快乐巴利palinanda.cc

分别论·学处分别 Sikkhāpadavibhaṅgo 1. Abhidhammabhājanīyaṃ

本经目录问分。学处分别终。

703已对照

十四、学处分别

一、阿毗达摩分别

七百零三、五学处:离杀生学处、离不与取学处、离欲邪行学处、离虚妄语学处、离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处。

703Pañca sikkhāpadāni – pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ, adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ, kāmesumicchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ, musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ.
704已对照

七百零四、此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,对正离杀生者,凡于那时对杀生的止离、离、远离、戒离、不作、不为、不犯、不越界限、破桥——这称为“离杀生学处”。其余诸法与戒离相应。

此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,对正离杀生者,凡于那时的思、意思、已思之性——这称为“离杀生学处”。其余诸法与思相应。

此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,对正离杀生者,凡于那时的触……乃至……策励、不散乱——这称为“离杀生学处”。

此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,有行地……乃至……与喜悦俱行、与智不相应……乃至……与喜悦俱行、与智不相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智相应……乃至……与舍俱行、与智相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智不相应……乃至……与舍俱行、与智不相应,有行地,对正离杀生者,凡于那时对杀生的止离、离、远离、戒离、不作、不为、不犯、不越界限、破桥——这称为“离杀生学处”。其余诸法与戒离相应。

704Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ pāṇātipātā viramantassa, yā tasmiṃ samaye pāṇātipātā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā. Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ pāṇātipātā viramantassa, yā tasmiṃ samaye cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā cetanāya sampayuttā. Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ pāṇātipātā viramantassa, yo tasmiṃ samaye phasso…pe… paggāho avikkhepo – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena pāṇātipātā viramantassa, yā tasmiṃ samaye pāṇātipātā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā.
705已对照

七百零五、此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与舍俱行、与智不相应,有行地,对正离杀生者,凡于那时的思、意思、已思之性——这称为“离杀生学处”。其余诸法与思相应。

此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与舍俱行、与智不相应,有行地,对正离杀生者,触……乃至……策励、不散乱——这称为“离杀生学处”。

705Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena pāṇātipātā viramantassa, yā tasmiṃ samaye cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā cetanāya sampayuttā. Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena pāṇātipātā viramantassa phasso…pe… paggāho avikkhepo – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’.
706已对照

七百零六、此中什么是离不与取学处……乃至……离欲邪行学处……乃至……离虚妄语学处……乃至……离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,对正离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者,凡于那时对[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类的止离、离、远离、戒离、不作、不为、不犯、不越界限、破桥——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。其余诸法与戒离相应。

此中什么是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,对正离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者,凡于那时的思、意思、已思之性——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。其余诸法与思相应。

此中什么是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,对正离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者,凡于那时的触……乃至……策励、不散乱——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。

此中什么是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,有行地……乃至……与喜悦俱行、与智不相应……乃至……与喜悦俱行、与智不相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智相应……乃至……与舍俱行、与智相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智不相应……乃至……与舍俱行、与智不相应,有行地,对正离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者,凡于那时对[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类的止离、离、远离、戒离、不作、不为、不犯、不越界限、破桥——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。其余诸法与戒离相应。

706Tattha katamaṃ adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ…pe… kāmesumicchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ…pe… musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa, yā tasmiṃ samaye surāmerayamajjapamādaṭṭhānā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā. Tattha katamaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ, yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa, yā tasmiṃ samaye cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā cetanāya sampayuttā. Tattha katamaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa, yo tasmiṃ samaye phasso…pe… paggāho avikkhepo – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Tattha katamaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa, yā tasmiṃ samaye surāmerayamajjapamādaṭṭhānā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā.
707已对照

七百零七、此中什么是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处?于某时,欲界善心生起,与舍俱行、与智不相应,有行地,对正离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者,凡于那时的思、意思、已思之性——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。其余诸法与思相应。

此中什么是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处?于某时,欲界善心生起,与舍俱行、与智不相应,有行地,对正离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者,凡于那时的触……乃至……策励、不散乱——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。

