadapadesopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā janapadapadesaṃ – ‘imaṃ kho me janapadapadesaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo janapadapadeso na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā janapadapadesaṃ – ‘imaṃ kho me janapadapadesaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo janapadapadeso sevitabbo. ‘Janapadapadesopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、须多婆经

7. Sutavāsuttaṃ
7已对照

七、一时,世尊住在王舍城灵鹫山。那时,须多婆(Sutavā)游方者来到世尊之处;到了之后,与世尊互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的须多婆游方者对世尊这样说——

7. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho sutavā paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sutavā paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 4.370缅 3.178已对照

“尊者,世尊,有一次,我就住在这王舍城、[即]山围(Giribbaja)。尊者,在那里,这是我当面从世尊听闻、当面领受的:‘须多婆,凡是那位阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘,他不可能违犯五种事:漏尽比丘不可能故意夺取生类之命;漏尽比丘不可能取所谓偷盗的不与之物;漏尽比丘不可能行淫欲法;漏尽比丘不可能明知而说妄语;漏尽比丘不可能像从前在家时那样积蓄而受用诸欲。’尊者,这[话]是否我从世尊那里善听闻、善把持、善作意、善忆持了呢?”

‘‘Ekamidāhaṃ, bhante, samayaṃ bhagavā idheva rājagahe viharāmi giribbaje. Tatra me, bhante, bhagavato sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘yo so, sutavā [sutava (syā.)], bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so pañca ṭhānāni ajjhācarituṃ – abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā [sampajānaṃ musā (ka. sī.)] bhāsituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṃ kāme paribhuñjituṃ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto’ti. Kacci metaṃ, bhante, bhagavato sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhārita’’nti?
PTS 4.371已对照

“须多婆,你确实对这[话]善听闻、善把持、善作意、善忆持了。须多婆,我从前与现在都这样说:‘凡是那位阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘,他不可能违犯九种事:漏尽比丘不可能故意夺取生类之命;漏尽比丘不可能取所谓偷盗的不与之物;漏尽比丘不可能行淫欲法;漏尽比丘不可能明知而说妄语;漏尽比丘不可能像从前在家时那样积蓄而受用诸欲;漏尽比丘不可能行欲趣;漏尽比丘不可能行瞋趣;漏尽比丘不可能行痴趣;漏尽比丘不可能行怖趣。’须多婆,我从前与现在都这样说:‘凡是那位阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘,他不可能违犯这九种事。’”第七[经]。

‘‘Taggha te etaṃ, sutavā, sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ. Pubbe cāhaṃ, sutavā, etarahi ca evaṃ vadāmi – ‘yo so bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so nava ṭhānāni ajjhācarituṃ – abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṃ kāme paribhuñjituṃ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu chandāgatiṃ gantuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu dosāgatiṃ gantuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu mohāgatiṃ gantuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu bhayāgatiṃ gantuṃ’. Pubbe cāhaṃ, sutavā, etarahi ca evaṃ vadāmi – ‘yo so bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so imāni nava ṭhānāni ajjhācaritu’’’nti. Sattamaṃ.
已对照

八、萨阇经

8. Sajjhasuttaṃ
8PTS 4.372缅 3.179已对照

八、一时,世尊住在王舍城灵鹫山。那时,萨阇(Sajjha)游方者来到世尊之处;到了之后,与世尊互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的萨阇游方者对世尊这样说——

“尊者、世尊,有一次我就住在这王舍城、[即]山围(Giribbaja)。尊者,在那里,这是我当面从世尊听闻、当面领受的:‘萨阇,凡是那阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘,他不可能违犯五种事:漏尽比丘不可能故意夺取生类之命;漏尽比丘不可能取所谓偷盗的不与之物;漏尽比丘不可能行淫欲法;漏尽比丘不可能明知而说妄语;漏尽比丘不可能像从前在家时那样积蓄而受用诸欲。’尊者,我对世尊的这[话],是否已善听闻、善把持、善作意、善忆持了呢?”

“萨阇,你对这[话]确实已善听闻、善把持、善作意、善忆持了。萨阇,我从前与现在都这样说:‘凡是那阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘,他不可能违犯九种事:漏尽比丘不可能故意夺取生类之命……乃至……漏尽比丘不可能像从前在家时那样积蓄而受用诸欲;漏尽比丘不可能舍弃佛;漏尽比丘不可能舍弃法;漏尽比丘不可能舍弃僧团;漏尽比丘不可能舍弃学处。’萨阇,我从前与现在都这样说:‘凡是那阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘,他不可能违犯这九种事。’”第八[经]。

8. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho sajjho paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sajjho paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘Ekamidāhaṃ, bhante, samayaṃ bhagavā idheva rājagahe viharāmi giribbaje. Tatra me, bhante, bhagavato sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘yo so, sajjha, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so pañca ṭhānāni ajjhācarituṃ – abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṃ kāme paribhuñjituṃ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto’ti. Kacci metaṃ, bhante, bhagavato sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhārita’’nti?
‘‘Taggha te etaṃ, sajjha, sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ. Pubbe cāhaṃ, sajjha, etarahi ca evaṃ vadāmi – ‘yo so bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so nava ṭhānāni ajjhācarituṃ – abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetuṃ…pe… abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṃ kāme paribhuñjituṃ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu buddhaṃ paccakkhātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu dhammaṃ paccakkhātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu saṅghaṃ paccakkhātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sikkhaṃ paccakkhātuṃ’. Pubbe cāhaṃ, sajjha, etarahi ca evaṃ vadāmi – ‘yo so bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so imāni nava ṭhānāni ajjhācaritu’’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、人经

9. Puggalasuttaṃ
9缅 3.180已对照

九、“诸比丘,世间有这九种人存在、可得。哪九种[人]呢?阿罗汉、为阿罗汉果而行道者、阿那含、为作证阿那含果而行道者、斯陀含、为作证斯陀含果而行道者、须陀洹、为作证须陀洹果而行道者、凡夫——诸比丘,这就是世间存在、可得的九种人。”第九[经]。

9. ‘‘Navayime, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame nava? Arahā, arahattāya paṭipanno, anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, puthujjano – ime kho, bhikkhave, nava puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Navamaṃ.
已对照

十、应供养者经

10. Āhuneyyasuttaṃ
10PTS 4.373已对照

十、“诸比丘,有这九种人,是应供养者、应款待者、应奉施者、应合掌者,是世间无上的福田。哪九种[人]呢?阿罗汉、为阿罗汉果而行道者、阿那含、为作证阿那含果而行道者、斯陀含、为作证斯陀含果而行道者、须陀洹、为作证须陀洹果而行道者、种姓者(gotrabhū)——诸比丘,这九种人是应供养者……乃至……是世间无上的福田。”第十[经]。

10. ‘‘Navayime, bhikkhave, puggalā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā añjalikaraṇīyā anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katame nava? Arahā, arahattāya paṭipanno, anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, gotrabhū – ime kho, bhikkhave, nava puggalā āhuneyyā…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Dasamaṃ.
已对照

正觉品第一。

Sambodhivaggo paṭhamo.
已对照

其摄颂——

正觉与依止,弥酰、难陀迦、力;

亲近、须多婆、萨阇,人与应供养者。

Tassuddānaṃ –
Sambodhi nissayo ceva, meghiya nandakaṃ balaṃ;
Sevanā sutavā sajjho, puggalo āhuneyyena cāti.