707Tattha katamaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa, yā tasmiṃ samaye cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā cetanāya sampayuttā. Tattha katamaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa, yo tasmiṃ samaye phasso…pe… paggāho avikkhepo – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’.
708已对照

七百零八、五学处:离杀生学处、离不与取学处、离欲邪行学处、离虚妄语学处、离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处。

708Pañca sikkhāpadāni – pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ, adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ, kāmesumicchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ, musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ.
709已对照

七百零九、此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,下劣的……中等的……殊胜的……以欲为增上的……以精进为增上的……以心为增上的……以审察为增上的……以欲为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以精进为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以心为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以审察为增上的、下劣的……中等的……殊胜的,对正离杀生者,凡于那时对杀生的止离、离、远离、戒离、不作、不为、不犯、不越界限、破桥——这称为“离杀生学处”。其余诸法与戒离相应。

此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,下劣的……中等的……殊胜的……以欲为增上的……以精进为增上的……以心为增上的……以审察为增上的……以欲为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以精进为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以心为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以审察为增上的、下劣的……中等的……殊胜的,对正离杀生者,凡于那时的思、意思、已思之性——这称为“离杀生学处”。其余诸法与思相应。

此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,下劣的……中等的……殊胜的……以欲为增上的……以精进为增上的……以心为增上的……以审察为增上的……以欲为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以精进为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以心为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以审察为增上的、下劣的……中等的……殊胜的,对正离杀生者,凡于那时的触……乃至……策励、不散乱——这称为“离杀生学处”。

此中什么是离杀生学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,有行地……乃至……与喜悦俱行、与智不相应……乃至……与喜悦俱行、与智不相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智相应……乃至……与舍俱行、与智相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智不相应……乃至……与舍俱行、与智不相应,有行地,下劣的……中等的……殊胜的……以欲为增上的……以精进为增上的……以心为增上的……以欲为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以精进为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以心为增上的、下劣的……中等的……殊胜的,对正离杀生者,凡于那时对杀生的止离、离、远离、戒离、不作、不为、不犯、不越界限、破桥——这称为“离杀生学处”。其余诸法与戒离相应……乃至……其余诸法与思相应……乃至……触……乃至……策励、不散乱——这称为“离杀生学处”。

709Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… chandādhipateyyaṃ… vīriyādhipateyyaṃ… cittādhipateyyaṃ… vīmaṃsādhipateyyaṃ… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ pāṇātipātā viramantassa, yā tasmiṃ samaye pāṇātipātā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā. Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… chandādhipateyyaṃ… vīriyādhipateyyaṃ… cittādhipateyyaṃ… vīmaṃsādhipateyyaṃ… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ pāṇātipātā viramantassa, yā tasmiṃ samaye cetanā sañcetanā sañcetayitattaṃ – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā cetanāya sampayuttā. Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… chandādhipateyyaṃ… vīriyādhipateyyaṃ… cittādhipateyyaṃ… vīmaṃsādhipateyyaṃ… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ … paṇītaṃ pāṇātipātā viramantassa, yo tasmiṃ samaye phasso…pe… paggāho avikkhepo – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Tattha katamaṃ pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… chandādhipateyyaṃ… vīriyādhipateyyaṃ… cittādhipateyyaṃ… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ pāṇātipātā viramantassa, yā tasmiṃ samaye pāṇātipātā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā…pe… avasesā dhammā cetanāya sampayuttā…pe… phasso…pe… paggāho avikkhepo – idaṃ vuccati ‘‘pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’.
710已对照

七百一十、此中什么是离不与取学处……乃至……离欲邪行学处……乃至……离虚妄语学处……乃至……离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,下劣的……中等的……殊胜的……以欲为增上的……以精进为增上的……以心为增上的……以审察为增上的……以欲为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以精进为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以心为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以审察为增上的、下劣的……中等的……殊胜的,对正离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者,凡于那时对[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类的止离、离、远离、戒离、不作、不为、不犯、不越界限、破桥——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。其余诸法与戒离相应……乃至……其余诸法与思相应……乃至……触……乃至……策励、不散乱——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。

710Tattha katamaṃ adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ…pe… kāmesumicchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ…pe… musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… chandādhipateyyaṃ… vīriyādhipateyyaṃ … cittādhipateyyaṃ… vīmaṃsādhipateyyaṃ… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīmaṃsādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa, yā tasmiṃ samaye surāmerayamajjapamādaṭṭhānā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā …pe… avasesā dhammā cetanāya sampayuttā…pe… phasso…pe… paggāho avikkhepo – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’.
711已对照

七百一十一、此中什么是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,有行地……乃至……与喜悦俱行、与智不相应……乃至……与喜悦俱行、与智不相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智相应……乃至……与舍俱行、与智相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智不相应……乃至……与舍俱行、与智不相应,有行地,下劣的……中等的……殊胜的……以欲为增上的……以精进为增上的……以心为增上的……以欲为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以精进为增上的、下劣的……中等的……殊胜的……以心为增上的、下劣的……中等的、殊胜的,对正离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者,凡于那时对[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类的止离、离、远离、戒离、不作、不为、不犯、不越界限、破桥——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。其余诸法与戒离相应……乃至……其余诸法与思相应……乃至……触……乃至……策励、不散乱——这称为“离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处”。

711Tattha katamaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ? Yasmiṃ samaye kāmāvacare kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… chandādhipateyyaṃ… vīriyādhipateyyaṃ… cittādhipateyyaṃ… chandādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… vīriyādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ… paṇītaṃ… cittādhipateyyaṃ hīnaṃ… majjhimaṃ paṇītaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā viramantassa, yā tasmiṃ samaye surāmerayamajjapamādaṭṭhānā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’. Avasesā dhammā veramaṇiyā sampayuttā…pe… avasesā dhammā cetanāya sampayuttā…pe… phasso…pe… paggāho avikkhepo – idaṃ vuccati ‘‘surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ’’.
712已对照

七百一十二、哪些法是学?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,以色为所缘,或……乃至……或以法为所缘,或缘于任何[所缘],于那时有触……乃至……有不散乱。这些法是学。

哪些法是学?于某时,欲界善心生起,与喜悦俱行、与智相应,有行地……乃至……与喜悦俱行、与智不相应……乃至……与喜悦俱行、与智不相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智相应……乃至……与舍俱行、与智相应,有行地……乃至……与舍俱行、与智不相应……乃至……与舍俱行、与智不相应,有行地,以色为所缘,或……乃至……或以法为所缘,或缘于任何[所缘],于那时有触……乃至……有不散乱。这些法是学。

712Katame dhammā sikkhā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā sikkhā. Katame dhammā sikkhā? Yasmiṃ samaye kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ sasaṅkhārena…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ…pe… upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṃ vā…pe… dhammārammaṇaṃ vā yaṃ yaṃ vā panārabbha, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā sikkhā.
713已对照

七百一十三、哪些法是学?于某时,为生于色界而修习道……乃至……为生于无色界而修习道……乃至……修习能出离的、趣向损减的出世间禅,为舍断诸见执、为证得第一地,已离诸欲……乃至……成就并住于初禅——苦行道迟证智,于那时有触……乃至……有不散乱。这些法是学。

713Katame dhammā sikkhā? Yasmiṃ samaye rūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti…pe… arūpūpapattiyā maggaṃ bhāveti…pe… lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā sikkhā.
714已对照

阿毗达摩分别。

二、问分

七百一十四、五学处:离杀生学处、离不与取学处、离欲邪行学处、离虚妄语学处、离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类学处。

714Pañca sikkhāpadāni – pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ, adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ, kāmesumicchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ, musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ.
715已对照

七百一十五、五学处中,有几种是善、几种是不善、几种是无记……乃至……几种是有诤、几种是无诤?

715Pañcannaṃ sikkhāpadānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā…pe… kati saraṇā, kati araṇā?
716已对照

一、三法

七百一十六、正是善。或与乐受相应、或与不苦不乐受相应,是异熟法法的,是非执受而顺取的,是非杂染而顺杂染的,是有寻有伺的,或与喜俱行、或与乐俱行、或与舍俱行。

既非应以见、亦非应以修舍断,是无应以见、亦无应以修舍断之因的,趣向积集,是非有学非无学的,是有限的,是有限所缘的,是中等的,是不决定的,不应说是“以道为所缘的”,也不应说是“以道为因的”,也不应说是“以道为增上的”。或已生、或未生,不应说是“将生的”,或过去、或未来、或现在,是现在所缘的,或内、或外、或内外,是外所缘的,是无见无对的。

716Kusalāyeva. Siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, vipākadhammadhammā, anupādinnupādāniyā, asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā, savitakkasavicārā, siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā, ācayagāmino, nevasekkhanāsekkhā, parittā, parittārammaṇā, majjhimā, aniyatā, na vattabbā maggārammaṇātipi, maggahetukātipi, maggādhipatinotipi. Siyā uppannā, siyā anuppannā, na vattabbā uppādinoti, siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā, paccuppannārammaṇā, siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā, bahiddhārammaṇā, anidassanaappaṭighā.
717已对照

二、二法

七百一十七、非因,是有因的,与因相应。不应说是“既是因、又是有因的”,[而]是有因而非因,不应说是“既是因、又与因相应的”,[而]与因相应而非因,是非因而有因的,是有缘的,是有为的,是无见的,是无对的,是非色的,是世间的,为某[识]所识知,不为某[识]所识知。

非漏,是有漏的,与漏不相应,不应说是“既是漏、又是有漏的”,[而]是有漏而非漏,不应说是“既是漏、又与漏相应的”,也不应说是“与漏相应而非漏的”。是与漏不相应而有漏的,非结……乃至……非系……乃至……非暴流……乃至……非轭……乃至……非盖……乃至……非执取……乃至……是有所缘的,非心,是心所的,与心相应,与心相杂,以心为等起,与心俱有,随心转,与心相杂而以心为等起,与心相杂、以心为等起、与心俱有,与心相杂、以心为等起、随心转,是外的,是非所造的,是非执受的,非取……乃至……非烦恼。

不应以见舍断,不应以修舍断,是无应以见舍断之因的,是无应以修舍断之因的,是有寻的,是有伺的,或有喜、或无喜,或与喜俱行、或不与喜俱行,或与乐俱行、或不与乐俱行,或与舍俱行、或不与舍俱行,是欲界的,是非色界的,是非无色界的,是系属的,是不导向出离的,是不决定的,是有上的,是无诤的。

717Na hetū sahetukā, hetusampayuttā. Na vattabbā ‘‘hetū ceva sahetukā cā’’ti, sahetukā ceva na ca hetū, na vattabbā ‘‘hetū ceva hetusampayuttā cā’’ti, hetusampayuttā ceva na ca hetū, na hetu sahetūkā, sappaccayā, saṅkhatā, anidassanā, appaṭighā, arūpā, lokiyā, kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā. No āsavā, sāsavā, āsavavippayuttā, na vattabbā ‘‘āsavā ceva sāsavā cā’’ti, sāsavā ceva no ca āsavā, na vattabbā ‘‘āsavā ceva āsavasampayuttā cā’’tipi, ‘‘āsavasampayuttā ceva no ca āsavā’’tipi. Āsavavippayuttā sāsavā, no saṃyojanā…pe… no ganthā…pe… no oghā…pe… no yogā…pe… no nīvaraṇā…pe… no parāmāsā…pe… sārammaṇā, no cittā, cetasikā, cittasampayuttā, cittasaṃsaṭṭhā, cittasamuṭṭhānā, cittasahabhuno, cittānuparivattino, cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā, cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno, cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino, bāhirā, no upādā, anupādinnā, no upādānā…pe… no kilesā. Na dassanena pahātabbā, na bhāvanāyapahātabbā, na dassanena pahātabbahetukā, na bhāvanāya pahātabbahetukā, savitakkā, savicārā, siyā sappītikā, siyā appītikā, siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā, kāmāvacarā, na rūpāvacarā, na arūpāvacarā, pariyāpannā, aniyyānikā, aniyatā, sauttarā, araṇāti.
已对照

问分。

已对照

学处分别终。